اجلاس شرم الشيخ

در مورد اجلاس شرم الشيخ مي خواستم اطلاعاتي به دست بياورم و اينكه سياست ايران در اين باره چيست؟

به صورت کلي سياست ايران دربعد از سرنگوني رژيم بعثي صدام حمايت از حاکميت مستقل مردمي و ايجاد ثبات و امنيت در اين کشور بوده و مي باشد و در اين راستا از هرگونه طرح و اقدامي که در اين زمينه توسط دولت عراق يا ساير همسايگان آن انجام شود استقبال مي نمايد . اجلاس شرم الشيخ و شرکت ايران در آن نيز در اين چارچوب قابل تحليل و ارزيابي است .
در شرم‌الشيخ چه گذشت؟
نمايندگان حدود 60‌ كشور و سازمان‌ بين‌‌المللي‌ كه طي دو روز نشستي را در شرم‌الشيخ مصر برگزار كردند تا شايد راه حلي براي بحران عراق بيابند؛ در پايان با انتشار بيانيه‌اي 19 ماده‌اي به كار خود پايان دادند. نخست‌وزير و چند تن از وزيران و مقامات عراقي،‌كشورهاي همسايه عراق، پنج عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل متحد، بحرين، آلمان، ژاپن، كانادا، مصر، ايتاليا و همچنين نمايندگان سازمان ملل متحد، اتحاديه اروپا، اتحاديه عرب و سازمان كنفرانس اسلامي حاضران در نشست شرم‌الشيخ بودند.
با توجه به نشست‌هاي قبلي كه در مورد عراق برگزار شده، اين نشست از حساسيت بيشتري برخوردار بود زيرا قاطعيت برخي از كشورها كه بعضا حمايت مالي و معنوي را از تروريست‌هاي عراق دارند، به انجام تعهداتي كه در نشست شرم‌الشيخ در قبال عراق متعهد شده‌اند، تاثير زيادي بر ايجاد امنيت و ثبات اين كشور خواهد داشت.
نوري مالكي نخست وزير عراق در سخنراني خود اعلام كرد كه ‌به اجراي اصلاحاتي كه آمريكا و دولت هاي عرب سني بارها خواستار آن شده‌اند متعهد مي‌شود.كشورهاي عربي خواستار دادن نقش بيشتر به اعراب سني عراق و تغييرات در روند بعث زدايي هستند.
مالكي همچنين خواستار بخشش بدهي‌هاي خارجي عراق كه حدود 50 ميليارد دلار است، شد. عراق بخش اعظمي از اين بدهي‌ها را به كشورهايي چون عربستان سعودي ، كويت ، روسيه و چين مقروض است كه البته اين بدهي‌ها اغلب متعلق به دوران جنگ هشت ساله ميان صدام با ايران در دهه 1980 است.
سعود الفيصل وزير امور خارجه عربستان سعودي كه كشورش در اين چند ماه سعي داشته نقش محوري را در بحث عراق و مسائل منطقه ايفا كند، اعلام كرد كشورش اين درخواست مالكي را در مورد قرض 17 ميليون دلاري بغداد به رياض، مورد بررسي قرار خواهد داد.
اخبار حاكي از آن است كه كشورهاي حاضر در نشست بين المللي شرم الشيخ در سند نهايي روز پنجشنبه، بخشي از بدهي هاي عراق را بخشيدند و متعهد شدند كه در مجموع پنج ميليارد دلار به عراق كمك مالي كنند.
شركت كنندگان در نشست شرم‌الشيخ در بيانيه پاياني همچنين بر تماميت ارضي عراق، حاكميت دولت اين كشور، وحدت ملي و هويت اسلامي و عربي اين كشور پاي فشرده، بر لزوم عدم مداخله در امورداخلي عراق، رعايت حسن همجواري و به رسميت شناختن حق مردم عراق بر تعيين سرنوشت و نظام سياسي خود و كنترل منابع مالي و طبيعي خود تأكيد و توافق كردند كه براي حل مشكلات عراق، همگي بايد از خواسته‌ها و مطالبات خود بكاهند.
در بيانيه پاياني اين شست تشكيل نظام فدرال در عراق در عين حفظ يكپارچگي مورد توجه قرار گرفته و بر ضرورت مبارزه با خشونت هاي قومي و مذهبي و خلع سلاح فراگير گروه هاي شبه نظامي در عراق تاكيد شده است.
اما در ميان اين بندها هيچ اقدامي براي تعيين جدول زماني خروج نظاميان خارجي از عراق صورت نگرفته است. بسياري از كشورهاي منطقه، اروپا و حتي افكار عمومي داخل آمريكا و مقامات اين كشور با بحراني شدن اوضاع عراق خواستار تعيين جدول زمانبندي براي خروج نظاميان خارجي از عراق بوده‌اند.
در بند هفتم بيانيه پاياني آمده كه حضور ارتشهاي بيگانه در عراق نامحدود نيست و در صورت خواست دولت عراق و با توجه به قطعنامه هاي 1723 و 1546 شوراي امنيت سازمان ملل متحد پايان خواهد يافت. دولتهاي شركت كننده در نشست شرم الشيخ نيز در اين بند تأكيد كرده اند كه مي كوشند شرايطي فراهم آورند تا ارتشهاي ائتلاف چندمليتي در عراق مأموريت خود را به پايان برسانند و از عراق خارج شوند.
هوشيار زيباري وزير امور خارجه عراق در اين باره تصريح كرد خروج نيروهاي ائتلاف از عراق مستلزم آمادگي كامل نيروهاي عراقي براي پذيرش مسووليت‌هاي امنيتي است و با توجه به اينكه تا پايان سال 2007 زمان ماموريت نيروهاي ائتلاف در عراق به پايان مي‌رسد، پس از آن همه چيز به درخواست دولت عراق جهت تمديد اين مساله و نهايتا تصميم شوراي امنيت بستگي دارد.
همه كشورها به ويژه كشورهاي منطقه امنيت عراق را امنيت خود مي‌دانند و در اين ميان نيز منوچهر متكي وزير امور خارجه كشورمان در سخناني كه روز دوم نشست در جمع شركت كنندگان ايراد كرد، با بيان انتقادهاي تندي نسبت به آمريكا، بي ثباتي و ناامني در عراق را ناشي از حضور نظامي آمريكا در اين كشور دانست و خواستار خروج كامل ارتش آمريكا از عراق شد.
البته اين نشست با موضع‌گيري كه قبل از نشست از سوي تهران و واشنگتن در مورد احتمال ديدار كاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريكا با منوچهر متكي همتاي ايراني‌اش، صورت گرفته بود، به يكي از پرحاشيه‌ترين نشست‌ها تبديل شد.
مقامات عراقي اميد زيادي به برگزاري اين ديدار داشته و تلاش‌هاي زيادي را در اين زمينه انجام دادند، اما بنا به شرايط حاكم ديداري ميان رايس و متكي صورت نگرفت و گفته مي‌شود كه در ضيافت ناهار طرفين تنها به رد و بدل كردن سخنان نيشدار بسنده كردند.
در ضيافت شامي هم كه ترتيب داده شده بود ميز رايس در مقابل ميز متكي قرار داده شده بود كه گفته مي‌شود وزير امور خارجه كشورمان به خاطر نامناسب بودن پوشش ويولونيست زن كه نزديك وي بوده است، از حضور در اين ضيافت خودداري كرده و حتي مراتب اعتراض خود را به گوش مقامات مصري رسانده است.
البته اخبار حاكي از آن است كه هيات‌هاي ايران و آمريكا در سطح كارشناسان دو كشور در حاشيه‌ نشست مذاكراتي سه دقيقه اي را با هم داشته‌اند.
«دانا پرينو»، سخنگوي كاخ سفيد بعد از نشست شرم‌الشيخ با بيان اينكه آمريكا از اين كنفرانس «بسيار رضايت دارد» و اصلا از اين بابت كه اين نشست منجر به مذاكرات سطح بالاي ايران و آمريكا نشده، تاسف نمي‌خورد، گفت: «اگر فرصت ديدار با ايرانيها نيز دست مي‌داد، فكر مي‌كنم وزير خارجه خوشحال مي‌شد با آنها صحبت كند. اما نشد.»
نكته مهم ديگر در نشست شرم‌الشيخ، نشست غيررسمي ميان وزراي كشور هاي عربي و اعضاي كميته چهارجانبه خاورميانه شامل آمريكا،‌ سازمان ملل، اتحاديه اروپا و روسيه پس از نشست دو روزه شرم‌الشيخ در مورد اسرائيل بود.
رهبران عرب درنشستي با كشورهاي مهم درباره احياي روند صلح با اسرائيل بر اساس پيشنهاد جديد عربستان مذاكره كردند اما به دليل بحران سياسي كنوني در اسرائيل از تصميم به ادامه مذاكرات خودداري كردند.
احمد ابوالغيط، وزير امورخارجه مصر پس از اين ديدار گفت: «ديدار بسيار خوبي بود و نظرات به خوبي تبادل شد.»
اتحاديه عرب روز 28 آوريل مصر و اردن،‌ دو كشور عربي داراي روابط ديپلماتيك با رژيم صهيونيستي را براي مذاكره درباره پيشنهاد صلح عربي انتخاب كرد.
نخست‌وزير و چند تن از وزيران و مقامات عراقي،‌كشورهاي همسايه عراق، پنج عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل متحد، بحرين، آلمان، ژاپن، كانادا، مصر، ايتاليا و همچنين نمايندگان سازمان ملل متحد، اتحاديه اروپا، اتحاديه عرب و سازمان كنفرانس اسلامي حاضران در نشست شرم‌الشيخ بودند.
با توجه به نشست‌هاي قبلي كه در مورد عراق برگزار شده، اين نشست از حساسيت بيشتري برخوردار بود زيرا قاطعيت برخي از كشورها كه بعضا حمايت مالي و معنوي را از تروريست‌هاي عراق دارند، به انجام تعهداتي كه در نشست شرم‌الشيخ در قبال عراق متعهد شده‌اند، تاثير زيادي بر ايجاد امنيت و ثبات اين كشور خواهد داشت.
نوري مالكي نخست وزير عراق در سخنراني خود اعلام كرد كه ‌به اجراي اصلاحاتي كه آمريكا و دولت هاي عرب سني بارها خواستار آن شده‌اند متعهد مي‌شود.كشورهاي عربي خواستار دادن نقش بيشتر به اعراب سني عراق و تغييرات در روند بعث زدايي هستند.
مالكي همچنين خواستار بخشش بدهي‌هاي خارجي عراق كه حدود 50 ميليارد دلار است، شد. عراق بخش اعظمي از اين بدهي‌ها را به كشورهايي چون عربستان سعودي ، كويت ، روسيه و چين مقروض است كه البته اين بدهي‌ها اغلب متعلق به دوران جنگ هشت ساله ميان صدام با ايران در دهه 1980 است.
سعود الفيصل وزير امور خارجه عربستان سعودي كه كشورش در اين چند ماه سعي داشته نقش محوري را در بحث عراق و مسائل منطقه ايفا كند، اعلام كرد كشورش اين درخواست مالكي را در مورد قرض 17 ميليون دلاري بغداد به رياض، مورد بررسي قرار خواهد داد.
اخبار حاكي از آن است كه كشورهاي حاضر در نشست بين المللي شرم الشيخ در سند نهايي روز پنجشنبه، بخشي از بدهي هاي عراق را بخشيدند و متعهد شدند كه در مجموع پنج ميليارد دلار به عراق كمك مالي كنند.
شركت كنندگان در نشست شرم‌الشيخ در بيانيه پاياني همچنين بر تماميت ارضي عراق، حاكميت دولت اين كشور، وحدت ملي و هويت اسلامي و عربي اين كشور پاي فشرده، بر لزوم عدم مداخله در امورداخلي عراق، رعايت حسن همجواري و به رسميت شناختن حق مردم عراق بر تعيين سرنوشت و نظام سياسي خود و كنترل منابع مالي و طبيعي خود تأكيد و توافق كردند كه براي حل مشكلات عراق، همگي بايد از خواسته‌ها و مطالبات خود بكاهند.
در بيانيه پاياني اين شست تشكيل نظام فدرال در عراق در عين حفظ يكپارچگي مورد توجه قرار گرفته و بر ضرورت مبارزه با خشونت هاي قومي و مذهبي و خلع سلاح فراگير گروه هاي شبه نظامي در عراق تاكيد شده است.
اما در ميان اين بندها هيچ اقدامي براي تعيين جدول زماني خروج نظاميان خارجي از عراق صورت نگرفته است. بسياري از كشورهاي منطقه، اروپا و حتي افكار عمومي داخل آمريكا و مقامات اين كشور با بحراني شدن اوضاع عراق خواستار تعيين جدول زمانبندي براي خروج نظاميان خارجي از عراق بوده‌اند.
در بند هفتم بيانيه پاياني آمده كه حضور ارتشهاي بيگانه در عراق نامحدود نيست و در صورت خواست دولت عراق و با توجه به قطعنامه هاي 1723 و 1546 شوراي امنيت سازمان ملل متحد پايان خواهد يافت. دولتهاي شركت كننده در نشست شرم الشيخ نيز در اين بند تأكيد كرده اند كه مي كوشند شرايطي فراهم آورند تا ارتشهاي ائتلاف چندمليتي در عراق مأموريت خود را به پايان برسانند و از عراق خارج شوند.
هوشيار زيباري وزير امور خارجه عراق در اين باره تصريح كرد خروج نيروهاي ائتلاف از عراق مستلزم آمادگي كامل نيروهاي عراقي براي پذيرش مسووليت‌هاي امنيتي است و با توجه به اينكه تا پايان سال 2007 زمان ماموريت نيروهاي ائتلاف در عراق به پايان مي‌رسد، پس از آن همه چيز به درخواست دولت عراق جهت تمديد اين مساله و نهايتا تصميم شوراي امنيت بستگي دارد.
همه كشورها به ويژه كشورهاي منطقه امنيت عراق را امنيت خود مي‌دانند و در اين ميان نيز منوچهر متكي وزير امور خارجه كشورمان در سخناني كه روز دوم نشست در جمع شركت كنندگان ايراد كرد، با بيان انتقادهاي تندي نسبت به آمريكا، بي ثباتي و ناامني در عراق را ناشي از حضور نظامي آمريكا در اين كشور دانست و خواستار خروج كامل ارتش آمريكا از عراق شد.
البته اين نشست با موضع‌گيري كه قبل از نشست از سوي تهران و واشنگتن در مورد احتمال ديدار كاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريكا با منوچهر متكي همتاي ايراني‌اش، صورت گرفته بود، به يكي از پرحاشيه‌ترين نشست‌ها تبديل شد.
مقامات عراقي اميد زيادي به برگزاري اين ديدار داشته و تلاش‌هاي زيادي را در اين زمينه انجام دادند، اما بنا به شرايط حاكم ديداري ميان رايس و متكي صورت نگرفت و گفته مي‌شود كه در ضيافت ناهار طرفين تنها به رد و بدل كردن سخنان نيشدار بسنده كردند.
در ضيافت شامي هم كه ترتيب داده شده بود ميز رايس در مقابل ميز متكي قرار داده شده بود كه گفته مي‌شود وزير امور خارجه كشورمان به خاطر نامناسب بودن پوشش ويولونيست زن كه نزديك وي بوده است، از حضور در اين ضيافت خودداري كرده و حتي مراتب اعتراض خود را به گوش مقامات مصري رسانده است.
البته اخبار حاكي از آن است كه هيات‌هاي ايران و آمريكا در سطح كارشناسان دو كشور در حاشيه‌ نشست مذاكراتي سه دقيقه اي را با هم داشته‌اند.
«دانا پرينو»، سخنگوي كاخ سفيد بعد از نشست شرم‌الشيخ با بيان اينكه آمريكا از اين كنفرانس «بسيار رضايت دارد» و اصلا از اين بابت كه اين نشست منجر به مذاكرات سطح بالاي ايران و آمريكا نشده، تاسف نمي‌خورد، گفت: «اگر فرصت ديدار با ايرانيها نيز دست مي‌داد، فكر مي‌كنم وزير خارجه خوشحال مي‌شد با آنها صحبت كند. اما نشد.»
نكته مهم ديگر در نشست شرم‌الشيخ، نشست غيررسمي ميان وزراي كشور هاي عربي و اعضاي كميته چهارجانبه خاورميانه شامل آمريكا،‌ سازمان ملل، اتحاديه اروپا و روسيه پس از نشست دو روزه شرم‌الشيخ در مورد اسرائيل بود.
رهبران عرب درنشستي با كشورهاي مهم درباره احياي روند صلح با اسرائيل بر اساس پيشنهاد جديد عربستان مذاكره كردند اما به دليل بحران سياسي كنوني در اسرائيل از تصميم به ادامه مذاكرات خودداري كردند.
احمد ابوالغيط، وزير امورخارجه مصر پس از اين ديدار گفت: «ديدار بسيار خوبي بود و نظرات به خوبي تبادل شد.»
اتحاديه عرب روز 28 آوريل مصر و اردن،‌ دو كشور عربي داراي روابط ديپلماتيك با رژيم صهيونيستي را براي مذاكره درباره پيشنهاد صلح عربي انتخاب كرد.
منبع : خبرگزاري فارس www.farsnews.com
htt://www.farsnews.com (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 1/200231)