دين زرتشت و سياست؟

با سلام : ميخواهم انديشه سياسي (امكان يا عدم امكان ان ) را در ايين زرتشت تحقيق كنم؟

«دين زرتشت ، سياست و حكومت » از آنچه از تاريخ دين زرتشتي به ويژه در خاستگاه و محل بالندگي آن يعني ايران بر مي آيد مي توان متوجه شد كه نه اين دين داعيه اي براي تصاحب قدرت و سياست داشته است و نه اينكه در طول تاريخ ، اقدام به چنين كاري نموده است و عمده وظايفي كه روحانيون زرتشتي در ارتباط با جامعه داشته اند عبارت بوده است از نظارت بر اجراي آيين ها و تشريفات زرتشتي به همان گونه كه امروزه نيز مي توان آن را در ميان جامعه زرتشتيان مشاهده كرد . كريستن سن در فصل دوم كتاب خويش در مورد وظايف اجتماعي روحانيون زرتشتي مي نويسد: «روحانيون در روابط خود با جامعه وظايف متعدد و مختلف داشته اند، از قبيل اجراي احكام طهارت و اصغاء اعترافات گناهكاران و عفو و بخشايش آنان و تعيين ميزان كفارات و جرائم و انجام دادن تشريفات عادي هنگام ولادت و بستن كستيك (كمربند مقدس) و عروسي و تشييع جنازه و اعياد مذهبي. . . روزي چهار بار بايستي آفتاب را ستايش و آب و ماه را نيايش نمود. هنگام خواب و برخاستن و شستشو و بستن كمربند و خوردن غذا و قضاي حاجت و زدن عطسه و چيدن ناخن و گيسو و افروختن چراغ و امثال آن بايستي هر كسي دعايي مخصوص تلاوت كند. آتش اجاق هرگز نبايستي خاموش شود و نور آفتاب نبايستي بر آتش بتابد و آب با آتش نبايستي ملاقات نمايد و ظروف فلزي نبايستي زنگ بزند زيرا كه فلزات مقدس بودند. اشخاصي كه به جسد ميت و بدن زن حائض يا زني كه تازه وضع حمل كرده- مخصوصاً اگر طفل مرده از او به وجود آمده باشد- دست مي زدند بايستي در حق آنها تشريفاتي اجرا كنند كه بسي خستگي آور و پرزحمت بود. » (ايران در زمان ساسانيان، ص 141 نقل از مجموعه آثار شهيد مطهري . ج14، ص: 198) البته از شواهد و قرائن اينچنين به دست مي آيد كه روحانيت زرتشتي اگر چه اقدامي براي تصاحب قدرت سياسي نداشته اند اما از زمان ساسانيان كه قدرت روحانيون زرتشتي به شدت بالا گرفت روابط ميان دستگاه حكومت و مذهب نيز دچار تحولاتي شد و منازعاتي در اين زمينه به وجود آمد به طوري كه مي توان گفت همان منازعات ميان دستگاه كليسا و قدرت سياسي مسيحيت ، در ايران قبل از اسلام به وجود آمد كه به نظر مي رسد عامل آن تفكيك قدرت سياسي از قدرت مذهبي در ذات اين دو دين و مشكلات تعريف حوزه هاي اختيارات هر كدام از اين دو دستگاه در دوره هايي كه عليرغم حالت اوليه ، دين در سياست دخالت داده مي شد مي باشد . در مورد وضعيت رابطه ميان قدرت سياسي و قدرت مذهبي سعيد نفيسي چنين مي نويسد : «پيش از پادشاهي اين خاندان، همه مردم ايران پيرو دين زردشت نبودند و اردشير بابكان چون موبدزاده بود و به ياري روحانيان دين زردشت به سلطنت رسيد، به هر وسيله كه بود دين نياكان خود را در ايران انتشار داد و چون پايه ي تخت ساسانيان بر پشتيباني موبدان قرار گرفت، از آغاز روحانيان نيروي بسياري در ايران يافتند و مقتدرترين طبقه ي ايران را تشكيل دادند و حتي بر پادشاهان برتري يافتند، چنانكه پس از مرگ هر پادشاهي تا از ميان كساني كه حق سلطنت داشتند كسي را برنمي گزيدند و به دست خود تاج بر سرش نمي گذاشتند به پادشاهي نمي رسيد. به همين جهت است كه از ميان پادشاهان اين سلسله تنها اردشير بابكان پسرش شاپور را به وليعهدي برگزيده است و ديگران هيچيك جانشين خود را اختيار نكرده و وليعهد نداشته اند، زيرا اگر پس از مرگشان «موبدان موبد» به پادشاهي وي تن در نمي داد به سلطنت نمي رسيد. در تمام اين دوره پادشاهان همه دست نشانده ي «موبدان موبد» بودند و هر يك از ايشان كه فرمانبردار نبود دچار مخالفت موبدان مي شد و او را بدنام مي كردند، چنانكه يزدگرد دوم كه با ترسايان بدرفتاري نكرد و به دستور موبدان به كشتار ايشان تن در نداد، او را «بزهكار» و «بزهگر» ناميدند و همين كلمه است كه تازيان «اثيم» ترجمه كردند و وي پس از هشت سال پادشاهي ناچار شد مانند پدران خود با ترسايان ايران بدرفتاري كند.»( تاريخ اجتماعي ايران ، ج 2، ص 19.نقل از همان ، ص 158) بنابر اين بر اساس شواهد تاريخي مي توان دريافت كه دين زرتشتي فاقدنظريه سياسي بوده و دستگاه روحانيت زرتشتي نيز خود عهده دار سياست و حكومت نمي شد بلكه عمده تلاش آنها بر نفوذ در اين دستگاه به منظور تاثير گذاري در آن و اجرايي كردن منويات خود در جامعه به ويژه در مواردي كه نيازمند قوه قهريه مي باشد بود . معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر: سيري در شخصيت و انديشه‌ سياسي زرتشت ، محمد منصورنژاد، تهران : جوان پويا تاريخ اديان و مذاهب جهان ، عبد الله مبلغي ،قم: حرّ مباني اقتدارگرايي در انديشه سياسي ايران باستان ، قاسم خرمي ، مجله باز تاب انديشه، شماره 54

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
6 + 4 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .