ويژگي‏هاي نيروي اطلاعاتي

از نظر اسلام و سيره يك نيروي اطلاعاتي چه ويژگي و شخصيت و ... داره؟

كار اطلاعاتى ، تجسس ، كسب اخبار سرّى ، كشف مجهولات ، دشمن يابى و و ابـزار و شـيـوه آن نـيز بيشتر اوقات امورى است كه به كارگيرى آنها در شرايط عادى براى هر كسى جايز نيست و وقتى نيروهاى اطلاعاتى وارد كار مردم شوند و مدّتى با آن ابزار و شـيـوه كـار كـنـنـد، بتدريج در روح آنها اثر مى گذارد. از اين رو، اگر واجد صلاحيتهاى لازم اخلاقى نباشند و با روشهاى ويژه اخلاقى و عملى با عوارض ناشى از كار اطلاعاتى ، مبارزه نكنند، بتدريج آنها را از معنويت جدا مى سازد و به هلاكت و دوزخ مبتلا مى كند. اسـلام بـا جـديـت تمام بر اخلاق نيك نيروهاى اطلاعاتى در نظام اسلامى تاءكيد فراوان دارد و آنـهـا بـه مـنـاسـبـت وظـايف حساسى كه در نظام اسلامى به عهده دارند، بايد متصف به صفات و ملكات خاصى باشند تا حسن انجام اين وظايف را بر آنها ممكن سازد. چنانکه امير مؤ منان صلوات الله عليه در عهدنامه خويش به مالك اشتر، به اين امر سفارش ‍ كرده ، مى فرمايد:
(فـَوَلِّ عـَل ى اُمـُورِكَ خـَيـْرَهـُمْ، وَ اخـْصـُصْ رَسائِلَكَ الَّتـى تـُدْخِلُ فيها مَكائِدَكَ وَ اَسْرارَكَ بِاَجْمَعِهِمْ لِوُجُودِ صالِحِ الاَْخْلا قِ) كـارهـايـت را بـه بـهـتـريـن مـاءموران خويش بسپار و نامه هاى محرمانه ات را كه حاوى طرحها و اسـرارت مـى بـاشـد، در اخـتـيـار كـسـى بـگـذار كـه داراى جـامـعـتـريـن و اسـاسـى تـريـن اصول اخلاقى باشد.
اينك به برخى از اين صلاحيتهاى اخلاقى اشاره مى كنيم :
1 ـ خدا ترسى و فروتنى :
(وَ تـَفـَقَّدْ اُمـُورَ مـَنْ لا يـَصـِلُ اِلَيـْكَ مـِنـْهُمْ مِمَّنْ تَقْتَحِمُهُ الْعُيُونُ، وَ تَحْقِرُهُ الرّجالُ، فَفَرِّغْ لاُِولئِكَ ثِقَتَكَ مِنْ اَهْلِ الْخَشْيَةِ وَ التَّو اضُعِ فَلْيَرْفَعْ اِلَيْكَ اُمُورَهُمْ) در امـور آنـان كه به تو دسترسى ندارند و مردم به آنها با ديده تحقير مى نگرند، بررسى كـن و بـراى ايـن كار نيروهاى مخفى مورد اطمينان كه خدا ترس و متواضع باشند، برگزين تا وضع آنان را به تو گزارش دهند.
2 ـ راستگويى و وفادارى :
(ثُمَّ تَفَقَّدْ اَعْمالَهُمْ، وَ ابْعَثِ الْعُيُونَ مِنْ اَهْلِ الصِّدْقِ وَ الْوَفاءِ عَلَيْهِمْ) با فرستادن ماءموران مخفى راستگو و با وفا كارهاى آنان را زير نظر بگير.
3 ـ امانتدارى و حق گويى :
(ثـُمَّ لا تـَدَعْ اَنْ يـَكـُونَ لَكَ عـَلَيـْهـِمْ عـُيـُونٌ مـِنْ اَهـْلِ الاَْمانـَةِ وَ الْقـَوْلِ بـِالْحـَقِّ عـِنـْدَ النّاسِ فَيَثْبُتُونَ بَلاءَ كُلِّ ذى بَلا ءٍ مِنْهُمْ لِيَثِقَ اُولئِكَ بِعِلْمِكَ بِبَلائِهِمْ) مـاءمـورانـى امـيـن و حـقـگـو مـيان مردم بگمار، تا از حسن خدمت ماءموران و كارمندانت براى تو خبر بياورند و به شكلى عمل كن كه مطمئن باشند تو از حسن خدمت آنها خبردارى و قدر دان آنها هستى .
به صورت کلي از نظر اسلام و سيره يک نيروي اطلاعاتي لازم است همه خصوصيات و خصلت هاي پسنديده اي که يک فرد مومن خدا باور و خدا ترس بايد داشته باشد در مرتبه و درجه بالاتر و کامل تري بايد در يک نيروي اطلاعاتي موجود باشد . کار اطلاعاتي وظيفه اي سنگين و خطير و در عين حال براي حفظ و دفاع از امنيت و منافع و مصالح کشور و نظام اسلامي بسيار حياتي و ضروري و ارزشمند است و همين امر مي طلبد که نيروي اطلاعاتي از ضريب ايمان و تقوا و احساس مسئوليت بالائي برخورد باشد تا بتواند اين رسالت حساس را به خوبي به انجام برساند . علاوه بر خصوصيات فوق يک نيروي اطلاعاتي به دليل نوع کار و ماموريتش بايد به نکات ذيل بيش از ديگران توجه و دقت داشته باشد :
4- نسبت به حيثيت و آبروي افراد حساس باشد و اعتبار آنها را به صرف گمان و توهم و احتمال از بين نبرد .
5- تقوا و خود سازي او در حدي باشد که عدل و انصاف را در هرحال و در مورد همه رعايت کند و اختلافات شخصي و تصفيه حساب هاي فردي را در حوزه مسئوليت خود از مسائل شغلي و کاري جدا نمايد و از موقعيت حساس خود سوء استفاده ننمايد .
6- نسبت به دنيا و تعلقات آن دلبستگي نداشته باشد و دنيا طلب نباشد و گر نه با تطميع و وعده مال و منال و پست و مقام و موقعيت فريب مي خورد و در حفظ اسرار و موضوعات محرمانه خيانت ميکند و مطالب محرمانه و گاه امنيتي را در اختيار دشمنان و بيگانگان قرار مي دهد .
7- بايد در کم سخن گفتن تمرين و کوشش داشته باشد و پر گو نباشد تا بي اختيار و نا خواسته چيز هائي را که نبايد بگويد بر زبان نياورد و اسرار را فاش نسازد .
8- چون نوع کار و وظيفه او اقتضاء ميکند که گمنام و نا شناخته باشد و خدمات و انجام وظيفه او در معرض ديد و نگاه مردم نباشد و به طور طبيعي کسي از خدمات و کارهاي خوب او قدر داني و سپاسگزاري نمي کند ، اين موضع او را ناراحت و غمگين نسازد و بداند که همه تلاش و خدمات صادقانانه و خالصانه او در محضر خداوند و امام زمان –عج- است و اجر و پاداش او محفوظ است و ضايع نمي گردد .
بـديـهـى اسـت كـه نـيـروهـاى اطـلاعـاتـى در نـظـام اسـلامـى لازم اسـت هـمـواره به چنين صفتها و صلاحيتهايى آراسته باشند و اگر فاقد يكى يا تعدادى از آنها هستند، در پى كسب آن برآيند، تا در انجام وظايف خطير خود پر توانتر شده و كار برايشان آسانتر گردد.
در ادامه جهت مطالعه و آشنايي بيشتر توصيه مي شود به منابع ذيل مراجعه نماييد :
1 . اطلاعات در اسلام , محمدرضا رضوان‌طلب ، نشر زمزم هدايت ، 1384 . (خلاصه کتاب : در کتاب موضوع رازداري و اطلاعات در اسلام ـ به منظور بهره‌برداري در رسته‌هاي اطلاعاتي و امنيتي نيروهاي مسلح ـ مطرح شده است. مباحثي که در کتاب آورده شده عبارت‌اند از: سيستم اطلاعاتي، رازداري، جمع‌آوري اخبار، اهداف کسب خبر، پرورش اخبار و ترفندهاي اطلاعاتي، تدابير حفاظتي و جاسوسي. )
2. حفاظت اطلاعات ، گروه نويسندگان ، پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه .
3. اطلاعات نظامي در اسلام ، گروه نويسندگان ، پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه.
4 . اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام , حسينى شاهرودى ، سيدمحمد ـ آخوندى ، مصطفى ، پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه.
5 . اخلاق اطلاعاتي ، پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه
لازم به ذکر است متن کتابهاي فوق در سايت اينترنتي طوبي پژوهشکده تحقيقات اسلامي ، به نشاني ذيل موجود بوده و قابل دسترسي است :
http://www.tooba-ir.org/Guide.asp?Fn=_Book/book.asp (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 10/100100658)