جایگاه«کار»و«طبقه کارگر»درنظام ارزشی اسلام

در اواخر قرن بیستم،ظهور نظام حكومتی مبتنی بر تفكر اسلام ناب در سرزمین ایران،دو نظام سیاسی «سوسیالسیم » و «لیبرالیسم »را در اغلب موضوعات به چالش كشید كه «كار» و «طبقه كارگران» از آن جمله است. در جهان‌بینی اسلامی‌،«كار» و به تبع آن «كارگر»؛مفهوم ویژه‌ای ‌دارد.آثار عملی و كوشش کارگران، تمام‌ صحنه هستی را در بر می گیرد و دنیا و آخرت آنها ‌ را به هم گره می‌زند‌. نگاهی به نمایه...

اعلام سال 1391 به عنوان سال «حمایت از كار، تولید و سرمایه ایرانی» توسط امام خامنه ای و نیز روز جهانی كارگر فرصتی مناسبی است تا « جایگاه طبقه کارگران در ایدئولوژی و نظام ارزشی سیستم های سیاسی جهان» مورد بررسی قرار گیرد. چرا كه مطالبه «عدالت» و استیفای «حق» یكی از علل اصلی به وجود آورنده جنبش ها و اعتراضات كارگری در قرن اخیر بوده است. در كشور عزیز ما نیز تلاش فراوانی صورت گرفت تا این مطالبه فطری و انسانی توسط دشمنان اسلام و ایران به بیراهه كشیده شود.

به جهت آنكه نظام های سیاسی عمده و مطرح جهان، برای بخش مهمی از جامعه اثرگذار انسانی به نام «كارگر» و نقش طبقه «كارگران»به تولیدمفهوم پرداخته اند. بنابراین دقت لازم در مفاهیم این یادداشت مختصر، ضروری به نظر می رسد. در تعریف «كارگر» گفته شده است: «انسان فعالی كه تلاشگرانه در جهت وصول به هدف معین در حال حرکت است». این تعریف بخش مهمی از انسان های جامعه را شامل می شود و در واقع كارگر بودن، یك صفت برای اغلب انسان های موجود در اجتماع است.اگر «ایدئولوژی» را مجموعه ای منسجم از عقاید، یا مبنایی برای جهان بینی بدانیم؛ یادآوری این نكته اهمیت دارد كه جهان غرب امروز و دنیای فروپاشیده شرق دیروز ، مفهوم «ارزش» را نه در قالب اصول مذهبی و اعتقادی بلكه به معنای «اصول هنجاری مفاهیم سیاسی» اخذ كرده اند.

در تعریف «سیستم» نیز، ساختارهای قدرت سیاسی؛ یا ترتیبات نهادی کلان دولت، مد نظر بوده است.«سیستم» های سیاسی جهان در قرن بیستم متأثر از «ایدئولوژی» و نظام «ارزشی» خود، دیدگاه‌های متفاوتی درباره كارگران داشته‌اند كه برگرفته از مبانی اندیشه آنان در یونان باستان و دوران پس از رنسانس بوده است.در اندیشه یونان باستان از آنجا كه «كار» به بردگان اختصاص داشت، «كارگری» فعالیتی تحقیرآمیز و پست شمرده می‌شد.نمونه این دیدگاه در آثار فلاسفه یونان(مانند سنت آکوئیناس و... ) به صراحت وجود دارد.

دردوران پس ازرنسانس و شكل‌گیری عقایدجدیددرباره‌ انسان؛دین؛دنیاومنفعت‌؛ مفهوم «كار» و «كارگر» جایگاه و اصالت ‌خاصی یافته و تشویق به انجام كار برای كسب درآمد،رونق یافت.دردوران معاصر،دو نظام عمده سیاسی جهان یعنی «سوسیالسیم شرقی» و «لیبرالیسم غربی» زندگی طبقه كارگران را دستخوش دگرگونی های فراوانی نموده و هركدام مبتنی بر«ایدئولوژی»و«ارزش»هایشان، جایگاه كارگران را در ساختار اجتماعی و سیاسی خود تعریف كرده اند.اگر مكتب الحادی كمونیسم،روح و روان لطیف انسان¬ها را به بهانه محور بودن كارگران در جوامع انسانی به مسلخ پوچی و سرگشتگی كشاند؛همین بلارا نیز مكتب لیبرالیسمِ مبتنی براقتصاد سرمایه داری محض، بر سر انسان «بریده از خدا» آورده است.

حال این پرسش مطرح است كه جایگاه طبقه کارگران در«ایدئولوژی»؛« نظام ارزشی» و«سیستم سیاسی» اسلام چیست؟ و مبانی «حمایت از كار؛ تولید و سرمایه ایرانی» كدام است؟ در اواخر قرن بیستم، ظهور نظام حكومتی مبتنی بر تفكر اسلام ناب در سرزمین ایران،دو نظام سیاسی یاد شده را در اغلب موضوعات به چالش كشید كه مبحت مهم «كار» و طبقه «كارگران» از آن جمله است. در جهان‌بینی اسلامی‌،«كار» و به تبع آن «كارگر»؛مفهوم ویژه‌ای ‌دارد.آثار عملی و كوشش وی، تمام‌ صحنه هستی را در بر می گیرد و دنیا و آخرت اش‌ را به هم گره می‌زند‌. نگاهی به نمایه رفتار دینی در فرهنگ اسلام كه دارای دو بُعد اساسی است و به عنوان مكمل یكدیگر عمل می كنند، اهمیت «كار» و طبقه «كارگران» را در مكتب اسلام مشخص می كند.

این نگاه اسلام در مجاری قانونگذاری كشورمان عملیاتی شده به نحوی كه حقوقدانان و كارشناسان منصف، قانون كار جمهوری اسلامی ایران را یكی از نمونه های عالی تعامل دولت - ملت برشمرده اند.ازسویی دیگر،نقش آفرینی طبقه کارگران در پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع از آن در جنگ تحمیلی،نیازمند تحقیق جامع و مستقلی است تا روشن شود تعلق خاطر اسلام به قشر زحمتكش كارگر چگونه آنان را به پایگاه عظیم انسانی دفاع از دین خدا متصل كرده است.استقرار برخی از كارگران خلاق و پرتلاش در جایگاه طبقه مدیران کشور، افتخاری است كه نظام جمهوری اسلامی ایران به صراحت آن را اعلام می كند. فراموش نكرده ایم كه امثال شهید رجایی افتخار كارگر بودن در كنار مسند ریاست جمهوری را تا آخر حفظ كردند.یكی از مقامات قضایی نظام جمهوری اسلامی ایران(شهید حاج اسد الله لاجوردی) كه منصب ریاست زندان های كشور را برعهده داشته است،‌به حجره كارگری خود در بازار تهران بازگشته و در همانجا به خیل عظیم شهدای انقلاب اسلامی پیوست.

(جایگاه«کار»و«طبقه کارگر»درنظام ارزشی اسلام/مجید علیمحمدی/بصيرت)

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
4 + 0 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .