انرژي هسته‏اي-فعاليت‏هاي هسته‏اي

لطفا نظر اسلام را در مورد داشتن يا نداشتن سلاحهاي هسته اي بيان بفرماييد.

در نظام هاي اصيل الهي که متکي به آموزه هاي وحياني اند، به هيچ وجه دستيابي به هدف مجوز استفاده از هر وسيله اي نمي شود.
هر چند حفظ نظام اسلامي يكي از واجبات مهم مي‏باشد و از سوي ديگرخداوند در قرآن کريم؛ مسلمانان را امر به قوي شدن در مقابل دشمنان نموده و فرمان داده تا جهت بازدارندگي از هجوم دشمنان به کارآمدترين وسايل دفاعي روز مجهز شوند. اما نگاهي به ساير آموزه هاي اسلامي و سيره بزرگان اسلام به خوبي مشخص مي کنند که منظور از اين تجهيز، مجهز شدن به ابزار متعارف دفاعي است و الا آماده نمودن تجهيزات کشتار جمعي، با اهداف انساني اسلام منافات داشته و از سوي ديگر چهره اي زشت و ناخوشايند از اسلام به جهانيان ارائه مي دهد که به هيچ وجه به صلاح اسلام و نظام اسلامي نيست.
نكته اساسي اين است كه تعاليم و آموزه‏هاي دين اسلام و اهداف حكومت اسلامي - كه همان احترام به حقوق انسان‏ها و تكريم بشريت مي‏باشد - با استفاده از روش‏هاي نامشروع و غيرانساني براي حفظ حكومت، سازگاري ندارد.
ديني كه بر اساس فطرت گام برمي‏دارد و به حقانيت خود معتقد است، راه‏هاي مسالمت‏جويانه را مقدم مي‏داند و جز در موارد ضروري، دست به اسلحه نمي‏برد. حضرت علي عليه‏السلام در فرمان خود به مالك اشتر فرمود: «با رحمت و محبت و لطف با مردم روبه‏رو شو؛ آنها يا برادران ديني تو هستند يا همانند تو در خلقتند».1 بر اين اساس، حتي در موارد ضروري و دفاع مشروع نيز دين مبين اسلام بر رعايت اصول ارزشي تأكيد مي‏كند. اين اصول عبارتند از:
1. اصل وفاي به عهد و منع از پيمان شكني
2. اصل حرمت آغاز جنگ؛ قتل نفس و كشتن انسان‏هايي كه همه گرامي داشته شده‏اند، نياز به مجوز دارد و فقط در چند مورد به حكم عقل و شرع، چنين جوازي وجود دارد. قتل يك انسان، همانند قتل تمام انسان‏هاست؛ «من قتل نفساً بغير نفس او فساد في الارض فكانما قتل الناس جميعا.2
3. اصل عدالت و رحمت در جنگ؛ بر اين اساس، در مقابل حمله و تجاوز دشمن، مي‏توان مقابله به مثل كرد؛ اما نبايد از اصل عدالت، خارج و به كشتار غيرنظاميان و تخريب ساختمان‏هاي غيرنظامي منجر شود. جنگ، براي رفع موانع هدايت، تشريع شده، نه براي ظلم و تصدي و بر اين اساس، در تعاليم و آموزه‏هاي دين اسلام، شكنجه و آزار دشمن، بستن آب بر آنها، كشتار افراد غيرنظامي، كشتار نظامياني كه به اجبار به صحنه نبرد آورده شده‏اند، كشتار اسيران، مجروحان و امان خواهان، مثله كردن دشمن، تخريب و انهدام هدف‏هاي غيراساسي و غيرنظامي دشمن، كشتن حيوانات اهلي، محاصره اقتصادي غيرنظاميان، نهي شده است.
دين اسلام به رعايت كامل حقوق انسان‏ها و پرهيز از هر گونه ظلم و تعدي، حتي در برابر دشمنان، اهتمام خاص دارد. با توجه به مطالب فوق، از ديدگاه اسلام، در اغلب موارد، وسيله نيز بايد مشروع باشد؛ زيرا تفكيك هدف و وسيله از يكديگر دشوار است؛ از اين جهت، نمي‏توان براي انفاق كردن، دزدي كرد؛ زيرا روح شريعت و سيماي كلي آن، ويژگي‏هايي دارد كه در صورت توجيه پذير شدن به وسيله و هدف، چيزي از آن باقي نخواهد ماند؛ ولي اين قاعده كلي در همه موارد جاري است. قانون اهم و مهم نيز از اصولي است كه مطرح مي‏شود. مثلاً دروغ مصلحتي در برخي موارد (مانند حفظ جان و آبرو)، مجاز شمرده شده است؛ چون مسائل مهم‏تري مطرح است كه عقل و شرع بر اهم بودن آنها گواهي مي‏دهند. تشخيص اهم و مهم، كار ساده‏اي نيست؛ بلكه نيازمند آگاهي بر معيارها و موازين و روح شريعت است و در حقيقت، مسئله‏اي اجتهادي است.
در مورد استفاده از سلاح‏هاي كشتار جمعي، مانند سلاح‏هاي هسته اي ، ميكروبي، شيميايي و... براي حفظ نظام اسلامي نيز مطالب فوق قابل ملاحظه مي‏باشد؛ زيرا در اسلام، استفاده از سموم براي نابودي دشمنان - از آن جا كه موجب انهدام جمعي مي‏شود و آسيب‏هاي غيرلازم به وجود مي‏آورد - ممنوع شده است. پيامبر صلي‏الله‏عليه‏وآله از اين كه در سرزمين مشركان سم پاشيده شود، نهي مي‏كرد؛ به اين خاطر كه موجب كشته شدن كودكان، زنان و پيران مي‏شود».3 هر چند استفاده از سلاح‏هاي كشتار جمعي، به خاطر اثرات بسيار مخرب آنها ممنوع مي‏باشد، اما در صورتي كه تنها راه حفظ حيات نظام اسلامي، به كارگيري اين سلاح‏ها باشد، با در نظر گرفتن شرايط زير، كاربرد اين سلاح‏ها جايز است. اين شرايط عبارتند از:
1. از باب مقابله به مثل باشد؛ يعني دشمن قبلاً چنين سلاحي را به كار گرفته باشد و در صورت عدم به كارگيري آن از طرف نظام اسلامي، همچنان گستاخ‏تر مي‏شود.
2. كمترين ميزان ممكن در آسيب‏رساني افراد غيرنظامي، محيط زيست و... را داشته باشد.
3. بر اساس نظر كارشناسان مربوط و با نظر فقيه جامع‏الشرايط (ولي فقيه) و رعايت مصلحت نظام و قاعده مقدم نمودن اهم بر مهم باشد.
4. نظام جمهوري اسلامي ايران بر اساس آموزه‏هاي اسلامي و اصول اخلاقي، از ابتدا با توليد، تكثير و به كارگيري سلاح‏هاي كشتار جمعي مخالف بوده، ضمن پيوستن به قراردادهاي بين‏المللي، حتي در سخت‏ترين شرايط، مانند بمباران شيميايي شهرهاي كشور توسط رژيم عراق، تعهد خود را مبني بر عدم استفاده از اين سلاح‏ها، به اثبات رسانده است
پي نوشت:
1. نهج‏البلاغه، (فرمان به مالك اشتر)، ص 413.
2. مائده(5)، آيه 32.
3. نجفي، جواهرالكلام، ج 21، ص 68. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 1/100113649)