انتخابات، امام(ره) و قانون گرايي

انتخابات يكي از متداول ترين شيوه هاي مشاركت سياسي در نظام هاي سياسي مردم سالار است.

نظام جمهوري اسلامي ايران نيز كه محصول انقلاب اسلامي است و مبتني بر آموزه هاي اسلام ناب و ملهم از مكتب سياسي ـ الهي معمار بزرگ انقلاب اسلامي شكل گرفته است، از بدو تأسيس، همه ساختارهاي نظام را بر پايه مشاركت سياسي آحاد مردم و در بستر انتخابات (مستقيم يا غيرمستقيم) استوار كرده است. برگزاري پنج انتخابات مهم (همه پرسي تغيير رژيم، خبرگان بررسي نهايي قانون اساسي، همه پرسي تأييد قانون اساسي، اولين دوره رياست جمهوري، اولين دوره مجلس شوراي اسلامي) در همان سال اول پس از پيروزي انقلاب و همچنين برگزاري ميانگين يك انتخابات در هر سال (حتي در اوضاع سخت جنگي) از امتيازات منحصربه فرد مردم سالاري ديني در ايران است.

امام خميني(ره)، انتخابات را يك امتحان الهي و تميزدهنده بين گروه گرايي و قانون گرايي دانسته، مي فرمايد: «مسئله انتخابات يك امتحان الهي است كه گروه گرايان را از ضوابط گرايان ممتاز مي كند و مومنين و متعهدين را از مدعيان جدا مي نمايد.»

يكي از تفاوت هاي اساسي بين مردم سالاري ديني در ايران با ساير نظام هاي مدعي دموكراسي، وجود ضوابط روشن و قواعد و قوانين مترقي در باب انتخابات است. در مجموعه قوانين (اساس و موضوعي)، براي هر يك از سطوح انتخاب كنندگان، انتخاب شوندگان و نهادهاي مجري و ناظر، ضوابط و مقرراتي مبتني بر مولفه هاي مشاركت سياسي و مردم سالاري و منطبق با آموزه هاي اسلام ناب تعريف شده است كه هر يك از سطوح يادشده را در كليه مراحل قبل، حين و پس از برگزاري انتخابات به آن ملزم كرده است.

امام خميني(ره) به عنوان بنيانگذار مردم سالاري ديني، براساس همان آموزه هاي اسلام ناب، جايگاه خاصي براي قانون و رعايت آن توسط سطوح مختلف جامعه قائل بوده و پايبندي به قانون را اساس مملكت اسلامي مي داند. امام(ره) معتقد است كه حكومت در اسلام به مفهوم تبعيت از قانون است: «اسلام، حكومتش حكومت قانون است.» ، «قانون در رأس واقع شده است و همه افراد هر كشور بايد خودشان را با آن قانون تطبيق بدهند.» ، «اگر همه روي مرز قانون عمل بكنند اختلاف ديگر پيش نمي آيد.»

جناح بندي سياسي و مبارزه با رقيبان در چارچوب سازوكارهاي تعريف شده انتخاباتي، شيوه متداول و قابل قبول براي كسب برتري و رسيدن به قدرت سياسي است، اما آنچه كه غير متعارف و مضموم است، ايجاد اختلاف، دامن زدن به كشمكش ها و اتخاذ رفتارهاي غيرقانوني در پيش و يا حتي پس از انتخابات است. رقابت هاي انتخاباتي در ايران نيز از اين پديده ناگوار مصون نبوده است. بر اين اساس، امام خميني(ره) بروز اختلاف و كشمكش را نتيجه پايبند نبودن به قانون دانسته، تأكيد مي كند: «اگر به قانون خاضع بشويم و اگر قانون را محترم بشمريم، هيچ اختلافي پيش نخواهد آمد. اختلافات از راه قانون شكني ها پيش مي آيد.»

در سال هاي اول پس از پيروزي انقلاب اسلامي، صحنه سياسي و انتخابات، عرصه كشمكش عناصر و گروه هاي سياسي مختلفي بود كه برخي از آنها زاويه زيادي با آرمان هاي انقلاب، اصول نظام، خط امام(ره) و مطالبات مردم انقلابي ايران داشتند. گرايش هاي ماركسيستي، ليبراليستي و ملي گرايي و حتي التقاط، مدعيان متعددي داشت كه براي تحميل رويكرد و نامزد و يا نامزدهاي خود بر انقلاب و نظام، از هر فرصتي بهره مي بردند و با رفتارهاي غيرقانوني در رقابت با جريان انقلابي، فضاي سياسي كشور را ملتهب و جنجالي مي كردند. اين رفتارها، گاهي كشور را تا مرز بحران نيز پيش برد. اين موج در نهايت پس از بركناري بني صدر فروكش كرد.

امام خميني(ره) در آن سال هاي سخت خطاب به قانون شكنان مي فرمايد: «نه هر كس از هر جا صبح بلند مي شود بگويد من، من شوراي نگهبان را قبول ندارم، من قانون اساسي را قبول ندارم، من مجلس را قبول ندارم، من رئيس جمهور را قبول ندارم، من دولت را قبول ندارم. نه، همه بايد مقيد به اين باشيد كه قانون را بپذيريد ولو برخلاف رأي شما باشد.»

در سال هاي بعد و با كنار رفتن عناصر و گرايش هاي يادشده، رقابت و كشمكش هاي انتخاباتي به ميان نيروهاي انقلاب با سليقه هاي مختلف معطوف شد، اما ترجيح منافع حزبي و جناحي بر منافع ملي و انقلابي، گاهي به اختلاف انجاميد و پايبند نبودن به قانون و اتخاذ رفتارهاي ساختارشكنانه از سوي برخي از آنها، تعارض و كشمكش را دامن زد و در نمونه سال 88 و انتخابات دهم رياست جمهوري تا مرز يك فتنه عميق و تحميل هزينه هاي سنگين ناشي از آن در ابعاد داخلي و خارجي پيش رفت.

هجمه به شوراي نگهبان، تلاش براي ايجاد تشكيك در وظايف قانوني آن در موضوع انتخابات و تخريب وجهه اين نهاد و اعضاي محترم آن نيز همواره يكي از موضوعات مهم در هر دوره از انتخابات بوده است كه به صورت خرد و موردي از سوي برخي افراد و گروه هاي سياسي و يا به صورت كلان و سازمان يافته از سوي دشمنان خارجي و برخي جريان هاي سياسي داخلي دنبال شده است. اوج اين تلاش را به صورت هدفمند مي توان در فتنه 88 و در جريان انتخابات رياست جمهوري دهم مشاهده كرد.

امام در مقابل كساني كه در مقام تضعيف اين نهاد مترقي و تأثيرگذار برآمدند، فرمودند: «من به اين آقايان هشدار مي دهم كه تضعيف و توهين به فقهاي شوراي نگهبان امري خطرناك براي كشور و اسلام است. هميشه انحرافات به تدريج در يك رژيم وارد مي شود و در آخر، رژيمي را ساقط مي كند. لازم است همه به طور اكيد به مصالح اسلام و مسلمين توجه كنيم و به قوانين، هر چند مخالف نظر و سليقه شخصي مان باشد احترام بگذاريم.»

برخورد امام با قانون شكنان همواره بسيار صريح و قاطع بود. امام در مواجهه با چنين افراد و گروه هايي مي فرمايند: «بعد از اينكه يك چيزي قانوني شد، ديگر نق زدن در آن، اگر بخواهد مردم را تحريك بكند، مفسد في الارض است؛ و بايد با او دادگاه ها عمل مفسد في الارض بكنند. و اگر نه، رأي مي دهد آرام. با رأي آرام هيچ كس مخالف نيست.»

«نبايد چنانچه يك قانوني بر خلاف نظر من بود، من بيايم بيرون و هياهو كنم كه من اين قانون را قبول ندارم، اين قانون خوب قانوني نيست. قانون خوب است، شماها بايد خودتان را تطبيق بدهيد با قانون، نه قانون ]خودش را[ با شما تطبيق بدهد. اگر قانون بنا باشد كه خودش را تطبيق بدهد با يك گروه، تطبيق بدهد با يك جمعيت، تطبيق بدهد با يك شخص، اين قانون نيست. قانون در رأس واقع شده است و همه افراد هر كشوري بايد خودشان را با آن تطبيق بدهند. اگر قانون بر خلاف خودشان هم حكمي كرد، بايد خودشان را در مقابل قانون تسليم كنند، آن وقت است كه كشور، كشور قانون مي شود... اگر يك جايي عمل به قانون شد و يك گروهي در خيابان ها بر ضد اين عمل بخواهند عرض اندام كنند، اين همان معناي ديكتاتوري است... كساني كه مي خواهند قانون را بشكنند اينها ديكتاتوراني هستند كه به صورت اسلامي پيش آمده اند يا به صورت آزادي و امثال اين حرف ها... پس از آنكه قانون وظيفه را معين كرد، هركس بخواهد كه برخلاف او عمل بكند، اين يك ديكتاتوري است كه حالا به صورت مظلومانه پيش آمده است و بعد به صورت قاهرانه پيش خواهد آمد و بعد اين كشور را به تباهي خواهد كشيد... اين را بايد همه بدانند كه آن روزي كه من احساس خطر براي جمهوري اسلامي بكنم، آن روزي كه من احساس خطر براي اسلام بكنم، آن روز اين طور نيست كه باز من بنشينم نصيحت كنم؛ دست همه را قطع خواهم كرد.»

بصيرت

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
9 + 5 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .