سياست شوروي-شوروي و خليج فارس

سياست اتحاد جماهير شوروي سابق در خليج فارس را بيان كنيد؟

منطقه خليج فارس به دليل موقعيت ژئوپوليتيک و ژئواستراتژيک خود يکي از مناطق بسيار مهم و حساس جهان از قرن گذشته محسوب مي‌شود ؛ انرژي و امنيت دو موضوع کليدي و استراتژيک در اين منطقه مي‌باشد. ترتيبات امنيتي در خليج‌فارس از ديرباز مورد توجه بازيگران بين‌المللي و منطقه‌اي قرار داشته است، از اين رو شوروي سابق مي‌کوشيد با عبور از افغانستان و سپس پاکستان خود را به خليج فارس برساند و به گفته استالين شوروي بايد خود را به آبهاي گرم خليج فرس برساند. اين سياست در زمان روسيه تزاري نيز در دستور کار بود. سياستهاي شوروي در خليج فارس را بايد نشات گرفته از عومل زير دانست :
1-شوروي براي آنکه بتواند به آبهاي آزاد دست يابد و خود را از اقيانوس منجمد شمالي برهاند نياز به خليج فارس داشت.حمله به افغانستان و اشغال اين کشور در راستاي اين سياست بود.
2- مهار انگلستان که از رقباي ديرينه شوروي بود و حضور هميشگي انگلستان در خليج فارس، روسيه را مجبور مي کرد تا هر چه بيشتر به خليج فارس نزديکتر شود تا بريتانيا را در تنگنا قرار دهد.
3- پس از ورود امريکا به منطقه، شوروي با ايجاد احزاب سوسياليستي و کشورهايي که همسو با بلوک شرق بودند ،ايجاب ميکرد که کاپيتاليسم امريکا را که در منطقه خليج فارس حضوري پر رنگ داشت را مهار کند.
4- کنترل خليج فارس به منزله کنترل يکي از شاهراهاي کليدي و استراتژيکي جهان است. کنترل خليج فارس، وسعت و قلمرو شوروي را افزايش داده و منابع سرشاري از ثروت را براي روسها به ارمغان مي اورد.
5-از سيبري تا خليج فارس اگر در حوزه قدرت شوروي بود به منزله تقسيم اوراسيا به دو جبهه شرقي (مارکسيسم)و غربي بود.
تمامي اين موارد باعث مي شد تا شوروي براي به دست گرفتن خليج فارس سياست نفوذ و تغيير رژيمها را پي گيري نمايد. حزب بعث ،نفوذ توده، انقلابهاب مارکسيستي در شاخ افريقا،ماجراي ظفار ،اشغال آذربايجان ايران و... از جمله اين سياست ها هستند.
منابع :
1. ترتيبات امنيتي خليج فارس از منظر بين‌المللي، منطقه‌اي و ملي، گزارش تحليلي، مرکز تحقيقات استراتژيک، معاونت سياست خارجي و روابط بين‌الملل، شماره 98، فروردين 1383.
2. جفري کمپ، رابرت هارکاوي، جغرافياي استراتژيک خاورميانه، ترجمه مهدي حسيني متين، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردي، 1383،.
3. کتاب «اتحاد شوروي و خليج فارس در دهه 1980» توسط مرکز مطالعات و تحقيقات جنگ. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 39/200473)