-مجلس خبرگان-نصب خاص-نصب عام-

چرا در زمان معصومين(ع) مجلس خبرگان وجود نداشت؟ فلسفه وجودي خبرگان چيست؟

نصب رهبر و زمامدار جامعه اسلامى، به دو گونه ممكن است:

يك. نصب خاص‏
آن عبارت است از انتخاب يك شخص معيّن براى مقام يا سمتى؛ چنان كه پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار(ع) هر يك در زمان خود از طرف خداوند متعال براى مقام امامت، ولايت و رهبرى جامعه اسلامى، نصب شده‏اند. برخى از اين بزرگواران نيز در زمان حكومت خود، اشخاص معينى را براى اداره بعضى از شهرها يا ايالت‏ها منصوب مى‏كردند؛ مثلاً مالك اشتر از سوى امام على(ع) به فرماندارى مصر نصب شد.
در چنين بخش‏هايى، ضرورت وجود تشكيلاتى مانند مجلس خبرگان منتفى است؛ زيرا نصب امام در مورد يك شخص خاص است و ديگر تصور رهبرى‏ها و اعمال ولايت‏هاى متعدد، وجود ندارد.

دو. نصب عام‏
در آن به جاى تعيين فرد، به ذكر اوصاف ، شرايط و صلاحيت‏ها تكيه مى‏شود (مانند عدالت، فقاهت و...). بر اساس آن هر كس كه داراى چنان صلاحيت‏هايى باشد، منصوب خواهد بود. در نتيجه براى شناسايى فرد صاحب صلاحيت، نياز به كارشناسان و خبرگان پديد مى‏آيد. و چون در زمان غيبت، نصب ولى فقيه به صورت نصب عام است، وجود خبرگان براى تشخيص او لازم است؛ اما در زمان ظهور و بسط يد معصومين(ع)، فقهاى عادل و سياستمدار (مانند مالك اشتر و امثال او) به نصب خاصى از سوى امام معصوم تأيين مى‏شدند؛ از همين رو نيازى به وجود خبرگان نبود. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 85/500015)