-حکومت ديني-رژيم شاه-

با توجّه به تشكيكي بودن حكومت ديني (بالاترين نوع حكومت ديني و مراتب پايين‏تر از آن)، آيا رژيم گذشته را - كه قانون حاكم در آن و مذهب رسمي كشور شيعه بوده - مي‏توان حكومت ديني و اسلامي دانست؟

چنان‏كه در مطالب گذشته، يادآورى شد، مرتبه نازل و بدل اضطرارى حكومت دينى، آن است كه در روند سياست‏گذارى، اعمال قدرت و در فعاليت‏هاى سياسى و اجتماعى، قوانين دينى را رعايت كند. چنين چيزى هر چند در قانون اساسى پس از مشروطيت، به گونه‏اى پيش‏بينى شده است؛ اما كسانى كه در عمل قدرت سياسى را در دست داشتند؛ نه تنها هيچ‏گونه وفادارى به احكام دينى نداشتند؛ بلكه عملاً برنامه‏هاى ضداسلامى ديكته شده از سوى غرب را اعمال مى‏كردند.
بنابراين نمى‏توان آن رژيم‏هاى فاسد را «دينى» به حساب آورد. بلى اگر بتوان با تعيين شاخص‏هاى دقيق، به مطالعه ميزان رعايت قوانين اسلامى در حكومت‏هاى پيشين پرداخت؛ آن گاه مى‏توان گفت كه چند درصد هماهنگ با اسلام و چند درصد غيراسلامى بوده‏اند. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 11/500008)