مجلس خبرگان و تأييد صلاحيت فقهاي شوراي نگهبان؟

سلام ، با توجه به اينكه صلاحيت نامزد هاي انتخابات خبرگان را شوراي نگهبان بررسي مي كند ، اكنون كه بعضي از اعضاي شوراي نگهبان كانديد مجلس خبرگان شده اند ، صلاحيت اين اعضاي شوراي نگهبان را كه كانديد شده اند چگونه و چه كسي و يا مرجعي بررسي مي كند ؟

دانشجوي محترم ضمن تشكر از تماس مجدد شما با اين مركز، پيش از پرداختن به پاسخ اصلي سوال لازم است اشاره نماييم براساس تبصره يك ماده 3 آيين نامه انتخابات مجلس خبرگان رهبرى؛ «مرجع تشخيص دارا بودن شرايط فقهاى شوراى نگهبان قانون اساسى مى‏باشد». اين موضوع داراى پشتوانه فقهى، قانونى بوده و در زمينه تشخيص و تأييد صلاحيت‏ها، سازوكارى كاملاً منطقى و مطمئن به شمار مى‏آيد: يكم. مبناى فقهى‏ يكى از شرايط مهم خبرگان «اجتهاد» است و مسلماً شناسايى آن، بدون داشتن تخصّص در اين زمينه ممكن نيست. از اين رو براى احراز اين شرط، لازم است به متخصصان اين امر مراجعه نمود. چنانكه در طول تاريخ شيعه همواره فقها و مجتهدان، صلاحيت علمى افراد را ارزيابى و احراز مى‏كرده‏اند. و شيعيان نيز براى تعيين مرجع تقليد خود، به افراد خبره‏مراجعه مى‏كنند ر. ك: آيةاللَّه طاهرى خرم آبادى، فصلنامه حكومت اسلامى، ش 2، ص 136.. بر اين اساس فقهاى شوراى نگهبان به عنوان متخصص‏و خبره، در اين زمينه داراى صلاحيت مى‏باشند. هرچند در عمل، فقهاى شوراى نگهبان از افراد امتحان نمى‏گيرند؛ بلكه افرادى كه متخصّص حوزوى سرشناس، مشهور، مُدرّسِ خارج و مورد اعتماد و قبول حوزويان و مراجع عظام تقليد هستند، اين كار را بر عهده دارند. و تنها اداره‏ى كار، به دست شوراى نگهبان است. دوم. از نظر قانونى‏ اما اين‏كه چرا از ميان فقها، مجتهدان و مراجع، تنها فقهاى شوراى نگهبان صلاحيت چنين امرى را دارند، خود يك امر قانونى است؛ يعنى اصل يكصدوهشتم قانون اساسى، به مجلس خبرگان اختيار وضع مقررات پيرامون «تعداد و شرايط خبرگان، كيفيت انتخابات آنها و...» را داده است. خبرگان نيز پس از بحث و بررسى، به اين نتيجه رسيده‏اند كه بهترين مرجع براى احراز صلاحيت داوطلبان مجلس خبرگان، شوراى نگهبان است. در اين ميان ممكن است اين سوال پيش آيد كه اگر فقهاي شوراي نگهبان، خود كانديداي عضويت در مجلس خبرگان رهبري باشند در آن صورت احراز صلاحيت آنها توسط چه نهادي صورت مي گيرد؟ پاسخ به اين سوال اين است كه در چنين شرايطي ديگر بحث احراز صلاحيت مطرح نمي شود چرا كه شوراي نگهبان به دليل تخصصي كه دارد، خود مرجع تعيين صلاحيت كانديداهاي ديگر مي باشد و در نتيجه شرط فقاهت كه اصلي ترين شرط كانديداهاي مجلس خبرگان است قاعدتا در خود اعضاي آن وجود دارد و نيازي به احراز صلاحيت مجدد وجود ندارد، نظير اين مساله اين است كه براي شركت در مسابقه روبوكاپ بين المللي نياز به اين باشد صرفا كساني ثبت نام نمايند كه تا حد خاصي معلومات علمي روباتيك دارند و به اين ترتيب استادي كه تخصص شناسايي تخصص مورد نياز را دارد براي اين منظور به كار گرفته شود، حال اگر قرار بر اين باشد كه خود استاد مربوطه نيز علاوه بر نقش داوري براي انتخاب كانديداهاي مسابقه از ايران، در مسابقات جهاني نيز به عنوان مسابقه دهنده شركت نمايد طبيعي است كه نيازي به گذر از فيلتر استادي ديگر نداشته باشد چرا كه خود وي مرجع تشخيص صلاحيت بوده و مشاركت وي در آزمون توسط داوري ديگر به معناي زير سوال بردن صلاحيت وي خواهد بود. از اين روي عموم كانديداها پس از گذر از فيلتر اين استاد و يا اساتيد مشابه در مسابقات جهاني ثبت نام مي كنند ولي خود استاد، بدون نياز به اين فيلتر در اين مسابقات مشاركت مي كند. در جريان برگزاري انتخابات مجلس خبرگان نيز دقيقا همين اتفاق رخ مي دهد و وقتي فقهاي شوراي نگهبان، خود مرجع تعيين صلاحيت كانديداها هستند نيازي به گذر آنها از فيتلر ديگري وجود نداشته و صلاحيت فقهي آنها خود به خود احراز شده تلقي مي گردد. نكته جالب توجه اين است كه شوراي نگهبان در احراز صلاحيت علمي كانديداهايي كه اجتهادشان به طرقي ثابت شده باشد همين مساله را در نظر گرفته و به همين دليل اين شورا نيازي به اينكه از همه امتحان بگيرد نمي بيند چنانكه اين شورا افرادي كه از سوي رهبري به عنوان رئيس قوه قضائيه انتخاب شده اند را به دليل لزوم شرط اجتهاد در تصدي اين مسئوليت از نظر علمي بدون امتحان تاييد مي كند و يا افرادي را كه داراي رساله اجتهادي هستند را بدون امتحان تاييد مي كند(رك: فصلنامه حكومت اسلامي، شماره 8، شوراي نگهبان و احراز صلاحيت كانديداهاي خبرگان / گفت و گو با آية اللّه محمّد مؤمن، نقل از پايگاه اطلاع رساني حوزه، http://www.hawzah.net/fa/article/view/80780 ) ساير شرايط خبرگان نيز در آنها به صورت خود به خودي احراز مي شود، به عبارت ديگر در ماده سوم قانون انتخابات مجلس خبرگان آمده است كه خبرگان منتخب مردم بايد داراي شرايط زير باشند: الف اشتهار به ديانت و وثوق و شايستگيِ اخلاقي; ب اجتهاد, در حدي كه قدرت استنباط بعضي مسائل فقهي را داشته باشد و بتواند وليِّ فقيه واجدِ شرايط رهبري را تشخيص دهد; ج بينش سياسي و اجتماعي و آشنايي با مسائل روز; د معتقد بودن به نظام جمهوري اسلامي ايران; ه نداشتن سوابق سوء سياسي اجتماعي.(فصلنامه حكومت اسلامي، همان.) از طرفي با توجه به اين شرايط و نيز با در نظر گرفتن جايگاه فقهاي شوراي نگهبان مشخص مي گردد كه ساير شرايط نيز خود به خود احراز شده است چرا كه فقدان هر يك از اين شرايط، مشروعيت قرار گرفتن آنها در جايگاه را زير سوال مي برد چرا كه اگر فقيهي فاقد ديانت و شايستگي اخلاقي باشد و يا فاقد بينش سياسي و اجتماعي لازم باشد و يا معتقد به نظام جمهوري اسلامي نباشد و يا داراي سوابق سوء سياسي و اجتماعي باشد اساسا شايستگي تصدي جايگاه عضويت در شوراي نگهبان را كه ضامن اسلاميت نظام مي باشد ندارد، از طرفي قانونگذار نيز با فرض گرفتن وجود اين شرايط در اعضاي شوراي نگهبان، اين نهاد را داراي صلاحيت تشخيص صلاحيت دانسته و اين مسئوليت را به آنها محول كرده است و از اين روي مي توان گفت سپردن مرجعيت تشخيص صلاحيت كانديداهاي خبرگان به فقهاي شوراي نگهبان حاكي از وجود اين شرايط در خود اعضاي شوراي نگهبان بوده و به همين دليل نه تنها نيازي به احراز صلاحيت اعضاي شوراي نگهبان توسط نهاد ديگري نيست بلكه تعيين هر گونه مرجع ديگري براي احراز صلاحيت اعضاي شوراي نگهبان به معناي زير سوال رفتن صلاحيت اعضاي شوراي نگهبان براي احراز صلاحيت كانديداهاي ديگر تلقي خواهد شد.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
11 + 2 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .