حكومت پادشاهي پارلماني؟

دانشجوي محترم ضمن تشكر از اينكه اين مركز را به منظور دريافت پاسخ سوالات خويش انتخاب كرده ايد، در پاسخ به اين سوال چند نكته را لازم است متذكر شويم: اولا در اينكه در مقام مقايسه، سلطنت پارلماني از سلطنت مطلقه بهتر است كمترين ترديدي مي توان كرد و به همين دليل عمده نظام هاي سلطنتي مطلقه كه مردم توان تبديل آنها را به ايده آل و مطلوب همچون حكومت مردمسالار ندارند تبديل به حكومت سلطنت مشروطه مي شوند كه نظام سلطنت پارلماني نمودي از آن مي باشد چنانكه در ايران نيز نخستين تجربه رهايي از استبداد مطلقه از طريق خواست عمومي مبني بر تبديل سلطنت مطلقه به سلطنت مشروطه صورت گرفت كه از آن به عنوان «نهضت مشروطه» ياد مي شود. با تمام اين احوال اينكه گفته شود سلطنت پارلماني بهتر از جمهوري و مردمسالاري مي باشد به نظر سخن درستي نباشد و حداقل اين است كه با قاطعيت نمي توان چنين اظهار نظري كرد و امروزه تنها سلطنت طلبان هستند كه چون نمي توانند هيچ دفاعي از سلطنت مطلقه كنند به ناچار از سلطنت مشروطه دفاع مي كنند و سعي مي كنند آن را موجه نشان دهند، البته در ميان برخي انديشمندان و فلاسفه گذشته نيز كساني بودند كه سلطنت را حتي در قالب پادشاهي مطلقه بهتر از حكومت جمهوري مي دانستند همچون افلاطون ، ولي دليل عمده آنان نيز نه حمايت از استبداد و مشروع بودن حكومت پادشاهي بلكه تلاش براي حاكميت فضيلت و نيز ترس از حاكميت آنچه كه امروزه به نام عوام گرايي يا پوپوليسم خوانده مي شود بود و به همين دليل افلاطون در عين دفاع از حكومت پادشاهي معتقد بود «يا بايد فيلسوف شاه شود و يا اينكه شاه بايد فيلسوف شود»(رك: تاريخ فلسفه سياسي غرب، عبدالرحمان عالم، ج1) بر اين اساس بر مبناي اين انديشمندان نيز پادشاهي مشروطه و پارلماني هرگز ، حكومت مطلوب نمي باشد و در نتيجه مي توان گفت انديشه پادشاهي پارلماني جز نزد سلطنت طلباني كه در شرايط امروزين كه مردم جوامع بيدار شده اند و خواستار احقاق حقوق خود هستند، ديگر نمي توانند از سلطنت مطلقه دفاع كنند، نزد هيچ گروه ، انديشمند و مردمي طرفدار ندارد. ثانيا هيچ كسي مدعي آن نيست كه امكان تبديل حكومت هاي جمهوري به پادشاهي و امثال آنها متصور نيست چرا كه در عالم خارج حكومت هاي دموكرات نه تنها به حكومت پادشاهي پارلماني بلكه گاه به پادشاهي هاي مطلقه و يا ساير نظام هاي استبدادي نيز مي توانند تبديل شوند، با اين حال تمام اين تغيير و تحول ها در شرايط امروزين بر خلاف حركت چرخ زمان تلقي مي شوند و اقداماتي ارتجاعي هستند كه صرفا بر اساس زور و قدرت صورت مي گيرند، چنانكه دوام اين قبيل حركت ها نيز بر اساس زور، تحميل و سلطه صورت مي گيرد به عنوان مثال علاوه بر اينكه نظام پادشاهي انگليس پس از مدت كوتاه حاكميت كرامول كه تحت عنوان حكومت جمهوري خوانده مي شد(هر چند در واقع آن حكومت نيز نوعي حكومت استبدادي بود كه به نام جمهوري مشهور شده است) در اثر جنگ و خونريزي هاي فراوان بازگشت، امروزه نيز دوامش را صرفا مديون زور و تحميل مي باشد و اگر مردم انگليس حق انتخاب داشتند شايد انتخاب ديگري صورت مي دادند، شاهدي بر اينكه نظام پادشاهي پارلماني انگليس در اين چند قرن بر مبناي زور و غلبه پابرجا مانده وجود قانوني تحت «قانون جرم خيانت» است كه بر اساس آن، جمهوري‌خواهي به عنوان خيانت به كشور محسوب گشته و مجازات آن تبعيد به استراليا بود كه بعدها به حبس ابد تغيير يافت. تنها در سال 2003 بود كه اين قانون تغيير يافت و بر اساس اصلاحيه جديد ترويج مطبوعاتي افكار ضدسلطنتي از حالت جرم خارج شد اما با توجه به تاكيدي كه دولت انگليس، دو سال قبل، بر تداوم مجرمانه تلقي شدن جمهوري خواهي نمود مي توان گفت قانون همچنان اجرا مي شود.(گزارش روزنامه ايندپندنت، نقل از خبرگزاري ايسنا، نيز رك : سايت مشرق) ثالثا مشكل حكومت هاي پارلماني مشروطه، ذاتي و مربوط به مشروعيت آن مي باشد، به عبارت ديگر بر خلاف اينكه برخي مي گويند صرفا محتواي حكومت و نتايج ناشي از حاكميت براي مردم مهم است و نه شكل آن، بايد گفت شكل حكومت در صورتي كه با مشكل مشروعيت مواجه شود قطعا اهميت دارد و پادشاهي پارلماني از اين اشكال رنج مي برد چرا كه اين نوع نظام نيز به هر ميزان كه تشريفاتي باشد باز هم تا حد زيادي از اختيارات را به پادشاه وا مي گذارد به عنوان مثال پادشاه يا ملكه انگلستان اختيارات بسياري دارد ؛ از جمله: 1. انعقاد معاهدات و يا فسخ قراردادهاي بين المللي،اداره ي امور خارجه و اجراي قوانين به نام او انجام مي گيرد. 2 . عزل و نصب وزيران،انحلال پارلمان و يا دعوت به تشكيل آن و يا تعطيل پارلمان از اختيارات پادشاه است. 3 . انتصاب اعضاي مجلس لردها كه متشكل از حدوداً 926 لرد از شاهزادگان،اشراف و شخصيت هاي فرهنگي،علمي و بالاخره شخصيت هاي مذهبي است. 4 . عزل و نصب نخست وزير،و به طور معمول،فردي را كه حزب پيروز در انتخابات مجلس عوام اين كشور بر مي گزينند،به نخست وزيري منصوب مي نمايد،و عملاً در موارد بحراني مي تواند اقدام به عزل نخست وزير اين كشور نمايد. 5 . توشيح لوايح يا طرح هاي مصوّب پارلمان انگلستان از اختيارات پادشاه اين كشور است،و مي تواند از تأييد و توشيح مصوبات دو مجلس اين كشور خودداري كند. 6 . فرماندهي نيروهاي مسلّح،با مشورت وزيران. 7 . اختيار سياست خارجي با مشورت وزيران. علاوه اين كه پادشاه انگلستان در برابر هيچ يك از قواي سه گانه حاكم در انگلستان مسؤول و پاسخگو مي باشد.انتصاب پادشاه موروثي است و عزل و بركناري او نيز اصلاً در حقوق اساسي انگلستان پيش بيني نشده است.(رك: سايت پرسمان، www.siasi.porsemani.ir/node/2167 ) از طرفي چنين اختيارات وسيعي نيازمند مشروعيت حاكم و پادشاه براي برخورداري از آن مي باشد كه پادشاهي و لو اينكه به شكل مشروطه وپارلماني باشد فاقد چنين مشروعيتي مي باشد و تنها زور ، غلبه ، سلطه وتحميل است كه مبناي بسط يد پادشاه براي چنين اختياراتي مي باشد. لذا پادشاهي مشروطه اشكال ذاتي و مبنايي دارد كه با هيچ يك از اصول دموكراسي مطلق و يا مردمسالاري ديني سازگاري نداشته و تنها جايي كه مي تواند وجاهتي داشته باشد جايي است كه هيچ راهكاري براي رهايي از سلطنت مطلقه جز آن وجود نداشته باشد كه همين مساله نيز حاكي از اين است كه در اين موارد نيز شرّي تلقي مي شود كه چاره اي جز آن وجود ندارد و گر نه با پيدايش راه چاره بايد برانداخته شود چنانكه در ايران، در بهمن سال 57 و با رهبري امام خميني در جريان انقلاب اسلامي ملت ايران، راه چاره باز شد و در نتيجه مردم بساط هر گونه نظام پادشاهي را برانداخته و به جاي آن نظام مردمسالاري ديني را جايگزين ساختند.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
1 + 11 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .