سوره شوري-مضامين سياسي سوره شوري

چند مورد از مضامين سياسي سوره شوري را برايم بنويسيد.

با بررسي و تفسير صحيح آيات سوره شوري مي توان به مضامين متعددي که تبيين کننده اصول و مباني نظام سياسي اسلام است دست يافت . در ادامه به دو مورد مهم اشاره مي نمائيم :
يکم . ضرورت مشروعيت الهي حاکمان :
در آيه مبارکه 6 اين سوره خداوند متعال مي فرمايد : « وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَولِياء اللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيهِمْ وَمَا أَنتَ عَلَيهِم بِوَكِيلٍ ؛ و كسانى كه به جاى او دوستانى براى خود گرفته‏اند خدا بر ايشان نگهبان است و تو بر آنان گمارده نيستى »
يکي از پرسش هاي مهم در فلسفه سياسي اين است که حق حاکميت از آن کيست و چه کسي شايسته حکومت کردن است؟ بر اساس جهان بيني الهي از آنجا که خداوند مالک تمام هستي است (طبق آيه ۲۸۴ سوره بقره ) ، سر رشته ربوبيت همه موجودات به دست اوست؛ همانطور که ولايت و سرپرستي همه انسانها حق انحصاري خداوند است . (سوره شوري ،آيه ۶)اين ولايت عام ، اقتضا مي کند که کليه عرصه هاي تدبير و اداره جامعه ، در اختيار خدا باشد . و افزون بر ولايت تکويني و حقيقي او که سراسر هستي را فرا گرفته است ، ولايت تشريع و اعتباري هم در همه زمينه ها به او انتساب داشته است . چنانکه حضرت امام خميني (ره) در کتاب محرمه در اين مورد مي فرمايد : « ولايت به حکم عقل ، مخصوص ذات باري تعالي است . تنها اوست که حاکميت بالذات دارد ، حاکميتي که مستند به جعل ديگران نيست و اصالتاً حق دارد براي انسانها و اداره ي امورشان تدبير کند ... . ديگران تنها با جعل و نصب او ميتوانند متصدي امر ولايت گردند . »
دوم . لزوم مشاركت مردمي در حكومت :
مطابق آيه 38 سوره شوري « وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَينَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ ينفِقُونَ ؛ مومنان کساني هستند که دعوت پروردگارشان را اجابت کرده و نماز را برپا مي دارند و کارهايشان به صورت مشورت در ميان آنهاست و از آن چه به آنها روزي داده ايم انفاق مي کنند».
قرآن كريم براي اداره دولت اسلامي مشارکت مردم در اداره امورجامعه و شوراها را پيش بيني شده مي نمايد به طوري كه شورا ستون فقرات نظام سياسي اسلام محسوب مي‌شود. از جمله آياتي كه براي اين موضوع مي‌توان به آن استناد كرد آيه 38 سوره شوري مي‌باشد كه مي‌فرمايد: « وَ أَمْرُهُمْ شُوري بَينَهُمْ» و امورشان در بينشان به مشورت صورت مي‌گيرد. آيت الله مكارم در ذيل اين آيه مي‌نويسد : « يك انسان هر قدر از نظر فكري نيرومند باشد، نسبت به مسائل مختلف تنها از يك يا چند بعد مي‌نگرد، امّا هنگامي كه مسائل در شوري مطرح گردد و عقلها و تجارب به كمك هم بشتابند، مسائل كاملاً پخته و كم‌عيب و نقص مي‌گردد. »( ناصر مكارم شيرازي، تفسير نمونه، دار الكتب الاسلاميه، 1373، ج 20، ص 462.)
جهت آگاهي بيشتر ر.ک :
1 . فقه سياسي ، عباسعلي عميد زنجاني.
2 . مباني انديشة سياسي اسلام ، عباسعلي عميدزنجاني. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 1/100113596)