مناظره حجت‌الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا و حجت‌الاسلام والمسلمین داوود فیرحی با موضوع «نسبت میان علم و تمدن» در همایش علم دینی

مناظره حجت‌الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا و حجت‌الاسلام والمسلمین داوود فیرحی با موضوع «نسبت میان علم و تمدن» در همایش علم دینی

پارسانیا: تمدن‌ها با علم متناسب خود سازگارند

به گزارش روابط عمومي كانون انديشه جوان ، حجت‌الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا پژوهشگر و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و حجت‌الاسلام والمسلمین داوود فیرحی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در مناظره «نسبت میان علم و تمدن» که عصر امروز در همایش علم دینی برگزار شد، به بیان عقاید خود پرداختند.

* باید بین دو مفهوم علم و معرفت فرق گذاشت

نخست حجت‌الاسلام حمید پارسانیا اظهار داشت: فکر می‌کنم بین دو مفهوم علم و معرفت باید فرق گذاشت. در حوزه فرهنگی و تاریخی خودمان وقتی می‌گویند علم به کسانی که فلسفه و اصول می‌خوانند عالم می‌گویند و کسانی که طبیعیات نیز می‌خوانند عالم می‌گویند.

وی ادامه داد:‌ اما در دوره علم مدرن دانش به حوزه تجربه برمی‌گردد و فلسفه علم نیست و زمانی که علم می‌خواهد وارد عرصه فرهنگ شود، نسبت وثیقی با فرهنگ و علم دارد.

پارسانیا گفت:‌ هر فرهنگ و تمدنی با نوعی از علم و دانش و معرفت سنخیت دارد و در مقابل نوعی دیگر از علم مقاومت نشان می‌دهد و آن را انکار می‌کند.

وی ادامه داد: حقیقت معرفت و علم و دانش در متن و تمدن رقم می‌خورد و محل بحث و گفتگو است و قیاس‌ناپذیر بودن فرهنگ‌ها نسبت معرفت، حقیقت و دانش و لوازم آن است و چنین نسبتی را پذیرفتن مقتضای خاص آن فرهنگ است.

پارسانیا گفت: حقیقت علم و معرفت و ساحت‌های او تاریخی است و هویت آن این جایی است و محل تأمل است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: بپذیرم هر جامعه‌ای با مدل معرفت و دانش قابل شناخت است محل تردید نیست نمی‌توان با یک عالم اسطوره‌ای هم عالم اسطوره را شناخت و هم دانش مدرن را، معرفت اسطوره‌ای ابژه است و سوژه‌ها مدرن است.

پارسانیا با طرح این پرسش که اقتضای علم دینی و مدرن چه ویژگی دارد، سخن خود را در بخش نخست مناظره به پایان رساند.
فیرحی: اگر خردمندی انسجام پیدا کند، تمدن باقی می‌ماند

به گزارش روابط عمومي كانون، حجت‌الاسلام داود فیرحی عضو هئیت علمی دانشگاه تهران در ادامه نشست گفت: کار من محدود به تمدن اسلامی است و مطالعات من نسبت به تمدن غرب محدود است.

وی افزود: برداشت من از علم و دانش همه دانش‌ها نیستند، من با دانش تجربی کاری ندارم و نمی‌دانم دانش تجربی چه نسبتی با تمدن دارد.

فیرحی گفت: قاعده‌‌ای در جهان است، تمدن‌ها و دولت‌ها ابتدا بر اساس خردمندی طراحی شده‌اند و اگر خردمندی انسجام پیدا کند، تمدن باقی می‌ماند و بعدها دانش پیدا می‌شدند.

وی ادامه داد: تمدن اسلامی سنتی به 3 دوره تقسیم می‌شود: نخست؛ عصر تکوین، دوم؛ عصر طلایی مسلمان یا عصر تدوین آثار علمی و سوم؛ عصر زوال و دوره جدید که بعد از مشروطه شروع شد و قبل از مشروطه نشانه‌های آن پیداست.

*جهان با تنوع در یک فلسفه نمی‌گنجد

فیرحی گفت: سؤال من این است که جهان با تمام تنوع‌اش در یک نظریه نمی‌گنجد نص با تنوع در یک نظریه نمی‌گنجد و عقل با تمام تنوع در یک دستگاه فلسفی جایی ندارد.

وی با طرح این پرسش که دنیای نص، طبیعت و خرد در چه شرایطی امکانات خود را به ما نشان می‌دهد، گفت: در خصوص نصوح دینی دو آیه سیاسی داریم یکی آیه بسیار مهم «وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ» و آیه دیگر «أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ» است. ما می‌دانیم مشورت و دموکراسی تابعی از حاکم قرار داریم و اولویت با تبعیت از حاکم است.

فیرحی گفت: دو آیه «وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ و أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ» فعل امر است و معنی اطاعت دارد و چگونه شد ساختار دانش دوره میانه از اقتدارگرایی شروع شده است و اشاره به اطاعت دارد و شورا را زیر نظر نگرفته است.

وی گفت: از دوره مشروطه به بعد چرخشی در ذهن مسلمانان پدید آمد و تلاش شد حکومت زیر شورا قرار گیرد و نظام دانایی ما باوجود آگاهی از متن یکی را برگزید و سخن ما نسبی بودن دانش است نه حقیقت.

عضو هئیت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: این نص نبود که حکم کرد که نظام سیاسی ما اقتدارگرا باشد. نص نیست که به ما حکم کند که نظام سیاسی ما دمکرات باشد ما ترجیهاتی داریم که دست به انتخاب می‌زنیم و از نص استفاده می‌کنیم. ما دسترسی به معصوم نداریم بالاخره انتخاب می‌کنیم.

* تعاریف نسبیت و مواجهه با آن

پارسانیا در ادامه مناظره گفت:‌ درباره نسبیت معنای گوناگون داریم گاهی نسبیت فهم و گاهی نسبیت حقیقت است نسبیت فهم این است که در مواجهه فهم، فهم ما خام نیست.

این استاد دانشگاه ادامه داد: نسبیت حقیقت به این معنی است که واقعیت ثابتی در خارج از فهم نیست و به لحاظ منطقی نسبی، فهم و حقیقت نسبتی با هم دارند.

وی گفت:‌ معنای دیگر نسبیت، نسبیت مفهوم است و همچنین نسبیت مصداق داریم که از نسبیت مفهوم بالاتر است و اگر نسبیت مفهوم باشد قابل فهم است و من دفاع می‌کنم.

پارسانیا گفت:‌ شناخت‌های متعدد داریم و بالتبع پرسش مختلف و جواب‌های متعدد داریم و هیچ اشکالی ندارد.

وی ادامه داد: اگر نسبیت، نسبیت فهم گرفته شود «هر کسی از ظن خود» یار من شود، از درون من قادر نیست اسرار من را بجوید. چون خبر از واقع نمی‌دهد و خبر از فهم من می‌دهد.

* در نص، تناقض نیست

حجت‌الاسلام فیرحی گفت: در نص، تناقض نیست بلکه ذهن ما متناقض شده است. تنها قرآن نیست که اینگونه است، قانون اساسی ما نیز همین شکل است و تفسیرهای متعدد از آن می‌شود.

وی افزود: دانش محوری ما نص است و اگر دانش سیاسی را به شورا ارجاع بدهیم اسلام هیچ صدمه‌ای نمی‌بیند و ادبیات شیعه خطاپذیر است و نص ظرفیتی پیش از فهم من دارد به همین دلیل است که همه چیز را همگانی می‌داند.

فیرحی گفت: باید از ایدئولوژیک شدن پرهیز کرد. هرچیز ایدئولوژیک شد، خطرناک است.من می‌ترسم با پیش زمینه ایدئولوژیک دنبال نص برویم و چرخش‌های تفسیری هرگز بنیادهای اصولی و کلامی را مورد تهدید قرار نمی‌دهد. برای ما امکان رقابت بیشتر می‌شود.

منبع: خبرگزاري فارس

به گزارش روابط عمومي كانون انديشه جوان، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: هر فرهنگ و تمدنی با نوعی از علم و دانش و معرفت سنخیت دارد و در مقابل نوعی دیگر از علم، مقاومت نشان می‌دهد و آن را انکار می‌کند.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
5 + 2 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .