نامه امام به گورباچف

يكي از اهداف حضرت امام(ره) در نوشتن نامه به گورباچف عملي كردن ولايت در خارج از كشور ما بود. رهبر معظم انقلاب چه مصلحتي مي بينند كه اين كار را انجام نمي دهند؟

تبين اين موضوع نيازمند توجه دقيق به مطالب ذيل مي باشد :
يکم. نظام اسلامي در سياست خارجي خويش داراي دودسته از اهداف ملي و ايدئولوژيکي است و بر اساس آن مسئوليت خارجي دولت اسلامي را تبيين مي نمايد . بر اين اساس مهمترين اهداف فراملي دولت اسلامي عبارتند از :
1 . تحکيم و توسعه قدرت
2 . ابلاغ رسالت و دعوت به اسلام
3 . همگرايي و اتحاد دولت ها و ملت هاي مسلمان
4 . برقراري و گسترش عدالت .
بنابراين صرف اِعمال ولايت در سطح داخلي يا بين المللي از اهداف نظام اسلامي نمي باشد بلکه بايد ديد با اين اعمال ولايت به دنبال تحقق کدام يک از اهداف و مسئوليت هاي خويش است . از سوي ديگر کاربرد و تحقق اين اهداف از طرق گوناگون امکان پذير بوده و اولويت آنها بستگي به مقتضيات زمان و مکاني متفاوت است. به عنوان نمونه هرچند ابلاغ رسالت و دعوت به اسلام يکي از اهداف هميشگي نظام اسلامي است اما مشاهده مي شود در زمانهاي مختلف راهکار اجرايي اين هدف متفاوت است ؛ پيامبر گرامي اسلام (ص) با فرستادن نامه به دربار پادشاهان مهم آن روز آنها را دعوت به اسلام مي نمايد، اما در زمان امام علي (ع) تبليغ اسلام به گونه اي ديگر مي باشد .
دوم . هرچند بر اساس نظريه ولايت مطلقه فقيه قلمرو و حوزه اختيارات حکومتي ولي فقيه جامع الشرايط همانند معصومين (ع) بوده و از نظر جغرافيايي محدود به سرزميني خاص نيست ، اما هدف اصلي حضرت امام (ره) از نگارش نامه تاريخي خود به گورباچف « تبليغ و دعوت به اسلام » با توجه به شرايط خاصي بود که رهبران اتحاد جماهير شوروي آن روز در آن قرار گرفته بودند .
سوم . پيام ارزشمند و ماندگار امام خميني ( ره) در شرايطي به گورباچف ارسال شد که بازيگران عرصه سياست خصوصاً رهبران شوروي ، توان اتخاذ موضعي صريح نسبت به وقايع در حال وقوع در بلوک شرق را نداشتند. امام (ره ) با بينش برخاسته از مكتب وحي و فراتر از وقايع روزمره و اتفاقات سياسي به تحليل اين رويداد مهم پرداخت .
پيش بيني شكست قطعي ماركسيسم در ميدان عمل و فروپاشي نظام الحادي كمونيسم , هشدار جدي نسبت به فروغلتيدن در دام قطب ديگر استكبار جهاني و نظام سرمايه داري غرب , تحقق وعده هاي الهي و بازگشت نهايي جامعه انساني به فطرت خداجوي خويش , از جمله نكات برجسته اين پيام بود كه حضرت امام (ره ) با دريافتي غيبي , آن را چند سال قبل از فروپاشي گوشزد نمودند. حضرت امام (ره ) در بخشي از اين نامه وقتي مي فرمايند: «... بايد به حقيقت رو آورد. مشكل اصلي كشور شما, مسئله مالكيت و اقتصاد و آزادي نيست . مشكل شما عدم اعتقاد به خداست ؛ همان مشكلي كه غرب را هم به ابتذال و بن بست كشيده و يا خواهد كشيد مشكل اصلي شما, مبارزه طولاني و بيهوده با خدا و مبدأ هستي و آفرينش است از شما مي خواهم كه درباره اسلام به صورت جدي تحقيق و تفحص كنيد و اين نه به خاطر نياز مسلمين به شما كه به جهت ارزش هاي والا و جهان شمول اسلام است كه مي تواند وسيله راحتي و نجات همه ملت باشد و گره مشكلات اساسي بشريت را باز نمايد....»
در اين پيام حضرت امام (ره) با مروري بر مشکلات و ضعف هاي اساسي کمونيسم ، رهبران شوروي را به عنوان يکي از دو قدرت مهم جهان را هشدار مي دهد : « شما اگر بخواهيد در اين مقطع تنها گره‌هاي کور اقتصادي سوسياليسم و کمونيسم را با پناه بردن به کانون سرمايه‌داري غرب حل کنيد، نه تنها دردي از جامعه خويش را دوا نکرديد که ديگران بايد بيايند و اشتباهات شما را جبران کنند. ...» حضرت امام (ره) در خاتمه با دعوت گورباچف بعنوان رهبر اتحاد جماهير شوروي كمونيستي به اسلام فرمودند: « اكنون بعد از ذكر اين مسايل و مقدمات از شما مي خواهم درباره اسلام به صورت جدي تحقيق و تفحص كنيد و اين نه به خاطر نياز اسلام و مسلمين به شما، كه به جهت ارزش هاي والا و جهان شمول اسلام است كه مي تواند وسيله راحتي و نجات همه ملتها باشد و گره مشكلات اساسي بشريت را باز نمايد.»
چهارم . هر چند در زمان کنوني هنوز موقعيتي مشابه وضعيت آن روز اتحاد جماهير شوروي و رهبران آن براي آمريکا و ساير قدرت هاي بزرگ پيش نيامده ، اما مقام معظم رهبري همواره بر تبليغ اسلام به عنوان يکي از اهداف و مسئوليت هاي فراملي دولت اسلامي تاکيد داشته و اين مهم از راهکارهاي مختلفي انجام مي شود . بخشي از اين هدف از طريق بيانات يا پيامهاي ايشان خطاب به مسلمانان يا رهبران جهان اسلام ، ملت هاي تحت ستم يا قدرتهاي بزرگ مي باشد . و بخشي ديگر از اين هدف توسط ساير بخشها و نهادها سياسي و فرهنگي نظام از رياست جمهوري گرفته تا رايزني هاي فرهنگي ، و مراکز تبليغي وابسته به حوزه هاي علميه يا مقام معظم رهبري ، مراجع عظام تقليد و ... صورت مي پذيرد .
جهت مطالعه بيشتر ر.ک :
1. انديشه هاي فقهي سياسي امام خميني (ره) ، کاظم قاضي زاده ، مرکز تحقيقات رياست جمهوري ، 1377 .
2 .مباني ، اصول و اهداف سياست خارجي دولت اسلامي ، سيد صادق حقيقت ، قم : پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي ، 1385 ،صص167 – 260 . (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 2/100101801)