نظريه بيداري اسلامي در انديشه سياسي حضرت امام خميني(ره) و حضرت آيت‌الله خامنه‌اي

گزارشي از همايش «نظريه بيداري اسلامي در انديشه سياسي حضرت امام خميني(ره) و حضرت آيت‌الله خامنه‌اي»
به همت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله العظمي خامنه‌اي، همايش «نظريه بيداري اسلامي در انديشه سياسي حضرت امام خميني(ره) و حضرت آيت‌الله خامنه‌اي» 24 ارديبهشت‌ماه با حضور آيت‌الله مهدوي‌كني رئيس محترم مجلس خبرگان رهبري، حجت‌الاسلام‌والمسلمين گلپايگاني رئيس دفتر مقام معظم رهبري، سركار خانم دكتر زهرا مصطفوي فرزند گرامي امام راحل(ره) و شماري از شخصيت‌هاي برجسته علمي و فرهنگي كشور، برگزار شد.
در اين همايش، آثار برگزيده همايش شامل: چكيده مقالات (200 چكيده مقاله از ميان مقاله‌هاي رسيده)، كتاب مقالات برگزيده همايش (شامل 30 اثر برتر)، مقاله‌هاي تك جلدي (شامل سي جلد)، كتاب 11 گفتار پيرامون بيداري اسلامي، مجموعه 11 سخنراني از مقام معظم رهبري در خصوص بيداري اسلامي و نشريه‌هاي بيداري اسلامي (در دو جلد)، با حضور مهمان فرهيخته همايش رونمايي شد.

بُعد قيام، احياي تفكر ديني است
آيت‌الله محمدرضا مهدوي‌كني، رئيس مجلس خبرگان رهبري، با بيان اينكه كلمه‌اي به معناي «بيداري» در قرآن كريم نيامده است، اظهار كرد: آنچه مي‌توان در اين معنا در قرآن ديد، «قيام و اقامه» است؛ واژه قيام در هشت مورد آمده است كه به معاني برخاستن، بيدارشدن و تحرك داشتن است. از اين معاني برداشت مي‌شود قيام يعني تحول هدفمند و پويا و حركت از يك مرحله به مرحله‌اي بالاتر و بهتر.
وي با تأكيد بر اينكه كسي كه بخواهد تحول ايجاد كند بايد سختي‌ها را تحمل نمايد، گفت: اولين موعظه خداوند به پيامبر(ص) اين است كه قيام كنيد و برخيزيد؛ و بُعد قيام، احياي تفكر ديني است.
رئيس مجلس خبرگان رهبري با اشاره به نقش فطرت انساني در بيداري افزود: فطرت انساني عطيه‌اي الهي و استعدادي پويا است كه نياز به تحريك دارد و اينكه گفته شود بيداري تنها بر اساس فطرت انساني شكل گرفته، از حرف‌هاي انحرافي است؛ بلكه بيداري اين فطرت به دست انبيا و اولياست. وي با تأكيد بر اينكه اگر فطرت را رها كنيد، فطرت منحرف مي‌شود، خاطرنشان كرد: بايد فطرت سالم نگه داشته شود و اين سلامتي نياز به رهبري دارد؛ فطرت انسان‌ها به وسيله اوليا و انبيا بيدار، راهنمايي و هدايت مي‌شود.
آيت‌الله مهدوي‌كني ادامه داد: تكيه بر فطرت انساني انحراف از روش قرآني است؛ آنچه امروز فطرت‌ها را مي‌تواند بيدار و هدايت كند، ولايت مطلقه است؛ مسئله ولايت فقيه امري مسلم و از امتيازات شيعيان است. وي با بيان اينكه ولايت فقيه در زمان شيخ مفيد و شيخ صدوق مطرح بوده منتها آنچه كه در گذشته نبوده نظريه‌پردازي در مسئله ولايت فقيه و اجراي ولايت بود، اظهار كرد: آنچه كه در مسئله ولايت مطلقه عامه مهم است، نظريه‌پردازي است كه به تناسب اوضاع و احوال بتوان ولايت را پياده كرد و جمود نداشته باشيم.
وي اظهار كرد: دنيا رو به تحول است و بايد ما اين تحول را بپذيريم و مطابق آن در راستاي ولايت حركت كنيم؛ كاري كه امام(ره) كرد و منشأ بيداري اسلامي و جهاني شد اين است كه ايشان نظريه‌پردازي كردند و در نجف بحث حكومت اسلامي را نوشتند. ايشان اثبات كردند كه فقيه مي‌تواند حكومت كرده و جامعه را به تناسب زمان اداره كرد.
آيت‌الله مهدوي‌كني ادامه داد: امروز مردم‌سالاري ديني مطرح است؛ مطلبي كه باعث شد حكومت به دست مردم بيفتد و سرّ بقاي انقلاب و اثرش در جوامع ديگر اسلامي نيز اين مسئله است و از همين امر مي‌شود براي ساير كشورها در ايجاد يك حكومت مردمي ديني، الگو گرفت.
وي با بيان اينكه امام خميني(ره) مطرح مي‌كردند كه تنها با احساسات نمي‌توان كشور را اداره كرد و بايد از كارشناسان و علما مشورت گرفت، اظهار كرد: امروز نيز رهبر معظم انقلاب با صاحب‌نظران و كارشناسان مشورت مي‌كنند. وي در پايان خاطرنشان كرد: امام راحل(ره) با همه اينكه سخت‌گير بودند، اما جمع و وحدت بين ما را لازم مي‌دانستند.
خطبه حضرت زهرا(س) سرآغاز بيداري است
حجت‌الاسلام والمسلمين محمد محمدي گلپايگاني، رئيس دفتر مقام معظم رهبري در ادامه با بيان اينكه شرط تحقق بيداري اسلامي، احياي ارزش‌هاي فراموش شده اسلام است، گفت: انقلاب اسلامي در تحقق اسلام پيشتاز بوده است و دليل آن بت‌شكني حضرت امام خميني(ره) بود. وي در تحليل اين سخن گفت: همان گونه كه پيامبر اسلام در قدم اول بت‌هاي بزرگ را شكستند تا مردم را به وحدانيت خداوند فراخوانند، حضرت امام(ره) نيز بت بزرگ، يعني آمريكا را شكست. وي افزود: دنياي امروز گرفتار بت‌پرستي است و بت بزرگ، آمريكا و كشورهاي استكباري هستند. كار بزرگ حضرت امام(ره) شكستن اين بت بود و نشانه آن شعار محوري «مرگ بر آمريكا» است كه معناي بيداري اسلامي است.
رئيس دفتر مقام معظم رهبري در ادامه سخنان خود با اشاره به سالروز ولادت حضرت فاطمه(س)گفت: خطبه تاريخي حضرت زهرا(س) سرآغاز و سرلوحه بيداري بوده است. ايشان براي بيدار كردن خفتگان از همه وجود خود استفاده كرد، به مسجد آمد و در جمع مهاجران و انصار خطبه‌اي قرائت كرد كه دوره كاملي از ولايت، معاد و توحيد بود. آن چه خير مردم است در اين خطبه آمده و بيان اين خطبه به اين معنا بود كه حجت بر مسلمانان تمام شود.
از خواب ديروز تا بيداري امروز
در ادامه همايش، دكتر غلامعلي حداد عادل، مشاور عالي رهبر معظم انقلاب گفت: امروزه همه به پا خاستگان جهان اسلام چشم به انقلاب اسلامي ايران دوخته‌اند و «مخالفت با سلطه غرب و زندگي و پيشرفت بدون رابطه با آمريكا» پيام ايران اسلامي به آنان است. وي افزود: مخالفت با رژيم صهيونيستي، كمپ ديويد و سازش، پديد آمدن حزب الله در لبنان و حماس در فلسطين از ديگر پيام‌هاي انقلاب اسلامي ايران است.
