چه دلايلي در زمينه ضرورت حکومت ديني وجود دارد ؟

ضرورت حكومت دينى‏
اصل ضرورت حكومت دينى از راه¬هاي مختلفي قابل بررسي است. اکنون به بررسي چهار دليل در اين باره بسنده مي کنيم:
يک. دليل اسلام شناختي
با نگاهي به ويژگيهاي اسلام وآموزه هاي آن در مي يابيم که اسلام با حکومت صالح ديني پيوندي ژرف و ناگسستني دارد. مقدمات زير بيانگر اين واقعيت هستند:
الف. دين اسلام، صرفاً مشتمل بر احكام فردى و عبادى (به معناى اخص) نيست؛ بلكه داراى قوانينى مربوط به همه اَبعاد حيات فردى و اجتماعى - اعم از سياسى، نظامى، قضايى و اقتصادى - است.
ب. احكام الهى، منحصر به زمان خاصى؛ مانند زمان رسول‏اللَّه‏صلى الله عليه وآله و يا حضور ائمه اهل‏بيت‏عليهم السلام نيست. بر اين مسأله كتاب و سنت، در سطح وسيع دلالت دارد؛ چنان كه در روايت مورد قبول شيعه و سنى آمده است: «حلال محمد حلالٌ ابداً الى يوم القيامه و حرامه حرامٌ ابداً الى يوم‏القيامه ..». ؛ يعنى، همه اين احكام تا ابد باقى و اجراى آنها لازم است.
ج. اجراى احكام سياسى و اجتماعى دين، جز از راه حكومت دينى امکان پذير نيست.
د. همواره در جامعه اسلامي حکومت ديني لازم و اجتناب ناپذير است.

دو. ‏دليل جامعه شناختي
اصل ضرورت حکومت در جوامع بشري امري پذيرفته شده و انکارناپذير است. ليکن يکي از دغدغه ها اين است که چگونه حکومتي براي چه جامعه¬اي بهتر، کارآمدتر و کارآتراست؟ از منظر جامعه شناسي سياسي، حکومت ديني کارآمدترين نظام سياسي براي جامعه ديني است. توضيح اينکه:
الف. کارآمدي هر حکومتي وابستگي جدي به ارزشهاي حاکم بر جامعه دارد. هر اندازه حکومتي سازگاري و هماهنگي بيشتري با ارزشهاي جامعه داشته باشد از مقبوليت، اطاعت پذيري و کارآيي بيشتري برخوردار است، اما حکومت هاي بيگانه با ارزشهاي جامعه، مقبوليت چنداني ندارند و غالبا با نافرماني مدني روبرو شده و براي رسيدن به اهداف خود بايد از بيشترين خشونت و زور استفاده کنند.
ب. جامعه ديني دلبستگي نيرومندي به ارزشها و هنجارهاي ديني دارد. پس: در جامعه ديني، حکومت ديني مقبوليت و کارآمدي بيشتري دارد، و نظام سياسي سکولار و بيگانه با هنجارها و آموزه هاي ديني مقبوليت و کارآيي چنداني ندارد.
در نگاهي وسيع تر پاره¬اى از يافته هاى عقلانى در حوزه¬هاي مناسبات و الزامات اجتماعي در عمل نيازمند انگيزه، محرك، و كنترل كننده اى نيرومند است. ورود دين در اين عرصه و ارايه اينگونه مسائل در قالب شريعت و با زبان تكليفى از سوى خداوند ضامن اجرايى نيرومندى در حوزه احكام عقل عملى است. بوعلى سينا پس از بيان ضرورت وجود قانون عادلانه در زيست اجتماعى بشر، اعلام مى دارد كه قانون بشرى هر چند عادلانه باشد، از ضمانت اجرايى كافى برخوردار نيست، زيرا طبع بشر بر خودخواهى و مقدم داشتن خود بر ديگران است. از اينرو هر گاه قانون را به نفع خويش بيند در اجراى آن مى كوشد، اما اگر آن را برخلاف منافع خود يافت تا آنجا كه بتواند از آن مى گريزد و سرباز مى زند. بنابراين قانون بايد چنان باشد كه بشر در برابرش خضوع كند و چنين قانونى جز آنكه از سوى خدا باشد و بشر درعمق وجدانش از مخالفت با آن بترسد راهى ديگر نيست.
سه. دليل کارکردشناختي
حکومت مبتني بر قوانين الهي داراي برترين کارکردها و بهترين تضمين کننده سعادت بشر است. ژان ژاك روسو مى‏نويسد: «براى كشف بهترين قوانينى كه مناسب ملل است، يك عقل كل لازم است كه ناظر به تمام شهوات انسانى باشد؛ ولى خودش هيچ حس نكند [ فاقد گرايش شهوانى باشد]. هيچ گونه وابستگى با طبيعت نداشته باشد؛ اما آن را به خوبى بشناسد. مصلحت آن بستگى به ما نداشته؛ ولى به بهروزى ما كمك كند. پس فقط خدايان مى‏توانند آن طور كه بايد و شايد به مردم قانون عرضه دارند»
چهار. دليل درون ديني
ضرورت و لزوم شرعي تاسيس و حفظ حکومت صالح ديني در نصوص ديني مورد تاکيد بسياري قرار گرفته است. از اميرالمؤمنين‏عليه السلام نقل شده است: ؛«يكى از واجبات بزرگ در احكام الهى و اسلامى بر مسلمانان اين است كه چون پيشوايشان در گذرد و يا كشته شود، پيش از هر كار امامى پاكدامن، عالم، پارسا و آگاه به احكام قضايى و سنت پيامبر برگزينند تا جامعه را اداره كند و حق ستمديده را از ستمگر بازستاند؛ مرزهاى مسلمين را پاسدارى كند؛ فى‏ء را گردآورى نمايد؛ حج و نماز جمعه را برپا دارد و..».
بر اين اساس اميرالمؤمنين‏عليه السلام برقرارى حكومت عدل اسلامى و زمينه سازى جهت انتقال قدرت به امامى با كفايت را - كه براساس هنجارهاى دينى عمل كند - از واجبات بزرگ دينى دانسته كه بر هر كارى مقدم است.
حضرت امام رضاعليه السلام نيز فرمودند: «اگر خداوند امامى كه امين و حافظ دستورات الهى باشد، براى مردم قرار ندهد؛ دين از بين مى‏رود و سنت‏ها و دستورات الهى دگرگون مى‏گردد» .

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
1 + 2 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .