-دموكراسي-حكومت ديني-جمهوريت نظام-

رابطه بين حكومت ديني با جمهوريت و دموكراسي بر چه اساسي است؟ آيا حكومت ديني با جمهوريت و دموكراسي تعارض دارد؟

«جمهوريت» با «حكومت دينى» هيچ گونه تعارضى ندارد. جمهوريت شكلى از حكومت است كه با حكومت‏هاى مختلف، از نظر محتوايى سازگارى دارد. حكومت دينى را نيز به شكل‏هايى مختلف مى‏توان سامان داد كه يكى از صورت‏هاى مناسب آن - به ويژه در عصر حاضر - شكل جمهورى است.
«دموكراسى» و تبيين نسبت آن با «حكومت دينى» نياز به نقد و بررسى فراوان دارد. دليل مطلب آن است كه دموكراسى نه تنها مراتب، مدل‏ها و اَشكال گوناگونى دارد؛ بلكه حتى در معانى مختلفى نيز به كار رفته است.
به طور خلاصه اگر دموكراسى را به معناى «مشاركت عمومى» تعريف كنيم - كه از آن به دموكراسى روشى (متديك) تعبير مى‏شود - هيچ تعارضى با حكومت دينى ندارد؛ بلكه چه بسا حكومت دينى، نتواند بدون اين گونه دموكراسى پديد آيد و يا به حيات خود ادامه دهد. اما دموكراسى «ايدئولوژيك و محتوايى» يا الگوى «دموكراسى ليبرال» كه هر خواسته بشرى را - هر چند بر خلاف محرمات قطعى دين و شريعت باشد - به رسميت مى‏شناسد، با حكومت دينى سازگار نيست. براى آگاهى بيشتر ر.ك:
1. نبوى، سيد عباس، مردم سالارى در حاكميت اسلامى،
2. آيت‏الله مصباح يزدى، پرسش‏ها و پاسخ‏ها،
3. شهيد مطهرى، پيرامون جمهورى اسلامى.
(لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 36/500008)