حداد عادل با اشاره به بخشي از بيانات امام راحل كه در 18 شهريور 1343در قم ايراد فرموده بودند، گفت: تفرقه تنها چاره‌اي بود كه توانستند با كشور بزرگ اسلامي مبارزه كنند و با تجزيه دولت عثماني، كشورهاي اسلامي بيدار نشدند و يا خود را به خواب زدند. وي با بيان بخش‌هايي از تاريخ، ناكامي‌هاي كشورهاي اسلامي را محدود به فروپاشي عثماني ندانست و افزود: قرن بيستم، بسيار تلخ بر جهان اسلام گذشت و اتفاق بد ديگر، پيروزي انقلاب ماركسيستي در روسيه و پديد آمدن اتحاد جماهير شوروي بود كه سبب شد ميليون‌ها مسلمان در كشورهاي آسياي ميانه و قفقاز تحت سيطره حكومت ضد ديني ماركسيستي قرار گيرند و رابطه آن‌ها با جهان اسلام براي مدت 70 سال قطع شد.
حداد عادل، اتفاق ديگر را پديد آمدن دولت جعلي رژيم صهيونيستي درخاورميانه برشمرد. وي ادامه داد: تشكيل كشور پاكستان رخداد ديگر اين قرن بود. بنيان‌گذاران اين كشور مي‌خواستند مسلمانان را متحد كنند اما متأسفانه به كشور اسلامي نيرومند مبدل نشد؛ بلكه از همان آغاز مرزهاي هند و پاكستان مرز صلح نبود و زخم كهنه كشمير سبب درگيري بوده و هست.
دكتر حداد عادل، عموم كشورهاي اسلامي را تحت سلطه غرب دانست و يادآور شد: «تظاهر به دموكراسي» در كشورهايي مانند پاكستان و تركيه از يك سو و سلطنت از سوي ديگر، دو مدل حكومت غربي طراحي شده براي جهان اسلام بود.
وي پناه بردن حكام كشورهاي اسلامي به ناسيوناليسم و سكولاريسم را شرايط اداره كشورهاي اسلامي در آن زمان عنوان كرد و ظهور انقلاب اسلامي را در چنين شرايطي، ناباورانه خواند و گفت: امام در روش مبارزه از هيچ يك از روش‌هاي مرسوم غرب و شرق تبعيت نكرد و اتكا به خدا و بهرمندي از توده‌هاي مردم را برگزيد.
وي، حضرت امام(ره) را تدوين كننده نظريه حكومت ديني برشمرد و گفت: در اين بين جايگاه مردم نيز تبيين شد و نمونه واقعي در عمل وقوع يافت و امام(ره) اجراي متناسب با زمان با استفاده از همه ظرفيت‌هاي اسلام از جمله اجتهاد را عملي ساخت.
غلامعلي حداد عادل، با يادآور اينكه امروز جهان در يك پيچ تاريخي قرار گرفته است، پيشنهاد داد كتابي با عنوان «جهان اسلام در قرن بيستم و انقلاب اسلامي در دو دهه آخر به عنوان نقطه عطف ناكامي‌ها» نوشته شود تا جوانان ما بدانند كه حضرت امام و مقام معظم رهبري چه خدمتي در بيداري اسلامي داشته اند.
نظريه بيداري ريشه در عرفان عملي
در ادامه دكتر زهرا مصطفوي، با بيان اينكه انقلاب اسلامي از ابتداي پيروزي در ايران به همه كشورها صادر شد، گفت: چگونگي اين صدور هم به لحاظ شكلي بود؛ يعني الگوي انقلاب نشان داد يك ملت مي‌تواند روي پاي خود بايستد و پيروز شود. به معناي ديگر اين الگوي انقلاب بود كه صادر شد.
فرزند حضرت امام خميني(ره) ضمن تأكيد بر ضرورت شناخت بيداري اسلامي، گفت: اگر به درستي حقيقت بيداري اسلامي را بشناسيم، آينده جهان اسلام را بهتر درك خواهيم كرد و خطراتي كه مسلمانان را تهديد مي‌كند، بهتر شناسايي خواهيم كرد.
وي در ادامه با اشاره به تفكر سياسي امام خميني (ره) گفت: نگاه به فلسفه و عرفان امام(ره) در بحث خداشناسي و انسان‌شناسي اهميت بالايي دارد؛ زيرا اين امر زيربناي اصلي فلسفه سياسي ايشان را تشكيل مي‌دهد. وي افزود: تحليل مقام معظم رهبري در تبيين بيداري اسلامي و پيوند آن با انقلاب همانند انديشه‌هاي امام بوده و مباني فكري استواري بين آن‌ها برقرار است، كه اين امر ريشه در انديشه عرفاني آن‌ها دارد.
دكتر مصطفوي در ادامه با تحليل حضرت امام(ره) از نفرت همگاني از ديكتاتوري و دلايل آن افزود: انسان‌ها در درون خود آزادي‌خواه و استعمار ستيزند. اين درك همگاني تا حدي است كه كشورهاي استعمارگر به سادگي آن را درك كرده‌اند و به اين جهت ديكتاتورها هم با شعارهاي آزادي‌خواهانه و ضداستعماري به مردم ستم مي‌كنند، چون مي‌دانند اين شعارها مورد علاقه ملت‌هاست. آن‌ها با همين شعارها در ملت‌هاي مستضعف نفوذ مي‌كنند.
وي ادامه داد: حضرت امام(ره) چند شاخص براي توحيد افعالي يك ملت بيان كرده‌اند كه نشان مي‌دهد آن ملت از خودخواهي گذشته و از درون به قدرت الهي ايمان پيدا كرده است. اين شاخص‌ها عبارتند از: وحدت، قطع اميد از همه قدرت‌هاي موافق، و نترسيدن از همه قدرت‌هاي مخالف.
فرزند امام راحل(ره) افزود: اگر آن چه كه انسان‌ها براي خود كمال مي‌دانند مورد آسيب قرار گيرد و سبب ايجاد نارضايتي گردد، آن‌گاه اگر همه ملت روحيه توحيدي بيابند و از خواسته‌هاي فردي بگذرند و از هيچ قدرتي نهراسند و ياري نخواهند، آن گاه انقلاب رخ مي‌دهد. اما اين گام اول در شرايطي پيش مي‌آيد كه ملت بيدار شود و ايمان پيدا كند كه هيچ قدرتي نمي‌تواند جلوي ايشان را براي تحقق انقلاب بگيرد.
وي با بيان اينكه اين ديدگاه امام ريشه در عرفان امام دارد و با تأكيد بر اينكه ملت ايران اين اصل را تجربه كرده است، توضيح داد: بيداري شرط همه حركت‌هاست. در ارتباط با سير و سلوك هم همين است. اين نظريه را نيز حضرت امام از عرفان عملي به سياست آورده است. به همين جهت مقام معظم رهبري درباره بيداري اسلامي در ديگر كشورهاي اسلامي همين مطلب را مي‌فرمايند.

اين يعني شروع يك تاريخ جديد
در ادامه همايش، استاد حسن رحيم‌پور ازغدي، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي، گفت: دوران حاضر دوراني است كه از لحاظ نظري مي‌توان به سراسر جهان سرازير شد، اما متأسفانه دانشگاه و حوزه هنوز خود را براي پذيرش اين مسئوليت جهاني آماده نكرده و وقت خود را با بحث‌هاي پيش پا افتاده مي‌گذرانند. اگر آمادگي وجود داشت، بايد صدها متفكر به سوي ملت‌هاي بيدار شده رفت و آمد مي‌كرد يا از راه رسانه‌ها تاثيرگذاري مي‌نمود.
رحيم‌پور ازغدي، به دو وجهه حقيقي و حقوقي حضرت آيت‌الله خامنه‌اي اشاره كرد و گفت: شخصيت حقيقي ايشان به عنوان عالم، احياگر دين و روشنفكر ديني تحت تاثير شخصيت حقوقي ايشان قرار گرفته است. از اين رو گفت وگوي علمي از كار عظيمي كه مقام معظم رهبري از نظر علمي و نظري قبل و بعد از انقلاب انجام داده‌اند، انجام نمي‌شود؛ كسي كه به عنوان يك انقلابي و انقلاب شناس از زندان و تبعيد تا مديريت يك حكومت اسلامي را از سر گذرانده است. وي افزود: شايد بين علماي حوزه مثل ايشان نداشته باشيم يا انگشت شمار باشند كساني كه سعي كنند بين انديشه‌هاي شرق و غرب جهان اسلام پل بزنند و بذر بيداري اسلامي را در ذهن جوانان ايران بپاشند. رحيم پور ازغدي تصريح كرد: ايشان طي يكي دو سال اخير، تجربه‌هاي دسته بندي شده‌اي را به جهان عرب ارائه كردند كه اگر به درستي منتقل شود، در سرنوشت انقلاب‌هاي آنان تاثير گذار خواهد بود.
وي با اشاره به اينكه امروز اراده خدا در بيداري ملت‌ها رقم خورده است خاطرنشان كرد: اكنون در عصر ملت‌ها و اسلام هستيم و اين عصر فرا رسيده است. امام راحل نيز هميشه مي‌گفت كه اين قرن، قرن اسلام و غلبه مستضعفان بر مستكبرين است. وي ادامه داد: در 150 سال گذشته هميشه الهام‌ها از غرب به شرق در حركت بوده است اما اكنون حجاب از شرق به غرب مي‌رود و يا الگوپذيري از ميدان التحرير از خاورميانه به غرب رفته است. اين امر نشان مي‌دهد كه سير تاريخي غرب به شرق تغيير يافته و تبديل به شرق به غرب شده است و اين يعني شروع يك تاريخ جديد.
استاد رحيم‌پور ازغدي در خاتمه با بيان اينكه غربي‌ها خواسته اند در مقابل انقلاب اسلامي الگويي ايجاد كنند كه به جاي ضرر به صهيونيست‌ها به مسلمانان ضربه وارد كند، گفت: ما بايد بتوانيم بين آنچه به عنوان عمليات شهادت طلبانه در كشورهاي عربي روي داده و آنچه آنها مي‌خواهند جا بياندازند مرز بكشيم. ما بايد با رعايت عقلانيت دو الگوي قلابي يعني الگوي ارتجاعي و سكولاريسم را كه از طرف غربي‌ها به عنوان بديل پيشنهاد شده و خواهد شد را بشناسيم؛ چرا كه غربي‌ها نمي‌خواهند ملت‌هاي بيدار شده به سمت اسلام معتدل بروند و حكومت‌هاي اسلامي مردم سالارانه داشته باشند.
اهداف استعمار در قرن بيستم
در ادامه همايش، آيت الله محمدعلي تسخيري، رئيس مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي، با اشاره به وقوع انقلاب اسلامي و نقش آن در برهم تئوري‌هاي غربي تاكيد كرد: اين انقلاب زلزله‌اي بود كه تمام طراحي‌ها و برنامه‌هاي تئوريسين‌هاي غرب را نقش بر آب كرد و مغزهاي استعماري را در نگراني عظيمي فرو برد. وي در ادامه با نقل بياني از مقام معظم رهبري ادامه داد: ايشان در تحليلي عنوان كردند استعمار در نيمه اول قرن بيستم كل جهان اسلام را تحت نفوذ خود قرار داده بود و سه هدف را دنبال مي‌كرد؛ تفرقه بين جهان اسلام، عقب ماندگي جهان اسلام و سكولاريسم. جهان غرب اين سه هدف را طبق برنامه‌هاي وسيع و با استفاده از مزدوران خود، در كشورهاي اسلامي دنبال مي‌كرد كه با پيروزي انقلاب اسلامي اين سه هدف از بين رفت.
وي در ادامه با اشاره به هدف انقلاب اسلامي ايران گفت: اما هدف اصلي انقلاب آميختن مسئله زندگي و دين بود. اين انقلاب منادي وحدت بود، الگوي پيشرفت علمي شد و سكولاريسم را از بين ببرد و بين دين و زندگي آميختگي ايجاد كرد.
رئيس مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي با بيان اينكه غربي‌ها هم به اين موضوع اعتراف دارند، افزود: يكي از نويسندگان آمريكايي در كتاب خود نوشته كه غرب تلاش مي‌كرد تا طي 50 سال سكولاريسم را در كشورهاي اسلامي جا بدهد، اما انقلاب اسلامي در يك شب همه اين تلاش‌ها از بين برد.
آيت الله تسخيري خاطر نشان كرد: بهترين هنر امام و مقام معظم رهبري همين است كه بيداري اسلامي را رهبري كردند و بيداري اسلامي كه تنها رعشه‌اي در جهان بود، رشد و توسعه پيدا كرد.
به عصر دعوت برگشته‌ايم!
در ادامه همايش، دكتر علي اكبر ولايتي، مشاور رهبر معظم انقلاب اسلامي در امور بين‌الملل با اشاره به بيداري اسلامي در جهان، گفت: اسلام‌خواهي بيشترين گرايش ديني در آمريكا است. وي افزود: بر خلاف هزينه‌هاي زياد واتيكان در كشورهاي مختلف، موج اسلام‌خواهي در تمامي كشورها شكل گرفته است و مردم حيات حقيقي را در اسلام يافته‌اند.
وي در تحليل تاريخ اسلام و مراحل بيداري اسلامي تا به امروز،
دوره‌هاي «دعوت»، «تشكيل حكومت» و «گسترش اسلام» را سه مرحله اوليه تاريخ اسلام برشمرد و ادامه داد: هم‌مرز شدن اسلام با تمدن‌هاي آن روز باعث نقل و انتقال فرهنگي شد؛ به گونه‌اي كه تمدن اسلامي و سعه صدر مسلمانان توانست ارزش‌هاي موجود در اين تمدن‌ها را جذب كند.
دكتر ولايتي، با نفي مقابله اسلام با فرهنگ تمدن‌هاي ديگر اظهار داشت: اسلام داراي جاذبه بوده است و مسلمانان با ترجمه كتب و آثار دانشمندان تمدن‌هاي ديگر بر توانايي‌هاي خود افزوده‌اند. وي نيمه دوم قرن پنجم را شروع ركود حكومت اسلامي خواند كه از زمان حمله صليبي آغاز و تا حمله مغول‌ها يعني نيمه اول قرن هفتم ادامه داشت.
مشاور رهبر انقلاب اسلامي، شيب سقوط حكومت اسلامي را به هنگام هجوم همه جانبه استعمار به كشورهاي اسلامي تند خواند و گفت: بين قرن دوازده و سيزده، سكون داريم و در آستانه قرن چهارده شاهد روند صعودي هستيم كه با آغاز بيداري اسلامي مصادف است. وي مرحله بيداري اسلامي را مترادف با دعوت مجدد به اسلام دانست و گفت: به نظر مي‌رسد به عصر دعوت برگشته‌ايم و در اين زمان وقايع صدر اسلام در حال تكرار است.
دكتر ولايتي بازگشت به ارزش‌هاي اسلامي را تعبير ديگر بيداري اسلامي برشمرد و افزود: مرحله بعدي اين دعوت، تشكيل حكومت اسلامي است و شاهد هستيم كه موريتاني بعد از استقلال، اولين جمهوري اسلامي را تشكيل داد.
دكتر ولايتي، در پايان مرحله بعدي تاريخ اسلام را تجديد بناي تمدن و فرهنگ اسلامي ناميد و گفت: با پيشرفت بيداري اسلامي، تاريخ اسلام تكرار مي‌شود و از همين رو پيش بيني مي‌كنيم كه اين روند صعودي ادامه خواهد يافت.
http://www.maarefmags.net/node/2473

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
6 + 5 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .