مفهوم وحدت اسلامي؟

سلام عليكم. سوال اين است كه لطفاً يه تحليل و بررسي و آسيب شناسي در خصوص اين جرياني كه در بحث تقريب مذاهب اسلامي قدم از مراجع و ولي فقيه جلوتر زده و افراط و تندروي كرده و كار را به مرحله وحدت اعتقادي رسانده و از اين سخن بصيرت افزاي حضرت آقا در مورد شيعه انگليسي سو استفاده كرده و با كليد واژه شيعه انگليسي و به بهانه ايجاد وحدت بين شيعه و سني - وحدت سياسي، وحدت اجتماعي و وحدت اعتقادي شيعيان را نسبت به يكديگر تخريب كرده و به برخي از علما و اعاظم عظماي مورد تائيد و تمجيد مقام معظم رهبري اهانت و هتاكي ميكنند به وسيله اين كليد واژه. (ممنون مي شوم كه توضيحاتي عنايت بفرماييد)

8588119693800130138971860914.jpgبا سلام و احترام خدمت جنابعالي در پاسخ به سؤال شما بايد بگوييم متأسفانه در زمينه وحدت ميان مسلمانان،شاهد دو جريان افراطي و تفريطي هستيم از يكسو يك جريان با تمركز بر مسايل اختلافي و پر رنگ نمودن آن،وحدت و انسجام ميان مسلمانان را مورد خدشه قرار داده و در عمل در مسير اهداف دشمنان اسلام گام برمي دارد و در نقطه مقابل جريان ديگر نيز با برداشت نادرست از وحدت،وحدت را به معناي كنار گذاشتن اعتقادات و يكي شدن مسلمانان تصور نموده است. هر دو جريان،جريان انحرافي محسوب مي شوند و همانگونه كه جريان نخست با رويكرد نادرست خود زمينه ضعف مسلمانان و تقويت دشمنان اسلام را فراهم مي نمايد ، جريان دوم نيز موجب ضربه زدن به اعتقادات مذهبي و تخريب باورها خواهد شد . اين دو جريان مصداق اين كلام زيباي امير المؤمنين عليه السلام است كه « لَا يُرَى الْجَاهِلُ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً» « ديده نمى شود نادان مگر آنكه تندرو است (از حدّ و اندازه خود مى گذرد) يا كند رو (بحدّ و اندازه خود نمى رسد)»( نهج البلاغه ، حكمت 67) جريان نخست بر خلاف دستور خداوند به اتحاد و يكپارچگي مسلمانان گام برداشته است . خداوند متعال به مسلمانان چنين فرمان مي دهد كه « وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَميعاً وَ لا تَفَرَّقُوا وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً وَ كُنْتُمْ عَلى‏ شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ » « و همگى به ريسمان الهي چنگ زنيد، و پراكنده نشويد! و نعمت خدا را بر خود، به ياد آريد كه چگونه دشمن يكديگر بوديد، و او ميان دلهاى شما الفت ايجاد كرد، و به بركتِ نعمتِ او، برادر شديد! و شما بر لبِ حفره‏اى از آتش بوديد، خدا شما را از آن نجات داد؛ اين چنين، خداوند آيات خود را براى شما آشكار مى‏سازد؛ شايد پذيراى هدايت شويد» (سوره آل‏عمران:103)بي ترديد اختلاف و تفرقه ميان مسلمانان ، منشأ سستي و از بين رفتن قدرت آنان خواهد بود از اين رو خداوند متعال مي فرمايد: « وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ ريحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرين‏ »«و خدا و پيامبرش را اطاعت نماييد! و نزاع نكنيد، تا سست نشويد ، و در نتيجه بوي خود را از دست ندهيد (قدرت شما از ميان نرود)! و صبر و استقامت كنيد كه خداوند با استقامت كنندگان است! » (سوره انفال:46) از اين رو آنان كه بر طبل تفرقه مي كوبند دانسته يا ندانسته خلاف حكم خدا عمل نموده اند. اسلام مسلمانان را امت واحده خوانده است: «ان هذه امتكم امه واحده و انا ربكم فاعبدون» (سوره انبياء، آيه 92.). و مؤمنان برادر يكديگر معرفي شده اند: «انما المؤمنون اخوه فأصلحوا بين اخويكم» (سوره حجرات، آيه 10.). قال الصادق(ع) «المسلم اخ المسلم» (شيخ عباس قمي، سفينه البحار، انتشارات اسوه، 1416 ه.ق، ج 1، ص 54)جايي كه اسلام به مسلمانان سفارش مي كند كه با پيروان اديان آسماني و مكاتب ديگر بشري با عدل و مسالمت رفتار شود و آنان را به مشتركات توجه مي دهد «قل يا اهل الكتاب تعالوا الي كلمه سواء بيننا و بينكم الا نعبد الا الله ولا نشرك به شيئا ولا يتخذ بعضنا بعضا اربابا من دون الله فان تولوا فقالوا شهدوا بانا مسلمون؛ بگو اي اهل كتاب بياييد به سوي سخني كه ميان ما و شما يكسان است كه جز خداوند يگانه را نپرستيم و چيزي را همتاي او قرار ندهيم و بعضي از ما بعضي ديگر را غير از خداي يگانه به خدايي نپذيرد هرگاه سرباز زنند بگوييد گواه باشيد كه ما مسلمانيم» (سوره آل عمران، آيه 64.) آيا شايسته و منطقي است كه مسلمانان در ميان خود به جاي تكيه بر اشتراكات به دشمني بپردازند . سيره معصومين عليهم السلام نيز بر پايه حفظ انسجام در ميان مسلمانان و جامعه اسلامي استوار بوده است . به عنوان نمونه يكي از اصحاب امام صادق عليه السلام از حضرت مي پرسد: ما شيعيان در معاشرت با اقوام و عشيرة خود و معاشرت با ساير طبقات مردم كه در سلك مذهب ما نيستند چه وظايفى داريم؟ آن حضرت پاسخ مي دهند: «به رهبران خود بنگريد كه مقتداى شما هستند و با مردم (منظور غير شيعيان) به همان گونه معاشرت كنيد كه رهبران شما معاشرت مى‏كنند؛ به خدا سوگند كه رهبران شما از بيماران مردم عيادت مى‏كنند، جنازه‏هايشان را تشييع مى‏كنند، در محضر قضاتشان حاضر مى‏شوند و شهادت مى‏دهند. امانت آنان را نگهدارى مى‏كنند و باز پس مى‏دهند.» (گزيدة كافى، ج‏1، ص348) اين كلام حضرت، اوج صميميت، دلسوزي و مهرباني را نسبت به هم كيشان غير شيعة خود نشان مي دهد كه براي ما نيز پندآموز است. اما اين به معناي دست برداشتن از اعتقادات و كوتاه آمدن از آن نيست . چنين برداشتي از وحدت ، برداشتي انحرافي از آن محسوب مي گردد كه افراط در اين زمينه بوده و جريان دوم به دنبال آن است كه منطقي نيست . منظور از وحدت ، وحدت در موضع گيريهاي سياسي و جهت گيري واحد مسلمانان است نه اينكه شيعه ، سني بشود يا سني شيعه .آنچه بزرگان به دنبال آن بوده‌اند اين است كه شيعه درعين شيعه بودن و سني در عين سني بودن خود سعي كنند با يكديگر در جهت اهداف مشترك شان همبستگي و همسويي داشته باشند. يك همزيستي مسالمت آميز همراه با همبستگي در راستاي اهداف مشتركي كه هر دو دنبال مي كنند. اين اهداف مشترك شامل اهدافي دروني و اهدافي بيروني است. هدف بيروني شامل مبارزه با كفر و دشمنان اسلام است؛ شيعه و سني هر دو دشمني مشترك دارند كه نياز دارند توانايي هايشان را در كنار هم قرار دهند و تعاون و هم افزايي كنند و با دشمن مشترك مقابله كنند. و اين يك اصل عقلايي است. هدف دروني هم شامل رشد جامعه اسلامي است؛ يعني تأمين منافع دروني جهان اسلام. ما مسلمانان اعم از شيعه و سني هر كدام امكاناتي داريم كه از آنها در مسير تكامل استفاده مي‌كنيم. نزاع هاي دروني حتي بر فرض نبود دشمن بيروني ، كارايي ما را كاهش مي دهد . بنابر اين منظور از وحدت شيعه و سني كنار گذاشتن مسائل اختلافي و تكيه بر مشتركات و مبنا قرار دادن آنها در تعامل با يكديگر و در مسائل مربوط به جهان اسلام و صحنه بين المللي است. به گونه اي كه مسلمانان فارغ از اختلافات و با پرهيز از تفرقه در مسائل جهان اسلام همسو و هم جهت حركت كنند. به تعبير ديگر اختلافات مانع از اخوت اسلامي و وحدت صفوف مسلمين در برابر دشمنان نيست از اين رو معناي اتحاد شيعه و سني دست برداشتن و كوتاه آمدن از اصول و اعتقادات خويش نيست بلكه در عين وجود اختلافات زمينه تعامل و جهت گيري يكسان در مسائل كلي و بين المللي در ميان آنها وجود دارد همانگونه كه مقام معظم رهبري فرمودند: « كسـاني كه شعـار اتحـاد و وحـدت و بـرادري مسلمين را مي دهند، اينها دشمن مسلمانان نيستند؛ دوست مسلمانانند، خير مسلمانان را مي خواهند و مايلند همه ي مسلمين عالم عزيز باشند. چه فايده اي دارد كه در داخل جامعه ي اسلامي، مسلمانان از مذاهب مختلف، روبه روي هم بايستند و به همديگر ضربه بزنند؛ از آن طرف هم دشمن بيايد، هر دوي اينها را محاصره كند، سرشان را به هم بكوبد و خودش بنشيند، تماشا و استفاده بكند؟ اين خوب است؟ اگر ما مي گوييم كه شيعه و سني در كنار هم قرار بگيرند، يعني شيعه، شيعه بماند؛ سني هم سني بماند. ما چه موقع به عالم تسنن گفته ايم كه منظورمان از وحدت اين كه شما شيعه بشويد؟! ما چنين چيزي نگفته ايم. هر كس خواست شيعه بشود، از طريق علمي و از راه مباحثات عالمانه شيعه بشود. آنها هم آزادند كه بروند كار خودشان را بكنند. ما نمي گوييم شما مذهبت را عوض كن؛ ما مي گوييم شيعه و سني بايد هميشه سر عقل باشند، همچنانكه بحمدالله در دوران انقلاب اسلامي، در كشور ما مشاهده شد. نگذارند دشمن از اختلافات اينها سوء استفاده كند. برگزاري هفته وحدت، براي اين است.(حديث ولايت، ج 5، ص 229) همچنين فرمودند: «معناي اتحاد بين ملت هاي اسلامي اين است كه در مسائل مربوط به جهان اسلام همسو حركت كنند و به يكديگر كمك كنند و در داخل اين ملت ها سرمايه هاي خودشان را بر عليه يكديگر به كار نبرند» (حديث ولايت، ج 4، ص 262). گرچه اختلاف ميان مسلمانان قابل انكار و چشم پوشي نيست ، اما امروز مصلحت مهم تري براي حفظ اسلام ونظام اسلامي در مقابل خطرات وتهاجم شياطين داخلي وخارجي ، وجود دارد كه عقل و منطق اقتضا مي كند كه امت اسلامي وحدت داشته باشند . در شرايطي كه دشمنان اسلام تمام تلاش خويش را براي مبارزه و مقابله با اسلام به كار بسته و آشكارا اعلام مي كنند «جهان اسلام در قرن بيست و يكم يكي از مهمترين ميدان هاي زورآزمايي سياست خارجي آمريكاست» (ريچارد نيكسون، فرصت را از دست ندهيد، ترجمه دفسي نژاد، انتشارات طرح نو، 1371، ص 256). و «تقابل اصلي آينده جوامع بشري برخورد فرهنگ اسلامي و فرهنگ غربي است»( حميد نگارش، هويت ديني و انقطاع فرهنگي، نمايندگي ولي فقيه در سپاه، ص 184). آيا تأكيد بر مسائل اختلافي و تفرقه ميان صفوف مسلمانان منطقي است . در زماني كه مسلمانان مي توانند با توجه به جمعيت بيش از يك ميليارد نفر و منابع و امكاناتي كه در اختيار دارند به عنوان يك قدرت تأثيرگذار در صحنه بين المللي مطرح باشند پرداختن به اختلافات و مسائل تفرقه انگيز نتيجه اي جز به هدر رفتن سرمايه ها و استفاده دشمن از اين اختلافات، نخواهد داشت. مقام معظم رهبري فرمودند: «يك ميليارد مسلمان در دنيا هستند كه درباره خدا و پيامبر(ص) و نماز و حج و كعبه و قرآن و بسياري از احكام ديني با هم يك عقيده دارند يك چند مورد اختلاف هم دارند اينها بيايند همان چند اختلاف را بگيرند با هم بجنگند تا آن كسي كه با اصل خدا و پيامبر(ص) و دين و همه چيز مخالف است كار خودش را انجام بدهد آيا اين عاقلانه است؟ اگر مسلمين دست در دست هم بگذارند و با هم صميمي باشند ولو عقايدشان مخالف با يكديگر باشد اما آلت دست دشمن نشوند دنياي اسلام سربلند خواهد شد» (حديث ولايت، ج 5، ص 230). حضرت امام فرمودند: «امروز اختلاف بين ما تنها به نفع آنهايي است كه نه به مذهب شيعه اعتقاد دارند و نه به مذهب حنفي و يا ساير فرق آنها مي خواهند نه اين باشد نه آن راه را اين طور مي دانند كه بين شما و ما اختلاف بيندازند» (صحيفه نور، ج 12، ص 259). بر اين اساس ، مقصود از وحدت اسلامي همبستگي مسلمانان و اتحاد پيروان مذاهب گوناگون با وجود اختلافات مذهبي، در برابر دشمنان اسلام و بي‌گانگان است.معناي صحيح وحدت شيعه و اهل سنت اين است كه با توجه به اين‌كه بين دو مذهب مشتركات بسياري است، دو گروه بايد بر محور اين مشتركات به هم نزديك شوند؛ براي حفظ و تعالي اسلام با همديگر همكاري و همياري داشته باشند؛ چراكه هر دو دشمن واحدي دارند. دشمنان اسلام، دشمنان هر دو مذهب هستند. در برابر اين دشمنان و براي جلوگيري از سوء استفاده آنان از اختلافات بايد در مقابل آنها بر وجوه اشتراك خود تكيه كنند، تا بتوانند بر دشمنان اسلام كه دشمن مشترك شيعه و سني هستند، از خود دفاع كنند.شيعه و سني، قرن‌‌هاي طولاني است كه در مسائل گوناگون اختلاف نظر دارند و اين امر، گاه از سوي فتنه انگيزان مايۀ گسست‌‌ها، بلكه نزاع‌‌هاي فراوان در تاريخ شده است، و بي‌گمان، يكي از عللِ ضعف مسلمانان در حال حاضر در برابر هجمۀ استعمار غرب، همين امر بوده است.شيعه و سني هر دو مسلمان و در اعتقادات، احكام، اخلاق و ... داراي مشتركات زيادي هستند، البته اختلاف‌هايي هم دارند كه انكار شدني نيست، اما اين اختلاف‌ها نبايد منجر به خصومت و دشمني شود و به اساس اتحاد و برادري اسلامي ضربه وارد سازد. علامه شرف الدين مي‌گويد: «سياست سبب جدايي شيعه و سني شد، همو نيز بايد سبب اتحاد شيعه و سني شود».( شرف الدين، عبد الحسين، اجتهاد در مقابل نص، ترجمه، دواني، علي، ص 8، چاپ دوم، كتابخانه بزرگ اسلامي، 1396ق) منظور اين است كه سياست استعماري و دسيسه‌هاي بي‌گانگان فرق اسلامي و از جمله شيعه و سني را از هم جدا كرده است، بايد سياست اسلامي به منظور مقابله با دشمن مشترك نيز آنها را به هم پيوند دهد. وحدت به معناي ترك و تعطيل كردن مباحثات و مناظرات علمي بين اين دو مذهب نيست. با حفظ وحدت و يك پارچگي نيز مي‌توان در محيط‌هاي علمي مناظرات علمي برقرار كرد؛ به گونه‌اي كه دشمنان نيز نتوانند سوء استفاده نمايند. روشن است كه براي رسيدن به اتحاد، نخست بايد عوامل تفرقه و موانع اتحاد را از سر راه برداشت، و به طرفين شناختي صحيح از عقايد و افكارِ يكديگر بخشيد، و اين، جز با بحث و مذاكره علمي بين دانشمندان ممكن نيست. «اتحاد» به معناي نفي آزادي انديشه و تحقيق، حقيقت‌جويي و عدالت خواهي نيست. اتحادي مطلوب است كه در كنار اين ارزش‌ها مطرح گردد. مباحث علمي بين علماي مذاهب بايد وجود داشته باشد ؛ لكن اين مباحث نبايد حالت خصمانه پيدا نمايد ؛ بلكه همواره بايد در محيط هاي علمي و فضايي دوستانه مطرح شود و محور نيز در اين گونه مباحث ، بايد قرآن و رسول خدا (ص) و عقل برهاني باشد. چرا كه قرآن كريم دعوت به تعقّل نيز كرده است. از اين رو نه به بهانه وحدت مي توان مباحث مذهبي را تعطيل نمود ؛ نه به بهانه ي اين گونه مباحث مي توان وحدت را مخدوش ساخت. همانگونه كه مقام معظم رهبري فرمودند: « دنياي اسلام، نيازمند تقريب امروز دنياي اسلام نيازمند اين تقريب است. در اين تقريب - همـان طـور كـه مكـرر گفته شده- غـرض اين است كه فرقه هاي اسلامي، در مقام فكر و اعتقاد به يكديگر نزديك بشوند. اي بسا برخي از تصورات فِرق نسبت به يكديگر، با مباحثه و مذاكره، به استنتاج خوبي منتهي بشود. شايد بعضي از سوء تفاهم ها برطرف و بعضي از عقايد تعديل و بعضي از افكار به طور واقعي به هم نزديك بشود. البته اگر اين بشود، بسيار بهتر از هر شكل ديگر است. حداقل اين است كه بر روي مشتركات تأكيد بشود. اين گفتگوها و مذاكرات، كمترين فايده اش اين خواهد بود. بنابراين، بايد از طرح مسائل تفرقه انگيز خودداري بشود.» (حديث ولايت، ج 8، ص 79) در اين زمينه مسئوليت علما و انديشمندان اسلامي بسيار سنگين است مقام معظم رهبري در اين خصوص فرمودند: « علاج اصلي، داروي اصلي براي امروزِ دنياي اسلام، داروي «اتحاد» است؛ بايد با هم متحد بشوند. علما و روشنفكران اسلام بنشينند و منشور وحدت اسلامي را تنظيم كنند؛ منشوري تهيه كنند تا فلان آدم كج‏فهمِ متعصبِ وابسته‏ي به اين، يا فلان، يا آن فرقه‏ي اسلامي، نتواند آزادانه جماعت كثيري از مسلمانان را متهم به خروج از اسلام كند؛ تكفير كند. تهيه‏ي منشور جزو كارهايي است كه تاريخ، امروز از روشنفكران اسلامي و علماي اسلامي مطالبه مي‏كند. اگر شما اين كار را نكنيد، نسلهاي بعد از شما مؤاخذه خواهند كرد. مي‏بينيد دشمني دشمنان را ! مي‏بينيد تلاش آنها را براي نابود كردن هويت اسلامي و ايجاد اختلاف بين امت اسلامي! بنشينيد علاج كنيد؛ اصول را بر فروع ترجيح بدهيد. در فروع ممكن است افراد يك مذهب هم با همديگر اتحاد نظر نداشته باشند؛ مانعي ندارد. مشتركات بزرگي وجود دارد؛ گرد اين محور - محور مشتركات - همه مجتمع شوند. مواظب توطئه‏ي دشمن باشند؛ مواظب بازي دشمن باشند. خواص، بين خودشان بحثهاي مذهبي را بكنند، اما به مردم نكشانند؛ دلها را نسبت به يكديگر چركين نكنند؛ دشمني‏ها را زياد نكنند؛ چه بين فرقه‏هاي اسلامي، چه بين ملتهاي اسلامي، چه بين گروههاي اسلامي در يك ملت.» (بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامى‏ در ديدار كارگزاران نظام ، 17/1/1386)

Tags:

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
5 + 12 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .