هدررفت امكانات جهان اسلام | گفتاری از دكتر محمد الدسوقی، استاد پژوهش‌های عالی دینی دانشگاه قاهره درباره‌ی وحدت اسلامی |

درباره‌ی مسأله‌ی وحدت اسلامی هیچ اختلافی وجود ندارد، زیرا نصوص قرآنی و سنّت نبوی صحیح ما بر این امر دلالت دارد. آیه‌ی شریفه‌ی «و إنَّ هذِهِ أُمَّتُكُم أمَّةٌ واحِدَةٌ»۱ و نیز آیه‌ی «وَاعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمیعاً وَلا تَفَرَّقُوا وَاذكُرُوا نِعمَةَ اللهِ عَلَیكُم إذ كُنتُم أعداءً فَألّفَ بَینَ قُلُوبِكُم فَأَصبَحتُم بِنِعمَتِهِ إخواناً»۲ و نیز «إنَّمَا المُؤمِنُونَ إخوَةٌ فَأصلِحُوا بَینَ أخَوَیكُم»۳ و احادیث بسیاری همچون روایت «لا یُؤمِن أحَدكُم حَتّی یُحِبَّ لأخیهِ ما یُحِبّ لِنَفسِهِ» و روایت «مَثَلُ المُؤمنینَ فی تَوادّهِم و تَراحمِهِم كَالجَسَدِ الواحِدِ إذا اشتَكی مِنهُ عُضوٌ تَداعی لَه سائِرَ الأعضاءِ بِالسهر وَالحمة» یا این روایت كه می‌گوید: «... كَالبُنیانِ المَرصُوصِ یشدّ بَعضه بَعضاً» و روایتی همچون «المُؤمنُ أخُو المُسلِم لا یَظلمُه» و روایات نبوی بسیار فراوان دیگری كه بر لزوم وحدت میان مسلمانان دلالت دارند.

حتی با صرف نظر از این‌همه نصوص، جای این پرسش هست كه چرا در دین ما ثواب نماز جماعت بیشتر است؟ آیا دلیلش این نیست كه موجب تحكیم روابط میان مسلمانان در پیشگاه خداوند متعال می‌شود؟ این‌ها اموری است كه در آنها هیچ اختلافی نیست.

باید موجب تكامل هم باشیم
اما اتفاقات بسیاری وجود دارد كه در عصر حاضر تحقق وحدت كامل میان مسلمانان امری بسیار مشكل و دشوار جلوه می‌دهد. مثلاً اختلاف فرهنگ‌ها و نژادها یكی از این موانع است. اگر گروهی از مسلمانان یك كشور از یك نژاد و گروهی دیگر از نژادی دیگر باشند، چه‌بسا تمایل به جدایی و تشكیل كشور مستقل دارند. یمن در دوره‌ای از تاریخ به همین خاطر به یمن شمالی و جنوبی تقسیم شد. پاكستان هم شبیه همین.

تحقق وحدت میان مسلمانان آرزوی ما است. این در حالی است كه دشمنان ما كه برای تفرقه در امت اسلامی می‌كوشند، خودشان به وحدت اهتمام دارند. ما می‌بینیم كه آمریكا تقریباً پنجاه ایالت دارد و هر ایالت شبیه یك كشور است، اما همه‌ی آنها با هم یك كشور را تشكیل می‌دهند. تمام اروپا هم‌اكنون یك پارلمان دارد. مشكل ما اكنون مشكل درك و آگاهی است. تك‌تك آحاد امت اسلامی باید درك كنند كه وحدت بر آنها واجب است و كوتاهی در تحقق آن گناه و معصیت است.

با وجود تمام این مسائل ما باید موجب تكامل هم باشیم، چراكه قرآن می‌فرماید: «تَعاوَنُوا عَلَی البِرّ وَ التَّقوی»۴. جهان اسلام از چنان بركات و ثروتی برخوردار است كه در هیچ جای دیگر جهان یافت نمی‌شود. مثلاً در یك منطقه از جهان اسلام شاهد وجود ثروت‌های خدادادی هستیم، ولی در منطقه‌ی دیگر با این‌كه این ثروت‌ها وجود ندارد، اما نیروی انسانی فراوان و قدرتمندی وجود دارد كه می‌تواند آن ثروت‌های خدادادی را برای استفاده‌ی همه‌ی امت استخراج كند تا همه در راحتی و رفاه زندگی كنند. مثلاً ما در مصر منطقه‌ی سینا را داریم كه سرشار از معادن است و از خاك ممتازی برخوردار است. هزاران سال است كه باران بر این سرزمین می‌بارد و در آن فرو می‌رود و شاید دریایی از آب شیرین در زیر آن نهفته باشد كه از آن استفاده‌ای نمی‌شود. نمونه‌ی دیگر، كشور سودان است كه زمین‌های كشاورزی بسیاری دارد و اگر زیر كشت برود، می‌تواند خوراك تمام جهان اسلام را تأمین كند. در گذشته هم توافقی میان سه كشور مصر و عربستان و سودان برقرار شد كه زمین از سودان باشد، سرمایه از عربستان و كشاورز هم از مصر تأمین شود تا این زمین‌ها زیر كشت برود، اما بر سر سهم اختلاف پیش آمد و توافق به هم خورد.

این‌ها نشان می‌دهد كه فردگرایی و تكروی همواره مانع برنامه‌های سودمند برای امت است. در حالی كه مؤمنین باید ازخودگذشتگی داشته باشند و برای منافع كلی و عمومی تلاش كند. متاسفانه اما شاهد هدررفت امكانات جهان اسلام هستیم.

گرفتار غفلت و بدفهمی
تردیدی نیست كه عده‌ای نمی‌خواهند كشورهای اسلامی در ثبات و وحدت باشند. اگر ما درست درك كنیم كه نباید به حرف بیگانگان اعتنا كنیم و گوش‌دادن به حرف بیگانگان را گناه بدانیم، آن‌ها نمی‌توانند كاری پیش ببرند. باید بدانیم كه غرب برای منافع خودش تلاش می‌كند. آنها می‌دانند اگر توافقی میان كشورهای اسلامی ایجاد شود، بر منافع آن‌ها تأثیر سوء می‌گذارد. بنابراین بیكار نمی‌مانند و با صرف هزینه‌های بسیاری سعی می‌كنند كه مانع این توافق و وحدت بشوند.
رهبر انقلاب: نگاه هوشمندانه به صحنه‌‌ى درگيريهاى داخلى، دست دشمن را در پس اين فاجعه‌‌ها بروشنى نشان ميدهد. اين دست غدّار، بى‌‌شك از جهلها و عصبيتها و سطحى‌‌نگرى‌‌ها در ميان جوامع ما بهره‌‌بردارى ميكند و بر روى آتش، بنزين ميريزد. وظيفه‌‌ى مصلحان و نخبگان دينى و سياسى در اين ماجرا بسيار سنگين است. (۱۳۹۱/۲/۹)
متأسفانه بعضی علمای معاصر دینی ما هم از فرهنگ و هوشیاری دینی صحیح و كامل برای برخورد با شبهات و افكار نادرست برخوردار نیستند. هنگامی كه استعمار به جهان اسلام پاگذاشت، اولین هدف و دستور كارش به حاشیه راندن دین و زبان عربی بود. این مشكلی است كه هم‌اكنون بیشترِ كشورهای اسلامی از آن رنج می‌برند. مردم در فطرت خود از عاطفه‌ی دینی برخوردارند، اما از فهم و معرفت دینی برخوردار نیستند و از لحاظ التزام به دین ضعیف هستند. البته عاطفه و احساسات دینی بر اساس عرف و سنت‌های آنها شكل می‌گیرد.

ما از دشمنان خود غافلیم، لذا گاهی گرفتار خودرأیی می‌شویم و گاهی فهم درستی از اوضاع نداریم و گرفتار بدفهمی می‌شویم. پس اختلافاتی میان مسلمانان پدید می‌آید كه هیچ ضرورتی ندارد. گاهی برخی نیروهای خارجی یا منافع شخصی و فردی موجب بروز درگیری‌هایی می‌شود كه هیچ معنایی ندارد.

یك شایعه بی‌اساس
مثلاً این سخن بی‌اساس را شایعه كرده‌اند كه ایران در پی تبلیغ تشیّع و تسلّط بر مصر است. در حالی كه مذهب تشیّع از دیرباز و از زمان فاطمیون در مصر بوده است. حتی نام دانشگاه الأزهر برگرفته از نام حضرت فاطمةالزهرا علیها‌السلام است. تا این‌كه بعدها اهل تسنّن بر مصر غالب شدند.

در سال گذشته مجمع‌التقریب یك كتاب از دانشمندی مصری منتشر كرد كه مربوط به سال ۱۹۲۲ است. در این كتاب این عبارت آمده: «أمّا إخواننا الإمامیّة ...»؛ این عبارت نشان‌دهنده‌ی گروهی از شیعیان در آن دوره است كه در قاهره زندگی می‌كردند.

مستند صوتی: عزت مصر

اما برخی می‌خواهند به‌وسیله‌ی تهمت‌ها و شایعات، روابط میان ملت‌های اسلامی را خدشه‌دار كنند. حتی به برخی از مردم پول می‌دهند تا این افكار را ترویج كنند. آن‌ها هم در شبكه‌های ماهواره‌ای و هم در دیگر رسانه‌ها و روزنامه‌ها سخنانی را منتشر می‌كنند كه هیچ مبنا و اساسی ندارد. من تمام این‌ها را تهمت‌های بی‌ارزشی می‌دانم كه به مسلمانان نسبت می‌دهند.

اگر كشورهای اسلامی واقعاً با هم متحد شوند، منافع غرب در منطقه به طور كلی از بین می‌رود و این اتفاق پیامدهای اقتصادی و تمدنی خاص خود را خواهد داشت. بنابراین طبیعی است كه آن‌ها دائماً مشغول توطئه و دسیسه و خرید انسان‌ها و جاسوسان -حتی از مسلمانان- باشند تا با پوشش اختلافات سیاسی در كشورهای اسلامی تفرقه ایجاد كنند و روند امور مسلمانان را ایجاد مختل سازند.

شیعه و سنّی سال‌ها با هم در صلح و آرامش زندگی كرده و با هم ازدواج و معاشرت داشته‌اند. سال‌های سال است كه سنّی و شیعه در بحرین و شام و لبنان با هم زندگی می‌كنند. من به یاد دارم روزی در قاهره به سفارت ایران رفتم و جوانی را دیدم كه به زبان عربی صحبت می‌كرد. به او گفتم تو ایرانی هستی؟ گفت بله. گفتم من تصور كردم تو مصری هستی. گفت مادر من مصری و پدر من ایرانی است. می‌خواهم بگویم كه ریشه‌های وحدت در امت وجود دارد و جمهوری اسلامی ایران نیز با تأسیس «مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی» گام‌های مهم و مؤثری در این زمینه برداشته است. بیانات و منش آیت‌الله خامنه‌ای نیز در همین راستا بوده و مورد قبول است.

پی‌نوشت‌ها:
۱. بخشی از آیه‌ی ۵۲ سوره‌ی مؤمنون،
۲. بخشی از آیه‌ی ۱۰۳ سوره‌ی آل عمران
۳. بخشی از آیه‌ی ۱۰ سوره‌ی حجرات
۴. بخشی از آیه‌ی ۲ سوره‌ی مائده

http://farsi.khamenei.ir/others-note?id=22544

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
2 + 17 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .