برخورد علي(ع) با مخالفان -برخورد حكومت با مخالفان

در سايتهااين شبهه زياد مطرح می شود که جمهوري اسلامي در برخورد با مخالفانش بسيار شديد برخورد مي کند در حالي که مثلا خوارج در زمان امام علي(ع) تا زماني که فقط فحش مي دادند هیچ برخوردی با آنان صورت نگرفت

با سلام دانشجوی گرامی تلاش شما برای مواجهه علمی و مستند با این قبیل شبهات قابل تقدیر است. در بررسی موضوع فوق گفتنی است ؛
برخورد حضرت با خوارج و مماشات با آنها به دلیل ناآگاهی و کج اندیشی و غفلت بسیاری از آنان بر پایه مماشات ومسالمت و برخورد همراه با محبت با آنان به منظور آگاهی بخشیدن به آنها و زدودن پرده های جهل و نادانی آنان بود حضرت با این اقدام تلاش نمودند تا زمینه های انحراف آنها و کسانی که به دلیل ناآگاهی و بیخبری تحت تاثیر افکار آنها قرار گرفته اند را از بین ببرند از این رو حضرت تا زمانی که خوارج دست به سلاح نبردند با کمال بزرگواری با آنان برخورد کرد و نه تنها حقوقشان راقطع نکرد، بلکه اجازه اظهار نظر و برپایی اجتماعات نیز به آنان داد.حضرت در مورد خوارج فرمود:«الا ان لکم عندی ثلاث خلال ما کنتم معنا; آگاه باشید تا با ماهستید (نه بر ما و مخالف مسلحانه) شما را از سه حق ممنوع نخواهم کرد: «ان نمنعکم مساجد الله ان یذکر فیها اسمه و لانمنعکم فیئا ما کانت ایدیکم معنا و لا نقاتلکم حتی تقاتلوا( ابن اثیر , الکامل فی التاریخ , ج2, ص 398); 1- شما را از حضور در مسجد برای یاد خدا ممنوع نخواهیم کرد 2- حقوقتان را مادامی که با ما هستید قطع نخواهیم ساخت 3- تا وقتی که دست به سلاح نشدید با شما نخواهیم جنگید. ثم اخذ فی خطبته... سپس حضرت خطبه خود را ادامه داد
در سخنی دیگر آمده است که حضرت فرمود: «ان سکتوا ترکناهم و ان تکلموا حاججناهم و ان افسدواقاتلناهم اگر سکوت کنند، آنان را به حال خودشان واخواهیم گذاشت و اگرحاضر به گفت و گو باشند با آن ها گفت و گو و محاجه خواهیم کردو اگر افساد کنند با آنان خواهیم جنگید.» آنچه در این جا گفتنی است آن است این حق «انتقاد» و مبارزه سیاسی تا وقتی است که بوی توطئه از آن به مشام نرسد.و دلیل آن تاکیداتی است که مولا در این زمینه دارد: «ما کنتم معنا»; تا وقتی با ما هستید; یعنی توطئه علیه اساس نظام ندارید. «ان افسدوا قاتلناهم; اگر ایجاد افساد کنند با آنان می جنگیم ». از اين دوجمله و از سيره عملي (ع) برمي آيد كه حد آزادي بيان، توطئه، مقاتله و افساد است. و در ازاء هر كدام از اينها چنانچه مشخص است محدوديتي خاص اعمال مي گردد. حضرت در جمله اولي به خوارج مي فرمايند مادامي كه دستتان در دست ما باشد حقوقتان را از بيت المال قطع نمي كنيم.اين سطحي از برخورد است.به عبارتي اگر مسجل بشود كه دست شما در دست بيگانه است حقوقتان را از بيت المال قطع مي كنيم چراكه حق نداريد با استفاده از امكانات حكومتي به دشمن خدمت نماييد.اما در سطح ديگر تاكيد مي كنند چنانچه به مرحله عمل برسد يعني اينكه بجنگند يا فساد ايجاد كنند با آنها مقاتله مي كنند.مقاتله به معناي جنگيدن معناي روشني دارد.اما افساد در لغت به معناي تباه کردن و از بين بردن آمده است. اين معنا را مي‌توان در کتب لغت ديد، به‌گونه‌اي که همگي آنها همين معنا را براي افساد آورده‌اند. اما گاه افساد را مقابل اصلاح مي‌دانند و بعضي هم «خروج‌الشيء عن‌الاعتدال» (خارج شدن از حد اعتدال) را فساد مي‌دانند که در اين صورت، کسي که بخواهد امري را از حد اعتدال خارج کند مفسد است. مثلاً بر هم زننده نظم و اعتدال جامعه را مي‌توان مفسد دانست، چنان‌که در فقه راهزنان مفسد في‌الارض دانسته شده‌اند. بنابر این مماشات حضرت با خوارج تا مادامی بود که از حالت انتقاد خارج نشده بودند و به معارضه و به مقابله با نظام اسلامی بر نخواستند . در این راستا در سیره پیامبر اکرم (ص) و سیره حضرت علی علیه السلام شاهد نمونه هایی از برخورد با مطالب و حرکات توطئه آمیز تحت پوشش آزادی هستیم به عنوان نمونه می توان به دستور پیامبر اکرم به تخریب مسجد ضرار که به کانونی جهت توطئه بر علیه اسلام تبدیل شده بود اشاره نمود همچنینی در سیره حضرت علی نیز مواردی از برخورد شدید حضرت با برخی سخنان که پا را انتقاد بیرون گذاشته و در وادی توطئه و معارضه وارد شده است می باشیم که به دو نمونه اشاره می کنیم ؛ روزي آنحضرت بالاي منبر صحبت مي‏كرد، اشعث بن قيس گفت يا امير المؤمنين اين گفتار بر عليه شماست نه بر له شما، حضرت بر وي فرياد كشيد و فرمود:
مَا يُدْرِيكَ مَا عَلَيَّ مِمَّا لِي عَلَيْكَ لَعْنَةُ اَللَّهِ وَ لَعْنَةُ اَللاَّعِنِينَ حَائِكٌ اِبْنُ حَائِكٍ مُنَافِقٌ اِبْنُ كَافِرٍ وَ اَللَّهِ لَقَدْ أَسَرَكَ اَلْكُفْرُ مَرَّةً وَ اَلْإِسْلاَمُ أُخْرَى فَمَا فَدَاكَ مِنْ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا مَالُكَ وَ لاَ حَسَبُكَ وَ إِنَّ اِمْرَأً دَلَّ عَلَى قَوْمِهِ اَلسَّيْفَ وَ سَاقَ إِلَيْهِمُ اَلْحَتْفَ لَحَرِيٌّ أَنْ يَمْقُتَهُ اَلْأَقْرَبُ وَ لاَ يَأْمَنَهُ اَلْأَبْعَدُ قال السيد الشريف يريد ع أنه أسر في الكفر مرة و في الإسلام مرة و أما قوله ع دل على قومه السيف فأراد به حديثا كان للأشعث مع خالد بن الوليد باليمامة غر فيه قومه و مكر بهم حتى أوقع بهم خالد و كان قومه بعد ذلك يسمونه عرف النار و هو اسم للغادر عندهم(نهج البلاغه، خطبه 19)
تو چه دانى ، كه چه چيز به سود من است و چه چيز به زيان من . لعنت خدا بر تو باد و لعنت لعنت‏كنندگان . اى كه خود و پدرت همواره دروغى چند به هم مى‏بافته‏ايد . اى منافق فرزند كافر . به خدا سوگند ، كه يك بار در زمان كافريت به اسارت افتاده‏اى و يك بار در زمان مسلمانيت ، و در هر بار نه توانگريت تو را از بند اسارت رهانيد و نه جاه و منزلتت . مردى كه شمشيرهاى كين را بر قوم خود رهنمون شود و مرگ را بر سر آنان راند ، سزاوار است ، كه خويشاوندانش دشمن دارند و بيگانگان از شر او ايمن ننشينند . همچنین حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام به برج بن مُسهر طائي، آن هنگام كه او صدا به «لا حكم إلّا لله» بلند كرد، چنين گفت:
اُسْكُتْ! قَبَّحَك الله يا أثرم! فوالله! لقد ظهر الحقُّ فَكنتَ فيه ضَئيلاً شَخْصُك خفيّاً صوتُك، حتّي إذا نَعَرَ الباطلُ نَجَمْتَ نجومَ القرن الماعز(همان، خطبه 184)
اي كسي كه ـ در خرد، به قدري زشتي كه گوييا ـ دندانهاي پيشت افتاده است، خاموش شو!! خدا تو را زشت گرداند! به خدا سوگند! تو، وقتي كه حق به ميدان آمد و ظاهر شد، شخصي فرومايه و ضعيف بودي و صدايت پنهان بود، همين كه باطل ـ سر بركشيد و ـ فرياد كرد، مانند شاخ بز، آشكار شدي. این نمونه ها و برخوردها حاکی از آن است که آزادی در نظام اسلامی بدون حد و مرز نبوده و باید حریم و حدود الهی را رعایت نماید در مجموع حدود و شرایط آزادی در نظام اسلامی را می توان حقوق الهی و ضوابط عقلی و مصالح و منافع عمومی بر شمرد .( ر. کبه آزادی در فلسفه سیاسی اسلام ، منصور میر احمدی ، دفتر تبلیغات حوزه علمیه ، قم ، 1381، ص 182-202) بر این اساس در نظام جمهوری اسلامی نیز انتقاد از سوی گروهها و جریانهای مخالف نظام تا زمانی که در چارچوب مبانی و اصول نظام بوده و از چارچوب انتقاد خارج نشده باشد , پذیرفته است و آزادی نشریات و سایت های مختلف در طرح دیدگاههای گوناگون شاهدی بر این مساله است اما زمانی که این انتقادات بدون رعایت هیچ حریمی , مبانی و اصول اسلام و انقلاب را نشانه رفته و ازحریم انتقاد خارج شده و در وادی معارضه و توطئه بر علیه نظام وارد شدند , اینجا جای برخورد مسالمت آمیز نبوده و حکومت اسلامی همانطور که مسئولیت امنیت جسمی نظام اسلامی را برعهده دارد , مسئولیت امنیت فکری و روحی نظام را نیز بر عهده دارد و باید از افکاری که فضای جامعه را آلوده می کنند و اذهان عموم افراد به ویژه جوانان را منحرف می سازند جلوگیری به عمل آورد. بدیهی است توطئه بر علیه نظام اسلامی تنها در توطئه نظامی خلاصه نشده و توطئه فرهنگی و جنگ نرم به مراتب خطرناک تربوده و برخورد با آن هوشیاری و دقت بیشتری را می طلبد از این رو نمی توان انتظار داشت که رسانه های خارجی و داخلی و سایت ها و روزنامه های مختلف بدون رعایت هیچ معیار و ملاکی به مخالفت و زیر سوال بردن مبانی نظام به پردازند و به بهانه آزادی , تمامی باورهای اسلامی و انقلابی جامعه را به تمسخربگیرند کدام نظام سیاسی اجازه می دهد که برخی افراد و گروهها بدون در نظر گرفتن مبانی و اصول حاکم بر آن کشور, اصول و مبانی آن جامعه را زیر سوال ببرند؟! نظام اسلامی هیچگاه با طرح دیدگاههای مختلف مخالف نبوده و طرح دیدگاههای گوناگون را موجب پویایی و بالندگی نظام می داند ولی اگر این دیدگاهها با هدف تخریب باورهای دینی مردم و با شیوه ای غیر علمی و منطقی همراه با توهین و اهانت به ارزشها و اصول اسلام و انقلاب باشد با آن برخورد می نماید و برخورد با برخی از سایت ها در این راستا صورت گرفته و می گیرد . تلاش برای ایجاد کرسیهای آزاد اندیشی در دانشگاهها و طرح آزاد اندیشه و افکار در محیط های علمی گویای توجه نظام به آرا و اندیشه های مختلف است اما در صورتی که این افکار و اندیشه ها با جنجال و هیاهو و خارج از فضای گفتگو و منطق بخواهند پایه های فکری نظام را زیر سوال ببرند و باورهای اسلامی و انقلابی مردم را تضعیف نمایند اجازه چنین کاری را نخواهد داد .( جهت آگاهی بیشتر به دانشنامه امام علی هلیه السلام , پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی , قم, 1380, ج6, امام علی و مخالفان , ی 193-253و مجله حکومت اسلامی , امام علی علیه السلام و اصول برخورد با دشمنان , سید محمد علی داعی نژاد ,شماره 18,ص 387-399وجاذبه و دافعه علی علیه السلام , شهید مطهری , انتشارات صدرا , تهران , 1374مراجعه شود.)
(لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 4/100127844)