-سخنان رهبري‏-عوامل پيروزي انقلاب-رهبري امام خميني-

با توجه به اين كه در جريان به ثمر رسيدن انقلاب، غير از نهضت امام (رحمةالله عليه)، جريانهاي فكري و گروههاي ديگري هم بودند كه داعيه‏ي مبارزه و انقلابي بودن را داشتند، اما اين نهضت حضرت امام (رحمةالله ع

سؤال بسيار خوبى است. بله، همان‏طور كه گفتيد، مبارزات با رژيم پهلوى، از ديرباز شروع شده بود؛ يعنى از دوره‏ى رضاخان و از سالهاى 1314. البته قبلاً مرحوم مدرس مبارزاتش را شروع كرده بود، اما ايشان را به شهادت رساندند. در سال 1314، نهضت بزرگ علما از مشهد شروع شد و مرحوم آيةالله قمى و عده‏يى از علما كه با ايشان همراه بودند، مبارزه‏ى خود را شروع كردند. در اواخر دوره‏ى رضاخان، گروههاى غير اسلامى تجمعهايى داشتند و مبارزاتى را شروع كردند. بعد در دهه‏ى بيست، باز مبارزات حزبى و گروهى از يك طرف، و نهضت علمايى و مردمى از طرف ديگر آغاز گرديد. در سالهاى بعد هم همين‏طور بود و مبارزات زيادى شروع شد. البته همه‏ى اين مبارزات هم تأثيراتى داشت، اما همان‏طور كه مى‏گوييد، هيچكدام از اينها قدرت بسيج توده‏ها را نداشت و نتوانست مبارزه را از جمعهاى كوچك و خواص، به جمع عظيم مردم بكشاند. راز پيروزى امام هم اين بود كه توانست اين هنر بزرگ و اين معجزه‏ى بزرگ را انجام بدهد و مبارزه را به سطح مردم بكشاند. اما علتش چه بود؟ البته برخى از اين علل، به خصوصيات شخص امام بزرگوارمان برمى‏گردد، كه آنها را هم عرض خواهم كرد؛ ليكن عمده‏ى علت، عبارت بود از اين كه امام در موضع يك روحانى والا مقام و مورد اعتماد، از اسلام حرف مى‏زد. اسلام، باور عمومى مردم بود و هست. اين، خاصيت حركت دينى و خاصيت انگيزه‏ى دينى است.
انگيزه‏ى دينى، با انگيزه‏هاى مادى و حزبى فرق مى‏كند. در انگيزه‏هاى مادى و حزبى، كسب قدرت و حكومت، بيشتر مطرح است. اشخاصى كه وارد مبارزه مى‏شوند، هر كدام براى خودشان جايگاه و موضعى را تعريف مى‏كنند: در نظام آينده، ما چه كار بايد بكنيم؟ چه‏كاره بايد بشويم؟ اما در حركت دينى، اين حرفها نيست؛ همه براى انجام تكليف وارد مى‏شوند. امام بر اسلام تكيه كردند و تعالى اسلام را بيان نمودند. عمق حركت مردمى از اين‏جا شروع شد؛ چون همه‏ى مردم، با ايمان خودشان وارد شده بودند. شما مثلاً مى‏ديديد كه در فلان روستا، مردم نسبت به مسائل پاسخ مى‏دهند. حالا شما ببينيد اگر يك حزب سياسى بخواهد مردم يك روستاى دور افتاده را با خودش همراه كند، چه‏قدر بايد تلاش بكند تا دانه دانه‏ى اينها را به خودش متوجه كند؛ در حالى كه امام چنين تلاشى با اين خصوصيت نداشتند؛ اما با پيام ايشان آنها با ايمان وارد ميدان مى‏شدند. در شهرهاى بزرگ هم همين‏طور بود. در تهران كه مركز هم بود، همين‏گونه بود. بنابراين، عمده، مسأله‏ى اسلام بود؛ يعنى امام به اسلام تكيه داشتند.
البته خصوصيات ديگرى هم بود. امام طبيعتاً يك شخص مردمى بودند و به مردم اتكاء داشتند. من فراموش نمى‏كنم كه در سال 41 - كه هنوز امام بزرگوار ما اين‏قدر هم معروفيت و شهرت نداشتند - در يكى از سخنرانيهايى كه آن سال در قم و در همان محل درس انجام مى‏دادند، خطاب به دولت آن زمان گفتند كه اگر مثلاً به اين رفتارتان ادامه بدهيد، من اين صحراى بى‏پايان قم را از مردم پُر مى‏كنم! همه تعجب مى‏كردند كه امام چه‏طور از گوشه‏ى مسجدى در قم، اين‏طور به مردم متكى و معتقد و خاطرجمع از مردم است. چند ماه بيشتر نگذشت؛ در سال 42 كه امام آن سخنرانى را در مدرسه‏ى فيضيه كردند، دو روز بعدش در تهران پانزده خرداد اتفاق افتاد و با آن وضع خونين، مردم در مقابل تانكها و مسلسلها و تفنگها ايستادند.
البته عرض كردم كه خصوصيات شخص امام خيلى دخيل بود. امام به معناى حقيقى كلمه، مردى با اراده و عزم پولادين بود؛ شخصى بود صددرصد مؤمن به راه خود؛ همان‏طور كه در قرآن نسبت به پيامبر آمده كه «امن الرسول بما انزل اليه من ربه». او به راه خود ايمان كامل داشت؛ مردى بود صادق و صريح؛ اهل سياستبازى و سياستكارى نبود؛ مردى بود بسيار هوشمند و آينده‏نگر. هوشمندى امام، آينده‏نگرى امام، قدرت تشخيص قدمهاى بعدى، در امام بسيار بالا بود. او پيگير و خستگى‏ناپذير بود. بد نيست به‏ياد بياوريد كه امام اين مبارزات را در سن شصت و سه سالگى شروع كردند. يادم هست كه در همان سال 41 ايشان در سخنرانى خود گفتند كه من امسال شصت و سه سال دارم، كه اگر من را بكُشند، تازه در سنى از دنيا رفته‏ام كه پيامبر و اميرالمؤمنين در اين سن از دنيا رفتند. مرد شصت و سه ساله، جوانان را گرم مى‏كرد و به آنان نيرو و نشاط مى‏داد. ايشان وقتى كه وارد تهران شدند و وقايع روزهاى دوازده بهمن به بعد و حادثه‏ى انقلاب اتفاق افتاد، مردى نزديك هشتاد ساله بودند. ببينيد پيرمردى در اين سن، كه وقت بازنشستگى و خستگى و بيكارگى اوست، اين‏گونه با نشاط جوانان وارد ميدان مى‏شود. بنابراين، خصوصيات شخصى امام بسيار مؤثر بود؛ مسأله‏ى تكيه به اسلام و دين و ايمان و باور مردم هم كه وجود داشت. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 41/400003)