پاسخگو بودن رهبري؟

مقام معظم رهبري چرادر صداوسيماحاضر نمي شوند تا پاسخگوي عملكرد خود باشند؟

دانشجوي محترم ابتدا از اينكه بار ديگر اين مركز را به منظور دريافت پاسخ سوالات خويش انتخاب كرده ايد از شما سپاسگذاريم. در پاسخ به سوالي كه مطرح فرموده ايد ابتدا بايد مشخص شود كه اولا آيا رهبري بايد نسبت به عملكرد خود پاسخگو باشد؟ ثانيا چه ساز و كاري براي پاسخگويي رهبري وجود دارد و ثالثا آيا اساسا صدا و سيما جايگاه پاسخگويي مسئولان به مردم مي باشد و يا اينكه قانون جايگاه هاي ديگري براي اين منظور در نظر گرفته است .

در پاسخ به اين سوالات ابتدا لازم است اشاره نماييم ولايت فقيه بدليل نصب عام از سوي امام زمان (عج) و مشروعيت الهي، جنبه الهي داشته و امري مقدس است. اما هرگز نبايد تصور كرد معناي مقدس بودن حكومت ولايت فقيه آن است كه تصميم و تدبير هر بخش از بخشهاي حكومت، غير قابل نقد و خدشه ناپذير قلمداد شود و ولي فقيه در مقابل آحاد مردم مسئوليت نداشته و پاسخگوي تصميمات و فرامين خود نباشد زيرا انجام كاركردهاي دولت در قالب امر و نهي ، سياست گذاري، برنامه ريزي و ارائه خدمات، خالي از مصلحت بيني و سنجش و ارزيابي بشري از اوضاع و شرايط نيست و مصلحت سنجي و ارزيابي بشري از شرايط، همواره احتمال بروز خطا و اشتباه در تشخيص و موضوع شناسي را در خود مي پروراند (ر.ك : حكومت ديني، احمد واعظي، نشر مرصاد ، چاپ اول ، 1378 ، صص 39 _ 47) از اين روي رهبري نيز قطعا مقام مسئولي است كه بايد نسبت به عملكرد خود پاسخگو باشد ، با اين حال اين نكته را نبايد فراموش كرد كه اجرايي شدن پاسخگويي رهبري و هر مقام مسئول ديگري مستلزم مشخص شدن ساز و كار پاسخگويي آن مقام مسئول است . به عبارتي هر مقام مسئولي كه در نظام جمهوري اسلامي ملزم به پاسخگويي به مردم است ساز و كاري براي پاسخگويي وي طراحي شده است . به عنوان مثال براي پاسخگويي رئيس جمهور و هيات وزرا ، ساز و كاري كه در نظر گرفته شده است عبارت است از حضور در مجلس شوراي اسلامي و كميسيون هاي مربوطه و پاسخگويي به نمايندگان منتخب مردم . از اين رو پاسخگو بودن هر مقام مسئولي در نظام جمهوري اسلامي بر اساس احترام وي به اين ساز و كار ها سنجيده مي شود و به عنوان مثال گفته مي شود فلان وزير به دليل اينكه عليرغم دعوت براي پاسخگويي در مجلس ، در اين نهاد نظارتي حاضر نشده است فردي پاسخگو نسبت به عملكرد خود نمي باشد و به همين دليل مجلس نيز از ابزارهاي قانوني خود در جهت پاسخگو نمودن وزير مربوطه و يا حذف وي استفاده مي كند .

با توجه به اين موضوع ، پاسخگو بودن رهبري نيز نسبت به ساز و كاري بايد سنجيده شود كه قانون اساسي براي رهبري در نظر گرفته است و آن عبارت است از مجلس خبرگان رهبري . بر اين اساس مجلس خبرگان، به منظور انجام‏دادن وظيفه نظارتى خويش بر بقاء شرايط رهبرى، از ميان اعضاى خود هيئتى را مركب از يازده نفرعضو اصلى و چهار نفر عضو على‏البدل، براى مدت دو سال با رأى مخفى انتخاب مى‏نمايد ماده يكم آيين‏نامه داخلى مجلس خبرگان. كه به «كميسيون تحقيق» معروف است؛ اعضاى آن ‏بايد فراغت كافى براى انجام‏دادن وظايف خود داشته باشند. بستگان نزديك سببى و نسبى رهبر، نمى‏توانند عضو كميسيون تحقيق باشند. تحقيقات و مذاكرات كميسيون تحقيق، محرمانه است و كميسيون مجاز به انتشار آن‏ها جز به روش بيان شده در اين آيين‏نامه نيست. اين كميسيون وظيفه دارد هرگونه اطلاع لازم را در رابطه با اصل يكصد و يازدهم در محدوده‏ى قوانين و موازين شرعى تحصيل نمايد و با اشراف بركارهاى رهبرى، سخنرانى‏ها، موضع‏گيرى‏ها، عزل و نصب‏ها و كارهاى ديگر رهبر را مورد بررسى قرار دهد. اين هيئت بر عملكرد نهادهايى كه زير نظر رهبرى كار مى‏كنند به طور غيررسمى اشراف دارد و اگر در كار آن‏ها مشكلاتى ديد به رهبرى تذكر مى‏دهد در ماده 16 آيين‏نامه داخلى مجلس خبرگان آمده است: «هيئت رئيسه مجلس خبرگان مى‏تواند در هر اجلاسيه‏اى از مسؤول يا مسؤولان يك يا چند نهاد از نهادهايى كه زير نظر مستقيم مقام معظم رهبرى فعاليت مى‏كنند، جهت استماع گزارش فعاليت‏هاى مهم آن‏ها به جلسه رسمى مجلس خبرگان دعوت نمايد. مدت زمان گزارش، حداكثر يك ساعت خواهد بود.. همچنين نسبت به صحت و سقم گزارش‏هاى واصله تحقيق و در صورتى كه لازم بداند با مقام رهبرى ملاقات نمايد مطابق ماده 33 آيين‏نامه داخلى مجلس خبرگان: «اين كميسيون [تحقيق‏] موظف است هرگونه اطلاع لازم را درباره اصل يكصدويازدهم، در محدوده قوانين و موازين شرعى، به دست آورد. هم‏چنين درباره صحت و سقم گزارش‏هاى رسيده، دراين‏باره، تحقيق و بررسى كند و اگر لازم بداند، با مقام معظم رهبرى، در اين زمينه، ملاقات كند».. و مقام رهبرى در خصوص گزارش ارائه شده حق دفاع از خود را خواهد داشت. دبيرخانه مجلس خبرگان بايد اين گونه گزارش‏ها را به كميسيون تحقيق تسليم كند و اگر ديگر اعضاى خبرگان نيز دراين‏باره، اطلاعاتى در اختيار دارند، بايد آن‏ها را در اختيار كميسيون قرار دهند. اگر كميسيون تحقيق، پس از بررسى و تحقيق، مطالب مذكور را براى تشكيل اجلاس خبرگان كافى دانست، تشكيل جلسه فوق‏العاده را از هيئت‏رئيسه خواستار مى‏شود و اگر كافى ندانست، موضوع را با عضو يا اعضاى خبرگانى كه اطلاعات را ارائه داده بودند،در ميان مى‏گذارد و درباره آن‏ها توضيح مى‏دهد. اگر آنان قانع شدند، موضوع مسكوت مى‏ماند و اگر قانع نشدند، در صورتى كه اكثر نمايندگان منتخب، از هيئت‏رئيسه مجلس، تقاضاى تشكيل جلسه فوق‏العاده كنند، هيئت‏رئيسه بايد جلسه را تشكيل دهد. نصاب لازم در تشخيص موضوع و عمل به اصل يكصد و يازدهم، آراى دو سوم نمايندگان منتخب مى‏باشد. هرگاه رهبر به تشخيص خبرگان از انجام وظيفه رهبرى ناتوان شود از مقام خود بركنار مى‏شود. جلسه‏هاى هيئت تحقيق هم مستمر است؛ يعنى در طول سال هر پانزده روز يا هر ماه يك مرتبه اقلاً جلسه دارند ر. ك: مقررات و عملكرد مجلس خبرگان، گفت و گو با آية اللَّه ابراهيم امينى، و گفت و گو با آيةاللَّه سيد حسن طاهرى خرم آبادى، فصلنامه حكومت اسلامى ش 8..

به هر حال مساله نظارت بر عملكرد رهبري و لزوم پاسخگويي رهبري به مجلس خبرگان يك امر تشريفاتي نبوده و موضوعي است كه به صورت جدي در حال انجام مي باشد و عدم انعكاس آن در خارج به معناي عدم وجود نظارت نمي باشد .

از اين رو مي توان گفت كه رهبري بر اساس موازين قانوني نسبت به عملكرد خود پاسخگويي لازم را به نمايندگان منتخب مردم در مجلس خبرگان رهبري دارد و همين ميزان از پاسخگويي نيز براي يك مقام مسئول در نظام كفايت مي كند .

نكته ديگر اين است كه صدا و سيما تنها مرجع پاسخگويي مقامات مسئول نظام نمي باشد و حتي با توجه به برخي اتفاقاتي كه در برخي دولت ها به وجود آمده و تحميل برخي خبرنگاران به صدا و سيما در مصاحبه هاي اين سازمان با مقامات دولتي مي توان گفت كه در برخي مواقع حضور مسئولان در اين سازمان ، حتي ممكن است رنگ و بوي پاسخگويي خود را از دست داده و تبديل به ارائه گزارش شود و از اين روي از نظر ما صدا و سيما اگر چه اين پتانسيل را دارا مي باشد كه در مواردي از مسئولان نسبت به عملكرد خود توضيحات لازم را بخواهد و از آنان بخواهد كه نسبت به عملكرد خود پاسخگو باشند اما با اين حال اين سازمان الزاما يك ساز و كار پاسخگويي قطعي مسئولان تلقي نمي شود تا اينكه رهبري براي عمل به اصل پاسخگويي از طريق اين سازمان اقدام نمايد . با تمام اين احوال مقام معظم رهبري به عنوان يك شخصيت سياسي مطرح و اثر گذار ، در حاشيه برخي رويدادهاي مهم در مصاحبه ها حاضر شده و به پرسش هاي خبرنگاران پاسخ مي دهند كه متن برخي از اين مصاحبه ها را مي توانيد از طريق پايگاه اطلاع رساني دفتر معظم له و يا پايگاه اطلاع رساني دفتر تنظيم و نشر آثار ايشان مطالعه فرماييد و همين ميزان از پاسخگويي ايشان به رسانه ها نيز كفايت مي كند چرا كه برگزاري كنفرانس هاي خبري مفصل و يا برنامه هاي پرسش و پاسخ مبسوط در صدا و سيما در مورد مسئولاني مطرح مي شود كه داراي مسئوليت اجرايي سنگين مي باشند و آنان به منظور ارائه گزارش به مردم و رفع ابهامات نسبت به عملكرد خود از طريق اين قبيل برنامه ها اقدام مي كنند همچون رئيس جمهور و هيات وزرا كه بار اصلي مسئوليت اجرا را در كشور بر عهده دارند ، اما رهبري به دليل اينكه فاقد مسئوليت اجرايي مي باشد و نسبت به اختياراتي هم كه دارد به مجلس خبرگان منتخب مردم پاسخگو مي باشد ضرورتي براي تشكيل چنين جلساتي براي ايشان وجود ندارد و در صورت ضرورت ، ارائه گزارش و جوانب گوناگون برخي عملكردها و سياست گذاري هاي صورت گرفته در ديدارهاي مردمي و يا ديدار با مسئولان و نخبگان و نيز پاسخ به سوالات خبرنگاران در حاشيه برخي برنامه ها براي اين منظور كفايت مي كند .

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
11 + 4 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .