بيداري اسلامي و مردم سالاري ديني

نظامي كه در رأس آن ولايت مطلقه فقيه قرار دارد، چگونه ممكن است كه در مصر و تونس و ديگر كشورهاي سني نشين شكل بگيرد؟

در اين بين شايد اين سوال به اذهان خطور كند كه آنچه تحت عنوان «نظام مردم سالار ديني» بيش از سه دهه است كه در جمهوري اسلامي تحقق يافته، مدلي شيعي از حكومت است كه شايد در جوامع اهل سنت امكان تحقق آن وجود نداشته باشد. به عبارتي صريح تر، نظامي كه در رأس آن ولايت مطلقه فقيه قرار دارد، چگونه ممكن است كه در مصر و تونس و ديگر كشورهاي سني نشين شكل بگيرد؟
با آغاز بيداري اسلامي و سقوط پي در پي ديكتاتورها و دست نشانده هاي استكبار جهاني در تونس، مصر و ليبي، موجي از ايمان و اميد سراسر دنياي اسلام را فرا گرفته است. موج بيداري اسلامي مي رود تا ديگر مرزهاي جهان اسلام را نيز در نوردد و انقلابي كه سه دهه پيش بساط استبداد و استعمار را از ايران اسلامي برچيده بود در سراسر كشورهاي اسلامي تكرار كند.

اما آنچه امروز به ضرورتي غيرقابل اغماض اين حركت ها بدل گرديده، نظام سياسي جايگزيني است كه بتواند تأمين كننده عزت و اقتدار ملت هاي مسلمان منطقه در دوران غلبه مكاتب سياسي غرب بوده و الگويي كه متفاوت از انديشه هاي پوشالي و شكست خورده اي چون ناسيوناليسم عربي دهه 60 و 70 ميلادي، مبتني بر هويت اصيل ملت مسلمان منطقه، نويدبخش و تضمين كننده استقلال و آزادي و سرفرازي مادي و معنوي ايشان باشد.

در اين ميان همه نگاه ها به جمهوري اسلامي دوخته شده است! و اين حقيقتي است كه حكيم فرزانه انقلاب اسلامي در آخرين اظهارات خود در جمع خبرگان ملت بدان اشاره مي كنند. معظم له با يادآوري اين نكته مهم كه احتمال بازگشت ديكتاتوري با اشكال جديد و يا حاكميت الگوهاي غربي در اين كشورها وجود دارد، از مدل «نظام مردم سالاري ديني» به عنوان بهترين الگوي جايگزين ياد مي كنند كه مي تواند خلأ تئوريك اين جوامع را پاسخگو باشد. معظم له چنين مي فرمايند:«آن چيزي كه اينجا مي تواند به اين كشورها كمك كند، تفكر مردم سالاري ديني است. مردم سالاري ديني كه ابتكار امام بزرگوار ماست، مي تواند نسخه اي براي همه اين كشورها باشد؛ هم مردم سالاري است، هم از متن دين برخاسته است.»

در اين بين شايد اين سوال به اذهان خطور كند كه آنچه تحت عنوان «نظام مردم سالار ديني» بيش از سه دهه است كه در جمهوري اسلامي تحقق يافته، مدلي شيعي از حكومت است كه شايد در جوامع اهل سنت امكان تحقق آن وجود نداشته باشد. به عبارتي صريح تر، نظامي كه در رأس آن ولايت مطلقه فقيه قرار دارد، چگونه ممكن است كه در مصر و تونس و ديگر كشورهاي سني نشين شكل بگيرد؟

نكته قابل تأمل و حكيمانه حضرت امام خامنه اي كه راه را بر هر نوع برداشت انحرافي مي بندد و به سوال فوق نيز پاسخي مناسب مي دهد آن است كه وي از ماهيت «نظام مردم سالاري ديني» چنين ياد مي كند:«البته ممكن است فقهاي اهل سنت - چه فقهاي شافعي در مصر، چه مالكي ها در بعضي ديگر از كشورهاي آن منطقه، چه حنفي ها در بعضي از كشورهاي ديگر - معتقد به ولايت فقيه نباشند؛ خيلي خوب، ما نمي خواهيم حتماً مبناي فقهي خودمان را به آنها عرضه كنيم يا اصرار بورزيم؛ اما مردم سالاري ديني ممكن است شكل هاي گوناگوني پيدا كند. بايد اين مبناي مردم سالاري ديني را ما براي اينها تبيين كنيم، تفهيم كنيم؛ مثل هديه اي در اختيارشان بگذاريم. مطمئناً اين مردم، مردم سالاري ديني را خواهند پسنديد. اين كاري است كه بر عهده ماست و بايستي انجام بگيرد تا دشمنان اين ملتها از خلأيي كه به وجود آمده، استفاده نكنند. اين خلأ را بايد به وسيله اسلام پر كنند.»

دقت در اين تعابير، بالاخص آنجا كه اشاره دارند: «مردم سالاري ديني ممكن است شكل هاي گوناگوني پيدا كند»، شاه كليد فهم اين مسئله است و حكايت از آن دارد كه شاخصه هاي بنيادين اين نظريه، بر اصول اساسي اسلام بنا نهاده شده كه در مورد آن در بين همه مسلمين اتفاق نظر وجود دارد.

نگاهي اجمالي به بيانات پيشين تئوريسين و نظريه پرداز بزرگ نظام مردم سالار ديني - حضرت امام خامنه اي - برخي از مولفه هاي اصلي آن را چنين مشخص مي سازد:

1- نظام مردم سالار ديني خاستگاه الهي داشته و مشروعيت خود را از اسلام مي گيرد.

2- تدبير امور جامعه مبتني بر آموزه ها و رهنمودهاي دين مبين اسلام و هدايت انوار قرآني و احكام الهي است.

3- حكومت؛ ابزاري است در خدمت ملت كه وظيفه تأمين منافع مادي و سعادت معنوي همگاني جامعه را برعهده دارد.

4- توده هاي مردم (نه قشر و طبقه اي خاص) در اداره امور كشور نقش داشته و حق عزل و نصب مسئولان مبتني بر شاخصه هاي ديني با ملت است.

همانطور كه مرور بندهاي فوق مشخص مي سازد، مولفه هاي اصلي نظام مردم سالاري ديني مورد پذيرش همه فرق اسلامي بوده و از اصول اوليه اي است كه همه مسلمين مبتني بر آموزه هاي قرآني آن را پذيرفته و مورد تأكيد قرار مي دهند.

به واقع بايد گفت كه امروز نظريه «مردم سالار ديني» سوغاتي گرانقدر از سوي ملت مسلمان ايران است كه مي تواند كام ملت هاي مسلمان و مظلوم منطقه را بيش از پيش شيرين كند و تحقق عملي آن در قالب نظام مقدس جمهوري اسلامي و مقاومت 33 ساله در برابر استكبار جهاني و رسيدن به مرزهاي استقلال و خودكفايي همه جانبه، الگويي عيني است كه مي تواند مسلمان منطقه را در «بازگشت به اسلام» و شكل گيري «حكومت اسلامي» مصمم سازد.(مهدى سعيدى, بصيرت, 90/06/23 )

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
1 + 6 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .