عبور از تحريم ها؟

بنام خدا سلام در زمان تحريم ايران چگونه مايحتاج خود را تامين ميكند ؟ چه كشور هايي بما در اين مقوله كمك ميكردند و ميكنن ؟

با سلام و تحيت و قدرداني از مكاتبه ي شما با اين مركز جمهوري اسلامي ايران به لحاظ آرمان هاي ارزشي و ديني اي كه داشته و دارد از ابتداي پيروزي انقلاب اسلامي همواره در معرض تحريم‌هاي اقتصادي است و اين تحريم‌ها در برخي مقاطع زماني و با اجماع برخي كشورها، عليه ايران شدت گرفته است. تحريم اقتصادي، اقدام برنامه‌ريزي شده يك يا چند دولت از طريق محدود كردن مناسبات اقتصادي اعم از روابط اقتصادي، تجاري و مالي براي اعمال فشار بر كشور هدف است كه با مقاصد مختلف سياسي صورت مي‌گيرد و يكي از ابزارهاي سرمايه‌داري براي مقابله با كشورهايي است كه در چارچوب سياست‌هاي آنها در نظام جهاني حركت نمي‌كنند. در اين ميان، مديريت تحريم‌هاي اقتصادي يكي از مباحث حساس، كليدي و زيربنايي است كه براي مقابله با آن بايد راهكارهايي در پيش گرفت كه آثار تحريم‌ها را كاهش دهد يا به حداقل برساند. در يك تحليل كلان مي توان گفت تحريم‌ها عليه ايران تهديد نيست، بلكه فرصتي است كه با استفاده از مديريت تحريم مي‌توان آن را به شرايط مناسب براي كشور تبديل و با رشد و توسعه فناوري اقتصادي به توسعه كشور كمك كرد.بحث مديريت تحريم و استفاده از منابع و امكانات كشور است كه مي‌تواند تحريم را به فرصت تبديل كند تا تحريم، تهديد نباشد. جمهوري اسلامي ايران نيز از اولين سال هاي آغاز تحريم اقتصادي و نظامي همواره در صدد تبديل اين تحريم ها به فرصت بوده است و در اين راستا اقدامات متعددي انجام داده كه در ادامه به برخي از آنها اشاره مي گردد: اولين و اساسي ترين راهبرد در مديريت تحريم، نگاه به درون و قدرت دروني كشور است كه با سرمايه گذاري بر روي گلوگاه هاي تحريم به گونه اي كشور را از تهديد تحريم در امان نگاه دارد. تقويت قدرت دروني و توليد داخلي در عرصه هاي مختلف نظامي، صنعتي، هسته اي، بهداشت، پزشكي و ... اصلي ترين راهبرد نظام اسلامي در مواجهه ي با تحريم ها بوده است. در سايه سار همين رويكرد ما توانسته ايم در عرصه هايي مانند موشك و ساير تسليحات نظامي، صنايع مختلف فني و مهندسي و عمراني، فن آوري هاي نوين مانند نانو ، پزشكي هسته اي، انرژي هسته اي و ... به خودكفايي رسيده و با بومي سازي اين حوزه ها، نياز كشور را از بيرون برطرف نماييم. اقتصاد مقاومتي كه رهبر معظم انقلاب در سال هاي اخير بر آن پايفشاري و تاكيد نموده اند در همين راستا تحليل مي گردد. در اين ميان و در كنار راهبرد پيشگفته جمهوري اسلامي تلاش نموده است با كمك برخي كشورهاي همسو نياز هاي ضروري خود از بازار بين المللي را تهيه نمايد. به عنوان مثال در دوران جنگ تحميلي جمهوري اسلامي ايران با كمك دولت سوريه و رئيس جمهور فقيد آن حافظ اسد بسياري از نيازهاي نظامي خود را تامين مي نمود. در همين راستا مي توان از كشورهايي مانند ونزوئلا و ساير كشورهاي آمريكاي لاتين و برخي كشورهاي اسلامي ياد نمود. در اين ميان برخي از شركت هاي تجاري بين المللي نيز وجود داشته اند كه در طول اين سال ها به جمهوري اسلامي در دور زدن تحريم ها كمك نموده اند. بديهي است ارائه ي اسامي دقيق و مشخص اين دولت ها و كشور ها نيازمند داشتن اطلاعاتي طبقه بندي شده است كه چنين اطلاعاتي در دسترس اين مجموعه قرار ندارد. مجددا از مكاتبه ي شما با اين مركز قدرداني مي نماييم. منتظر سوالات بعدي شما هستيم. در پيوست براي تكميل مباحث ارائه شده، مقاله اي تحت عنوان «راهكار هاي ايستادگي در برابر تحريم ها» از پايگاه اطلاع رساني انيشكده ي راهبردي تبيين خدمتتان ارائه مي گردد: «تحت فشار» قرار دادن ايران با ابزار تحريم، روش غرب براي مقابله با ايران است. مقابله اي كه سال ها ست ادامه دارد و بنا به گفته باراك اوباما رئيس جمهور امريكا شديدتر هم خواهد شد. تحريم هايي كه در سال 2012 ميلادي وارد فاز جديدي شده ومدعي هدفمندي و فلج كنندگي هستند. به گونه اي كه اين بار غرب دست به دامن تحريم نفت و بانك مركزي ايران شده تا از اين طريق ايران را قانع كند كه دست از برنامه هاي هسته‌اي خود بردارد. تحريم ايران از سوي كشورهاي غربي سابقه طولاني دارد. نخستين تحريم ايران در دوره ملي شدن صنعت نفت ايران و توسط دولت بريتانيا صورت گرفت. تحريم بريتانيا در آن زمان واكنشي بود به اقدامات دكتر مصدق. اين تنها اقدام تحريمي غرب عليه ايران بود كه پيش از انقلاب رخ داد. اما پس از انقلاب اسلامي اوضاع به گونه‌اي ديگر رقم خورد. پس از انقلاب اسلامي كشورهاي غربي بويژه امريكا براي حل مشكلات خود با اسلام، تحريم را به عنوان مسيري موازي با چانه زني براي مقابله با ايران در نظر گرفته‌اند. تحريم هايي كه با عدم همراهي كشورهاي اروپايي به بن بست مي خورد. با روي كارآمدن احمدي نژاد، موجب شد كه در اوايل سال 2005 تحريم ها عليه ايران شديدتر شود. در سال 2006 بري نخستين بار به دليل شكست گفت وگوها با ايران، پرونده هسته‌اي ايران به سازمان ملل رفت و كشورهاي عضو سازمان ملل گزينه تحريم را انتخاب كردند. به اين ترتيب كشورهايي مانند كانادا، فرانسه و ايتاليا نيز به جمع تحريم كنندگان پيوستند. در سال 2007 نيز تحريم ها بيشتر شد. بانك ملي، بانك ملت و بانك صادرات به اتهام «حمايت مالي از گروه هاي تروريستي» تحت تحريم امريكا قرار گرفتند، از طرف ديگر مايكروسافت و ياهو ايران را از خدمات رساني در حوزه «وب» محروم كردند. تحريم ها در دوره اوباما به شخصيت‌ها و مقامات ايراني نيز سرايت كرد، در كنار تحريم شخصيت‌ها بسياري از شركت‌هايي كه براي دور زدن تحريم ها تلاش مي‌كردند تحريم شدند- در تاريخ 13 ژانويه 2012، ايالات متحده تحريم هايي را عليه تاجر دولتي انرژي چين Zhuhai Zhenrong اعمال كرد، كه گفته مي شد بزرگترين تامين كننده محصولات نفتي تصفيه شده ايران است. شركتهاي نفتي خصوصي Singapores Kuo Oil Pte و FAL امارات متحده عربي هم از ديگر شركتهايي هستند كه تحريم شدند- اما آخرين تلاش‌هاي تحريمي غرب در راستاي مقابله با برنامه هسته‌اي ايران به اقدامات اخير آنها در تحريم نفت و بانك مركزي ايران باز مي‌گردد. از اين رو با تقسيم كردن نوع تحريم‌ها به دو قسمت تحريم واردات و تحريم صادرات به بررسي راه هاي دور زدن تحريم ها و كاهش تاثر تحريم‌ها بر اقتصاد داخل مي پردازيم. تحريم واردات تحريم هايي كه تا قبل از دور اخير تحريم‌ها در سال 2012 اعمال شد و ما را از واردات بعضي كالاهاي اساسي در صنايع مختلف مانند هسته‌اي، هوافضا، نظامي، پزشكي و ... محدود كردند، تحريم واردات مي ناميم. البته در كنار اين تحريم ها كشور هاي محدودي مانند ايالات متحده خريد نفت از ايران را هم تعطيل كرده بودند، لذا با توجه به نياز بالاي نفت در ساير كشورها تاثير منفي بر اقتصاد ايران نداشت، از اينرو در اين دوره مسئولين راه‌هاي مختلفي را كه بعضا احتياج به ريسك پذيري بالايي هم داشت براي دور زدن تحريم ها پيش رو داشتند. برخي از اين راهها كه بعضا گمانه زني هاي مراكز فكري غربي نيز مي‌باشد به شرح ذيل است: - كشف فرودگاه‌هاي متعدد خصوصي در اروپا كه در آنها، كنترل صادرات و گمرك بسيار آسان گرفته مي‌شود. براي مثال آلمان مكان مناسبي براي تأمين كالاهاي مورد نياز است. اين كشور، شبكه اي از فرودگاه‌هاي خصوصي در اختيار دارد كه از آنجا شما مي توانيد به كشوري ثالث و بعد به ايران پرواز كنيد. - استفاده از ظرفيت‌هاي ديپلماتيك در عرصه بين‌الملل و ارتباط با كشورهاي مستقل اثرات تحريم را تا حد امكان خنثي مي نمايد. ايران توانسته در روابط سياسي خود نگاه به جنوب شرق آسيا، كشورهاي تا حدي مستقل منطقه‌اي و اروپايي و آمريكاي لاتين و...را مدنظر قرار دهد تا در پرتو آن ايران دچار انزواي سياسي و اقتصادي نگردد. كشور هايي مانند هنگ كنگ، سنگاپور و چين از جمله اين كشور ها هستند كه ظرفيت بالايي براي تامين نيازهاي اساسي ما دارند. - ايجاد يك شركت توليد كننده كالاهاي بي ضرر براي پوشش فعاليت هاي نفتي. كارخانجات توليد مواد شوينده در چين، پاكستان، غنا، مكزيك و نيكاراگوئه ايجاد و از آنها به عنوان بانك پولشويي استفاده كرده و رسيدهايي كه قيمت كالاها در آن، بالاتر از ميزان پرداختي است، دريافت شود. - خريد كالاهاي ممنوعه از غرب تحت نام شركت‌هاي ديگر كشورها و انتقال آن كالاها، از طريق كشورهايي كه ارتباطات محكم و داد و ستد اقتصادي كلان با ايران دارند. - راه اندازي عمليات مالي فراسرزميني خارجي با بانك هاي خارجي كه هيچ داد و ستدي با آمريكا يا اروپا ندارند و به تحريم هاي غرب عليه ايران اهميت نمي دهند و يا اگر نياز بود كه با بانك هاي معتبرتر معامله كنيم، به دنبال كساني بگرديم كه بخاطر اقدامات تجاري خاص و تهاجمي كه در بازار هاي نوظهور دنيا انجام داده اند، اعتباري براي خود دست و پا كرده اند. - در بلند مدت نيز رشد و توسعه اقتصادي در برنامه‌هاي دولت به گونه‌اي باشد، كه بسياري از پروژه هاي عظيم ساختاري و زيرساختي كه مقدمه خودكفايي و استقلال است به سرانجام برسد. اينها روشهايي است كه از زبان مراكز فكري غربي و كارشناسان اين حوزه براي شكستن تحريمها متصور است[1] منتها قيمت تمام شده كالاهاي وارداتي را بسيار بالا برده است. در كنار اين موارد كشورها و شركت هاي زيادي كه از رابطه با ايران منتفع مي شدند به اين تحريم ها اهميت نداده و راه هاي فرار را خودشان پيدا كرده اند. اما آنچه امروزه با آن روبرو شده ايم قسمت دوم تحريم هاست كه بايد بدنبال راه هاي ديگري براي دور زدن تحريم ها بود. تحريم در صادرات جايي كه منبع اصلي درآمد ايران يعني صادرات نفت را نشانه گرفته و با بستن مسير جابجايي پول اجازه كسب درآمد از طريق صادرات محصولات ديگر را از ايران گرفته است. اين نوع تحريم كه از سال 2012 آغاز شد، از اين بابت سر فصل جديدي در تحريم ها محسوب مي شود كه راه صادرات و كسب درآمد ارزي ايران به مانع برخورد كرد. بنابراين ديگر، مشكل واردات نبود تا با هزينه هاي بيشتر بتوان از تحريم عبور كرد، لذا بايستي به راه هاي ديگري بيانديشيم كه قالب آن اصلاح در رفتار و زير ساخت هاست. از اينرو به چند مورد اشاره مي كنيم: - با تحريم نفت خام ايران از جمله راهكارهاي فرار از اين بحران كه در كوتاه مدت مي‌تواند قسمتي از مشكلات را كاهش دهد افزايش توليد فراورده‌هاي نفتي و صادر كردن آنها با برند شركتهاي خصوصي كشورهاي ديگر است. از جمله اين فراورده‌ها نفت كوره، ميعانات گازي و قير است. به گزارش رويترز، درآمد ايران در ماه اوت از صادرات نفت كوره كه مناسب براي سوخت كشتي‌ها، نيروگاه‌ها، موتورهاي ديزل و... است دو برابر شده تا بخشي از زيان 3.8 ميليارد دلاري اين كشور ناشي از كاهش صادرات نفت خام جبران شود. يك كارشناس انرژي از موسسه فكتس گلوبال در اين باره تاكيد كرد ميزان صادرات نفت كوره ايران از 400 هزار تن در تابستان امسال به طور چشمگيري افزايش داشته است. وي افزود شركت ملي نفت ايران در يافتن استراتژي‌هاي جديد براي دور زدن تحريم‌ها و افزايش صادرات نفت كوره به آسيا بسيار موفق عمل كرده است. در اين گزارش آمده است كه واسطه‌گران خليج فارسي از شيوه انتقال كشتي به كشتي استفاده كرده و نفت كوره ايران را با ديگر سوخت‌ها تركيب كرده‌اند و اين نفت را از بنادر ريموت انتقال داده‌اند. همچنين يك مقام كره اي از افزايش واردات ميعانات گازي از ايران خبر داد. ميعانات گازي يك نوع نفت سبك است كه معمولا در واحدي كه براي توليد بنزين سنگين و مواد پتروشيمي مورد استفاده قرار مي گيرد، پالايش مي‌شود. - يكي از اقداماتي كه مي تواند براي بلند مدت به آن پرداخته شود تعريف محصولات هدفمند براي كشور هاي مستعد و همراه با جمهوري اسلامي ايران و فرستادن نيروي آموزش به آنجاست. به كرات مشاهده كرده‌ايم از كشورهاي اروپايي و آمريكايي، نيروي متخصص مي‌آورند داخل كشوري مانند افغانستان و با تعريف يك محصول، با توجه به شرايط منطقه اقدام به توليد مي‌نمايند، كه اين اقدام در مواردي براي رقابت و زمين زدن محصولات ايران انجام مي شود. براي مثال ما در اين اواخر شاهد آموزش كشت زعفران در افغانستان براي جايگزين كردن زعفران ايران بوده‌ايم. با توجه به مطالب گفته شده مسئولين ما مي توانند با برنامه‌ريزي براي كشورهاي همسايه، آفريقا و حتي آمريكاي لاتين با فرستادن نيروي متخصص به توليد كالاي مكمل كالاي ايراني، با توجه به ظرفيت كشورها بپردازند، كه اين مي‌تواند ضمن برقراري ارتباط تجاري مستحكم با اين كشورها ضامن فروش كالاي ما نيز باشد. - مورد ديگر اينكه ما در اين شرايط لازم است براي كشاورزي احترام بيشتري قائل شويم، زيرا آنچه در اين اواخر مشاهده شده است افزايش صادرات محصولاتي مانند پسته، زعفران، سيب، سيب زميني، فراورده هاي لبني، رب گوجه فرنگي، هندوانه و ... است. در حال حاضر اين مواد از ارز آورترين توليدات ايراني شده اند. براي مثال، آمار گمرك بيان كننده اين نكته است كه صادرات پسته و زعفران در 8 ماه اول امسال نسبت به سال قبل به ترتيب 100 و 87 درصد افزايش داشته است. طبق گزارش سايت اتاق بازرگاني تهران، صادرات پسته در 9 ماه اول امسال به 845 ميليون دلار و صادرات زعفران به 300 ميليون دلار رسيده است. بدليل تحريم هاي اخير بايد به فكر برگرداندن توليدات كشاورزي به صدر جدول كالاهاي صادراتي باشيم. بايد براي ما مهم باشد كه چگونه صادرات گل از كشوري مانند هلند معادل بيش از 80 درصد صادرات محصولات نفتي ايران است. البته اين نكته را نيز بايد اينجا توجه كرد كه با توجه به مسير ركود جهاني كه براي اقتصاد جهان مي شود پيش بيني كرد، هر چه اقتصاد جهاني متزلزل تر شود تقاضاي داخلي اهميت بيشتري پيدا مي كند. براي مثال، كشوري مانند آلمان به خاطر وابستگي شديد به صادرات هميشه مورد انتقاد بوده است. در بحران سال 2009 اين مصرف كنندگان داخلي بودند كه موتور محرك اقتصاد آلمان شدند و اين كشور را از بحران عبور دادند، در حالي كه در بين مصرف كنندگان خارجي، ركود، تقاضا را به پايين ترين حد خود رسانده بود. اين نكته‌اي است كه موجب مي‌شود رهبر معظم انقلاب در باب اهميت توليد ملي سفارش‌هاي بسيار كنند. لذا بايد ضمن حفظ و ارتقاي صادرات غير نفتي كالاهاي اساسي داخل را خودمان توليد كنيم كه اگر با بحران ركود جهاني مواجه شويم صادرات نيز بدليل نبود تقاضا از خارج ناجي ما نخواهد شد. - مورد بعد تهيه ارز مورد نياز داخل است. همانگونه كه بيان شد مسيرهاي قانوني انتقال ارز بسته شده است، آن چه در اين مواقع تنها راه نجات فعال كردن شركت هاي خصوصي و راه اندازي شركت هاي چند مليتي است. در اين مسير لازم است همه عوامل توليد و مديريتي كشور در بخش دولتي و خصوصي دست به دست هم دهند تا موانع پيش روي شركت هاي صادراتي برداشته شود تا دچار خود تحريمي نشويم، براي مثال، تعرفه هاي صادراتي حذف شود، بايد تسهيل مقررات و ضوابط مانند سوپاپ اطمينان فشار هاي ناشي از تحريم ها را كاهش دهد، در ادامه اين روند است كه مي توان از صادر كنندگان خواست تا ارز حاصل از صادرات خود را در اتاق مبادلات ارزي ارائه دهند. لازم بذكر است كه ما حتي مي توانيم از موسسات و شركت هاي خصوصي در كشورهاي ديگر براي مبادلات خود استفاده كنيم، كشورهايي مانند هنگ كنگ، سنگاپور و ديگر كشورهاي جنوب شرق آسيا بازار خوبي براي ايران مي تواند باشد. و در آخر توجه به اين نكته حائز اهميت است كه، اقتصاد جهاني يا به عبارتي شركت هاي خصوصي كه از رابطه با ايران منتفع مي شوند تا كجا مي توانند به تحريم ايران ادامه دهند؟ در قضيه تحريم نفت بايد توجه داشت كه نفت خام هر كشور براساس درجه API و ميزان سولفور آن يا همان درصد گوگرد موجود در نفت شناخته مي شود. درجه API نفت خام هرچه بالاتر باشد نشان مي دهد نفت سبك تر است و هرچه پايين تر حكايت از سنگين تر بودن نفت خام دارد. اما مساله اصلي اين است كه هر پالايشگاهي در دنيا براساس فرآورش يك نوع نفت خام با درجه API و درصد سولفور مشخصي طراحي شده است.در اين صورت هر نفت خامي را نمي توان در هر پالايشگاهي فرآورش كرد مگر آنكه با سرمايه گذاري هاي هنگفت اين امر صورت بگيرد. لذا اين مسئله باعث شده تا تعدادي از كشورها و شركت ها قادر به همراهي با تحريم ها نباشند، براي مثال توقف واردات نفت از ايران سال گذشته ضرر هنگفت 6.5 ميليون دلاري را براي شركت پتروشيمي سامسونگ-توتال به همراه داشت و اين شركت را مجبور كرد كه مجددا به واردات نفت از ايران بازگردد[2]يا پس از اختلالات موجود در صادرات نفت ايران در سال گذشته كه شامل توقف انتقال محموله‌هاي نفتي ايران به مشترياني نظير ژاپن و كره جنوبي شد، واردكنندگان راه‌هايي را براي ادامه دادن به واردات نفت ايران بدون نقض تحريم‌ها پيدا كرده‌اند. لذا بنظر مي‌رسد تحريم ها بدليل همراهي نكردن اقتصاد جهاني كه امروزه بر اساس بازار آزاد شكل گرفته است، بيشتر از اين توان پيش رفتن را نداشته باشد. ________________________________________ [1] مثلا «مارك دابوويتز» در مقاله در پايگاه اينترنتي فارين پاليسي به بخشي از اين راهكاري احتمالي اشاره دارد [2] به گزارش ايروگنا (آژانس خبري نفت و گاز ايران) مقاله ي فوق در صفحه ي اينترنتي ذيل قابل دسترسي است : http://tabyincenter.ir/index.php/free-menu-pajohesh/iran-anti-sanction-s...

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
7 + 5 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .