کسب بينش و بصيرت سياسي

روشهاي به دست آوردن بينش و بصيرت سياسي و اجتماعي در مقابله با بحرانها و حوادث و اتفاقات اجتماعي و سياسي را بيان كنيد.

ابتدا کلياتي را پيرامون ارتقاء انگيزه سياسي وچگونگي بالا بردن سطح بينش و آگاهي هاي سياسي بيان نموده و سپس به معرفي برخي منابع که مي تواند در راستاي اهداف شما مفيد باشد مي پردازيم: يکم.ارتقاء انگيزه سياسي جهت پيدا نمودن انگيزه در زمينه اهميت دادن به مسائل سياسي ، لازم است سطح شناخت خود را نسبت به مسئوليت هاي اجتماعي و ديني و توان نقش آفريني خويش در جامعه ، بالا برده و به عنوان يک فرد مسئول و نقش آفرين ، از منظر حق و تکليف به مقوله سياست و مشارکت سياسي بنگريم : نگاه دينى و با مراجعه به نصوص و مبانى اسلامى، مشاركت سياسى و حساسيت به امور جامعه، به عنوان يک حق، وظيفه و تکليف همگاني، مورد اهتمام آموزه هاي ديني مبين اسلام مي باشد ؛ بر اساس جهان بيني اسلامي و آيه شريفه « اِنِّى جَاعِلٌ فِى الاَرضِ خَليِفَه» انسان، جانشين خدا در زمين و موجودي آزاد و خود مختار است؛ و اين آزادي و اختيار آن گاه که با آگاهي و قدرت قرين گردد، مسئوليت را به بار مي آورد. از اين منظر انسان در برابر خدا، خود، انسان هاي ديگر و طبيعت مسئول است. اين مسئوليت از سويي سبب مي شود که انسان در قبال سرنوشت، کمال و سعادت خويش احساس وظيفه کند و از سويي ديگر چون به تعامل و تاثير و تاثّر خود با اجتماع واقف است خود را نسبت به اجتماع مسئول بداند. پيامبر گرامي اسلام (ص) مي فرمايد:« اَلَا کُلُّکُم رَاعٌ وَ کُلُّکُم مَسئُولٌ عَن رَعيتِه؛ شما همه ناظر و راهبر و نسبت به يکديگر مسئول هستيد.» از سوي ديگر ايفاي مشاركت سياسى و حساسيت نسبت به امور سياسى نيازمند داشتن بينش و آگاهي هاي سياسي دقيق، تحليل صحيح و منطقي قضايا و تفسير و تأويل رفتار شخصيت‏ها، دولت ها و جريانات، شرايط داخلي و بين المللي مي باشد. چنانکه امام علي (ع) مي فرمايد: « مَن عَرَفَ الاَيام لَم يغفل عَن الِاستِعدَاد؛ کساني که آشنايي با شرايط و اوضاع زمانه دارند، از فراهم کردن و کسب آمادگيهاي لازم غافل نمي شوند.» و از حضرت صادق(ع)چنين روايت شده است :« العالم بزمانه لا تهجم عليه اللوابس ؛ امور شبه ناک و مشتبه به کسي که آگاه از زمانش باشد هجوم نمي آورد . » ( بحار ، ج78 ، ص269 )كسى كه عالم به زمان خود باشد مورد هجوم اشتباهات واقع نمى‏شود. مقام معظم رهبري نيزدر اين زمينه مي فرمايد: « يك نكته اساسى... كه من هميشه در مواجهه با دانشجويان، روى آن تكيه مي كنم؛ و آن، پيدا كردن قدرت تحليل مسائل و جريانهاى مهم كشور است. سياست در دانشگاهها - كه بنده هميشه روى آن تأكيد كرده ام - به اين معناست. ما دو كار سياسى داريم: سياست زدگى و سياست بازى؛ اين يك جور كار است. اين را من به هيچ وجه تأييد نميكنم؛ نه در دانشگاه و نه در بيرون دانشگاه؛ به خصوص در دانشگاه. يكى هم سياستگرى است؛ يعنى حقيقتاً فهم و قدرت تحليل سياسى پيدا كردن؛ كه يكى از وظايف تشكلهاى دانشجويى اين است. من تأكيد مي كنم، تشكلهاى دانشجويى...نوع برنامه ريزى و كار را به كيفيتى قرار دهيد كه دانشجو قدرت تحليل سياسى پيدا كند؛ هر حرفى را به آسانى نپذيرد و هر احتمالى را به آسانى در ذهن خودش راه ندهد يا رد نكند؛ اين قدرتِ تحليل سياسى، خيلى مهم است. ما غالباً چوب اين را خورده ايم؛ نه ما، بلكه ملتهاى ديگر هم بر اثر خطاها و خبط هايى در فهم سياسى شان، گاهى مشكلات بزرگى را از سر گذرانده اند. اين، يك مسئله مهم است.» بر اين اساس داشتن قدرت تحليل سياسي و قبل از آن آگاهي صحيح و دقيق از پديده ‏هاي اجتماعي و اتخاذ موضع آگاهانه، صحيح، به جا، مناسب و برخاسته از مباني اسلامي، و عدم تبعيت از هواى نفس، از ديگر ويژگي‏ هاي يک جوان مسلمان است که مسلماً تأثيرا شگرفي در پيشرفت ، رشد و بالندگي امور شخصي و اجتماعي افراد جامعه خواهد داشت. دوم .کسب بينش و تحليل سياسي براي كسب اطلاعات صحيح در زمينه هاي مختلف , اعم از سياسي , اجتماعي , اقتصادي و... راه هاي متعددي وجود دارد كه ارزش هر كدام براساس مؤلفه هايي از قبيل ميزان صحت و سقم اطلاعات , عميق يا سطحي بودن آنان , ميزان كاشفيت از واقع و... متفاوت مي باشد. اما بهترين روشي كه در اين زمينه ما پيشنهاد مي نماييم انجام مراحل ذيل مي باشد: مرحله اول : كوشش نماييد سطح اطلاعات و معلومات خود را درباره مباني انديشه سياسي در اسلام را از طريق مطالعه كتاب هاي معتبري كه در اين زمينه وجود دارد, بالا برده و نسبت به مباني و بنيادهاي نظري اسلام در مورد سياست , اطلاعات عميق ريشه اي و اصولي كسب نماييد. مرحله دوم : سعي نماييد آگاهي هاي سياسي نسبت به مسائل روز و حوادث جاري كشور را افزايش داده و اطلاعات صحيحي در اين زمينه كسب نماييد. براي اين كار مي توانيد از راه هاي ذيل اقدام نماييد: الف ) خودتان شخصا اهل مطالعه باشيد كتاب هاي علمي كه توسط نويسندگان آگاه و متعهد نگارش شده را مطالعه نماييد ياروزنامه ها و مجلات تخصصي , نظرات شخصيت هاي سياسي و احزاب و گروه ها و... را بررسي و در حد اعتدال از ديدگاه ها و تحليل ها آگاهي پيدا كنيد. در اين راستا به يك طرف غلتيدن و تنها به افكار يك جناح گرايش يافتن كافي نيست . لازم است ديدگاه هاي مختلف را مورد بررسي و دقت قرار دهيد. چون در روند سياسي تعصب جناحي داشتن و به طور مطلق ديدگاه هاي جناح خاصي را تأييد و هر نوع ديدگاه ديگري را رد كردن دور از انصاف است و در نهايت باعث خامي و ناپختگي انسان خواهد شد. ب ) در اين عرصه با تحليل گران لايق و بي طرف و آگاه به مسايل , به شور و گفتگو بپردازيد. ج ) كسب اطلاعات از طريق رسانه هاي ملي مانند تلويزيون و راديو و شنيدن اخبار و تحليل هاي آنان . د ) شركت در ميزگردهاي سياسي متشكل از صاحب نظران سياسي متعهد و... در مرحله سوم : بايد توجه شود كه كسب اطلاعات هر چند صحيح به تنهايي نمي تواند انسان را به بينش و درك سياسي قوي نسبت به واقعيات رسانده و از خطا و اشتباه مصون نگه دارد. جمع آوري اطلاعات صحيح زماني كارآمد و مفيد مي باشد كه در پروسه و روند تحليل سياسي به خدمت گرفته شود. توضيح آن كه اصولا تحليل سياسي در ادبيات سياسي عبارت است از تجزيه پديده به اجزاي تشكيل دهنده , شناخت اجزا و ارتباط آن ها با يك ديگر و شناسايي كليت پديده مورد بررسي بايد مشاهده , بررسي و شناخت كامل اجزا به دقت انجام شود و تأثيرات هر يك بر ساير اجزا شناخته شود. هر تحليل سياسي از چهار مرحله تشكيل يافته است : 1. جمع آوري اطلاعات و اخبار: هر تحليل گر بيش از هر چيز و پيش از هر عملي نيازمند اطلاعات و آگاهي هاي لازم از موضوع مورد بررسي است . همه اطلاعات و منابع ارزشي يكسان ندارند, (ر.ك : دكتر عزت الله نادري و دكتر مريم سيف نراقي , روش هاي تحقيق در علوم انساني ). 2. تعيين هدف : تعيين هدف و محدود كردن بررسي ابعاد پديده , موجب به نتيجه رسيدن تحليل مي شود. پس از تعيين هدف و ابعاد آن سؤال هاي مناسبي درباره موضوع مورد نظر مي بايست طرح شود و به دنبال پاسخ آن ها وارد مرحله بعدي شود. 3. انتخاب روش : شناخت و تحليل پديده هاي سياسي - اجتماعي از يك راه مشخص به دست نمي آيد; زيرا موضوعات بنابر ماهيت و محتواي آن ها, شيوه هاي متفاوتي را مي طلبد. مثلا براي شناخت علل تورم , نمي توان به شيوه شناخت علل نابساماني هاي ترافيك عمل كرد. انتخاب روشي نامناسب , موجب تحليل غير واقعي و نتيجه گيري غلط مي شود. 4. جمع بندي : جمع بندي بايد به گونه اي باشد كه ضمن بيان خلاصه مراحل طي شده , نتيجه گيري لازم را داشته باشد و تصويري همه جانبه از موضوع مورد بررسي نشان دهد. تحليل هاي يك جانبه تك بعدي , معمولا واقع بينانه نيست و نمي تواند پاسخ گوي سؤالات و ابهامات باشد و نمي تواند مقدمه و راهنماي مناسبي براي موضع گيري هاي سياسي مورد استفاده قرار گيرد. يك تحليل گر خوب , بايد داراي ويژگي هايي باشد كه مهم ترين آن ها عبارتند از: يک - واقع بيني ; تحليل گر بايد به دور از اغراض شخصي , پيش داوري ها و دخالت تمايلات خود, با واقع بيني به تحقيق بپردازد. قوي ترين عاملي كه انسان را از خطاها و لغزش ها باز مي دارد و او را به سمت واقع بيني هدايت مي نمايد, تقواست. قرآن كريم مي فرمايد: ((يا ايها الذين آمنوا ان تتقوالله يجعل لكم فرقانا; اي كساني كه ايمان آورده ايد! اگر تقواي الهي پيشه كنيد, خداوند براي شما قدرت تشخيص حق و باطل مي دهد)), (سوره انفال , آيه 29). و نيز مي فرمايد: ((و اتقواالله و يعلمكم الله ; تقواي خدا را پيشه و روش خود قرار دهيد, چه خداوند شما را تعليم و آموزش مي دهد)), (بقره , آيه 282). دو - اجتناب از ظن : بايد توجه داشت كه هر گونه شناخت , تحليل , جمع بندي و موضعگيري هر تحليلي بايد مبتني بر علم , مستند و مستدل باشد. نمي توان ظن را پايه تحليل قرار داد. خداوند مي فرمايد: ((ان الظن لا يغني من الحق شيئا)), (يونس , آيه 36). سه - عدم تبعيت از هواي نفس : عامل بسياري از انحراف ها و خطاها, بي توجهي به واقعيتها, تبعيت از اميال و هواهاي نفساني و خود محوري است. چهار - عدم تبعيت كوركورانه : مطالب رسانه هاي استكباري , حتي تحليل هاي داخلي , بايد به دقت بررسي شود. يك تحليل گر بايد فارغ از طيف هاي رسانه اي , بر اساس اسناد و مدارك و واقعيت هاي موجود به بررسي پديده هاي سياسي بپردازد. اگر كسي توان و قدرت تحليل مسائل سياسي و اجتماعي را به صورت دقيق و مستدل دارد, طي مراحل فوق و داشتن ويژگي هاي تحليل گري, مي تواند ارائه تحليل سياسي نمايد; اما اگر چنين تواني ندارد, يا امكانات لازم و اطلاعات كافي در اختيار نيست , بايد به منابعي مراجعه كند كه داراي اين ويژگي ها باشند. بايد از تحليل هاي دشمنان خارجي و داخلي كه از طريق امواج راديويي و برخي مطبوعات اقدام به تحريف حقايق و وارونه جلوه دادن واقعيت ها مي كنند, پرهيز شود, (ر.ك : فرامرز رفيع پور, توسعه و تضاد - آناتومي جامع , نيز جواد منصوري , شناخت و تحليل سياسي ). پنج - به كارگيري اصول مكتبي : در تحليل حوادث و وقايع بايد اصول و ارزش هاي ديني را ملاك قرار داد و در تمامي مراحل تحليل و نتيجه گيري در نظر داشت . بنابراين مي توانيد با استفاده از راه هاي فوق و به كارگيري اصول تحليل سياسي و مهمتر از همه استمداد از خداوند متعال در هدايت به سوي واقعيات و حقايق ((اهدنا الصراط المستقيم )) در كسب اطلاعات صحيح و درك و بينش سياسي قوي در زمينه مسائل سياسي موفق باشيد. معرفي منابع : در زمينه مبانى انديشه سياسى در اسلام ر.ك: 1- احمد جهان‏بزرگى، اصول سياست و حكومت 2- محمدباقر حشمت‏زاده، مسائل اساسى علم سياست 3- محمد جواد نوروزى، نظام سياسى اسلام 4- مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى، فلسفه سياست 5- عبدالحسين خسروپناه، جامعه مدنى و حاكميت دينى 6- آيت‏الله‏مصباح يزدى، پرسش‏ها و پاسخ‏ها 7- دين ودولت در انديشه اسلامي، محمد سروش، انتشارات دفتر تبليغات اسلامي قم 8- مباني انديشه سياسي اسلام، عباسعلي عميد زنجاني، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي در زمينه غرب شناسي ر.ک: - عصر امام خميني، مير احمد رضا حاجتي، بوستان کتاب قم ، 1382 - تجارت شيطاني، ايرج تبريزي، تهران، کيهان، 1379 - ليبراليسم غرب، آنتوني آربلاستر، ترجمه عباس مخبر، تهران، نشر مرکز، 1377 - فرهنگ و مسيحيت در غرب، محمد رضا کاشفي، مؤسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر تهران، 1380 - انسان و بحران، آرتگا اي گاست، خوسه، ترجمه احمد تدين، تهران، علمي و فرهنگي، 1376 - افول سکولاريزم، برگر، پيتر .ال، ترجمه افشار اميري، تهران، مازيار، 1380 - تکنوپولي، پست من نيل، ترجمه صادق طباطبايي، تهران، سروش، 1372 - خارج از کنترل، برژينسکي، زي بيگنو، ترجمه عبدالرحيم، نوه ابراهيم، تهران، اطلاعات 1372 - بحران جامعه مدرن، سيد علي اصغر کاظمي، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1377 - موج سوم، ناظر، الوين، ترجمه شهيندخت خوارزمي، تهران، نشر مترجم، 1371 - تهاجم يا تفاوت فرهنگي، حسن بلخاري، انتشارات حسن افرا، 1378 - مباني نظري تمدن غرب، سيد مرتضي آويني، مجله دانشجو، تابستان 77 - غرب شناسي، سيد احمد رهنمايي، انتشارات مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني و مقالاتي نظير: - بنيان هاي متزلزل، فوکوياما، فرانسيس، ترجمه محمد رضا ظفري، سايت باشگاه انديشه - محدوديت هاي ماترياليسم، ساموئل سان، روبرت، ماهنامه سياحت غرب، سال دوم، ش 9، فروردين 1383 - افول اخلاق آمريکايي فرهنگ کلبيون، استيورز، ريچارد، ترجمه طاهر رحماني، نشريه غرب در آينه فرهنگ، ش 22 وسايت هاي فرهنگي مفيد: - سايت باشگاه انديشه که حاوي مقالات بسيار مفيدي در اين زمينه است: www.bashgah.net - سايت کانون: www.canoon.org - سايت آويني: www.aviny.com - سايت احيا: www.ehyaa.net - سايت لوح www.louh.com - سايت تبيان www.tebyan.net -سايت حوزه و... در زمينه مسائل مهم روز و حوادث بعد از انقلاب اسلامي كتاب‏هاى ذيل به عنوان نمونه معرفى مى‏گردد: 1- انقلاب اسلامى و چرايى و چگونگى رخداد آن، جمعى از نويسندگان 2- حسن واعظى، ايران و آمريكا 3- فرامرز رفيع‏پور، توسعه و تضاد 4- فرامرز رفيع‏پور، آناتومى جامع 5- سيدجلال الدين مدنى، تاريخ تحولات سياسى 6- على اكبر ولايتى، تاريخ سياسى جنگ تحميلى 7- ارمغان دموکراسي، صادق سليمي نبي، انتشارات معارف در مورد تحليل سياسي و بحران ها و مسائل سياسي دو دهه اخير مطالعه منابع و کتابهاي زير مفيد خواهد بود: - شيوه هاي تعميق بيش سياسي، سيد عبدالقيوم سجادي، قم، بوستان کتاب، 1382 -اصول سياست و حکومت، احمد جهان بزرگي، پژوهشکده فرهنگ و انديشه اسلامي، 1378 - شناخت تحليل پديده هاي سياسي، جواد منصوري، انتشارات آستان قدس - جريان شناسي، پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه، ويژه طرح معرفت دانشجويان بسيجي - ماهنامه سياحت غرب، مرکز پژوهش هاي اسلامي صدا و سيما - گذر از چالش ها، شوراي نويسندگان پاسخ به پرسش هاي سياسي - وسوسه شيطان بزرگ، محمد تقي کرامتي، دفتر جريان شناسي تاريخ معاصر، قم: هماي غدير، 1383 - ارمغان دمکراسي، جهت گيري سياست خارجي ايالات متحده آمريکا در قبال جمهوري اسلامي ايران، صادق سليمي بني، نشر معارف، 1383 - تحولات سياسي اجتماعي بعد از انقلاب اسلامي در ايران، يحيي فوزي، تهران: موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1384، دو جلد - براندازي در سکوت، آسيب شناسي دوران گذار به جامعه مردم سالار ديني، مرتضي قمري وفا، تهران، کيهان، 1380 - جريان هاي فکري ايران معاصر، عبدالحسين خسرو پناه، قم: وثوق، 1384 جهت آگاهي بيشتر ر.ک : دانشجوي سياسي ؛ http://www.porseman.org/showarticle.aspx?id=261

Tags:

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
8 + 11 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .