-انتخاب رئيس جمهور-شرايط رئيس جمهور-

من مايلم در انتخابات رياست جمهوري شركت كنم چون وظيفه ملي مي دانم اما نكته اي كه لازم به توجه است اگر رئيس جمهور انتخابي بنده رأي بياورد و در جاهاي طبق عدل رفتار نكند و يا تصميماتش موجب وهن اسلام شود و

در نظام اسلامي، تمامي اعمال انسان مي‌بايد بر مبناي شناخت کامل و عقلانيت باشد. اين موضوع در رفتارهاي اجتماعي و سياسي، به دليل تبعاتي که بر جامعه و نظام اسلامي به دنبال دارد، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است و در آموزه‌هاي انديشه ديني نيز مورد توجه قرارگرفته است. به عنوان نمونه، حضرت اميرالمؤمنين (عليه‌السلام) بر اين نكته تأكيد دارند كه بايد بر اساس ملاك‌هاي حق‌مدار، اهل حق را باز شناخت. اين امر در مورد انتخاب افراد براي مناصب اجرايي کشور نيز مطرح است. انتخاب افراد بايد تنها براي رضاي خدا و مصلحت جامعه اسلامي باشد و اميال نفساني و روابط دوستي, در آن مدنظر قرار نگيرد. علامه اميني در كتاب الغدير از رسول خدا (ص) نقل ميكنند: هر كس از بين مسلمانان کارگزاري را بر سر كار بياورد و بداند كه در بين مسلمين فردي وجود دارد كه براي اين منصب سزاوارتر و به كتاب خدا و سنت پيغمبر (ص) آشناتر است, آن كس به خدا و رسول خدا و جميع امت اسلامي خيانت كرده است. الغدير, ج 8, ص 291).
در هر انتخابي لازم است، فردي را كه مي‌خواهند انتخاب كنند, كاملاً شناخته و از ديانت, صداقت, توان انجام مسؤوليت و ميزان كارآيي او را براي كاري كه به دست مي‌گيرد، مطمئن باشند. براي رسيدن به اين تشخيص نياز به شناخت معيارها و ملاكات تشخيص اصلح مي‌باشد. امر زعامت بسيار مهم است و كسي كه عهده‌دار زعامت مسلمين مي‌شود, بايد واجد بيش‌ترين شرايط باشد. در اسلام براي زمامداران و مسؤولين حكومت, شرايط بسياري هست كه نمونه‌هايي از آنها را ذكر مي‌كنيم : پيامبر(صل‌الله عليه و آله) مي‌فرمايند: «امامت و پيشوايي (رياست بر مردم) جز براي شخصي كه در او سه خصلت باشد شايسته نيست: اول, پارسايي تا او را از نافرماني خدا باز دارد. دوم، حلم و بردباري تا بتواند خشم خود را مهار كند. سوم, خوش‌رفتاري با مردم، به طوري كه براي مردم, مانند پدري مهربان باشد», (اصول كافي , ج 1, ص 407). حضرت علي (عليه‌السلام) در عهدنامه خود به مالك‌اشتر درباره روش انتخاب و صفات كارمندان و كارگزاران چنين مي‌فرمايند: براي انتخاب كارمندان و كارگزاران دولت, اين گونه افراد را برگزين: افرادي كه اهل تجربه‌اند. داراي صيانت نفس و اهل شرم و حيا و از خاندان‌هاي صالح باشند و حسن سابقه آن‌ها در اسلام, بيش از ديگران باشد. چون اين افراد آبرومندند و داراي شخصيت و علاقمند به حفظ پاكي روح خويشند و كم‌ترين طمع را دارند. مدير و دورانديشند و در كارها و مسائل عميق و ژرف نگرند. (نهج البلاغه، نامه 53). در يک جمع‌بندي از اين مطالب مي توان شرايط ذيل را براي تشخيص كانديداي مطلوب بيان نمود:
1. پرهيزكار, عادل، پارسا و دوري از هرگونه معصيت و گناه.
2. داراي حلم و بردباري و حسن اخلاق و خوش‌رفتاري با مردم و زيردستان.
3. داراي زندگي ساده و بي‌آلايش و بي‌اعتنا به جلوه‌هاي فريبنده دنيا, توأم با رعايت عفت و پاك‌دامني در خانواده.
4. پايبند به مسائل ديني و انجام واجبات الهي.
5. داراي تخصص ، تجربه و دانش كافي و نيز آگاهي از مباني اسلامي همراه با بينش عميق سياسي و مديريت كافي براي اداره امور جامعه.
6. از اسباب نامشروع، مانند تخريب, اسراف در تبليغات و...، براي پيروزي بر رقيب استفاده ننمايد. حضرت علي (عليه‌السلام) در مقابل كساني كه پيشنهاد مي‌دادند براي جذب افراد به بعضي از آنها سهم بيشتري از بيت‌المال بدهد, مي‌فرمايند: به من پيشنهاد مي‌دهيد كه با باطل، طلب ياري حق نمايم. (نهج‌البلاغه, خطبه 126).
7. در همه حال مصلحت، امنيت و منافع نظام اسلامي را بر مصالح گروهي و جناحي و شخصي خود, مقدم بدارد.
8. براساس آيه كريمه «اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و اولي‌الامر منكم», (نساء, آيه 59) هميشه مطيع ولايت فقيه بوده, در راستاي خط امام و رهبري قدم بردارد.
9. دشمن‌ستيز, دوستدار حق و مخالف باطل باشد.
با توجه به اين شرائط است که مي‌توان، به انتخابي مطلوب اميدوار بود.
نکته‌اي که بعد از شناخت اين شاخصه‌ها، جلوه‌گر است، تشخيص مصداق اين صفات مي‌باشد. در اين باره بايد گفت كه شناخت كامل افراد كار بسيار دقيق و حساسي است و تا زماني‌که انسان با فردي معاشرت كافي نداشته باشد نمي‌تواند به نتيجه مطلوب برسد; لذا بايد با مرور بر سابقه زندگي فرد و كسب اطلاعات از افرادي كه او را مي‌شناسند, آگاهي لازم را به دست آورد. براي تشخيص ميزان كارآيي, تخصص, توان مديريتي و...، نيز بايد سوابق علمي, اجرايي و... آشنايي كامل پيدا کرد و يا از افراد مطمئن كسب آگاهي نمود. بنابراين، اگر فردي نتوانست خودش مصاديق را تشخيص دهد, لازم است به آگاهان عادل مراجعه كند و براساس شناخت و معرفت كامل وظايف اجتماعي خود را انجام دهد.
با توجه به مطالب فوق اگر کسي بر اساس انجام تکليف شرعي و توجه به معيارهاي صحيح و عاقلانه شخصي را براي رياست جمهوري انتخاب کند و از رئيس‌جمهور منتخب او تخلف و بي‌عدالتي سر بزند هيچ مسؤوليتي شرعاً متوجه او نيست. اما در صورت عدم رعايت شرايط مطرح شده اگر انتخابي صورت گرفت و باعث برخي ناعدالتي‌ها و يا مسائلي از اين دست شد، بخشي از مسئوليت‌هاي اين تخلفات بر گردن تک‌تک انتخاب‌کنندگان خواهد بود.
براي آگاهي بيشتر مي‌توانيد به منابع زير نيز مراجعه نماييد.
1- احمدرضا كشوري, اصول سياسي اسلام در عهدنامه امام علي (عليه‌السلام)
2- علي‌اكبر عليخاني, توسعه سياسي از ديدگاه امام علي (ع)
3- انتخابات از نظر اسلامي و قانون اساسي, ماهنامه پاسدار اسلام. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 18/100115055)