اقليتهاي ديني ؟

با سلام ، در اصل سيزدهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تصريح شده است كه : ايرانيان زرتشتي ، كليمي و مسيحي تنها اقليتهاي ديني شناخته ميشوند كه در حدود قانون در انجام مراسم ديني خود آزادند و در احوال شخصيه و تعليمات ديني بر طبق آئين خود عمل ميكنند. يعني به صراحت اعلام شده كه ساير اقليت ها اين مجوز را ندارند. اين درحالي استكه(با اعتقاد به يكي بودن اديان الهي) در قرآن كريم به نام شش شريعت (شريعت حضرت ابراهيم ، يهود ، مسيحيت ، صابئين ، مجوس تأكيد شده است.يعني قرآن كريم اهل كتاب را منحصر به سه دين نكرده است. چرا قانون اساسي ما فقط سه اقليت را مجاز شمرده است؟در دنيا صد ها دين وجود دارد كه هركسي آزاد است كه يكي را انتخاب كند(لا اكراه في الدين).بالطبع بعضي از اين اديان مثل صائبين آيين هاي اجتماعي و قوانين عروسي مربوط به خود را دارند. جرا اين محدوديت در قانون اساسي اعمال شده؟وضع پيروان ساير اديان در زمان حكومت پيامبر و حضرت امير چگونه بود؟

غير مسلمانان مطابق ديدگاه اسلامي بر دو دسته هستند: 1. اهل كتاب 2. غير اهل كتاب و به موجب اصل سيزدهم قانون اساسي: «ايرانيان زرتشتي، كليمي و مسيحي تنها اقليت هاي ديني شناخته مي شوند كه در حدود قانون در انجام مراسم ديني خود آزادند و در احوال شخصيه و تعليمات ديني بر طبق آئين خود عمل مي كنند» اين اصل پس از مشخص شدن دين رسمي كشور به ساير اديان و پيروان آنها كه در ايران زندگي مي كنند، توجه كرده است. و فقط اهل كتاب را به رسميت مي شناسد. زيرا از نظر اسلام و جمهوري اسلامي كه يك نظام سياسي مبتني بر حاكميت مذهب است، فقط 3 دين به عنوان اقليت ديني شناخته مي شوند. چون حضرت موسي و عيسي از پيغمبران اولوالعزم هستند كه صاحب كتاب و شريعت مي باشند و در قرآن كريم از تورات و انجيل به عنوان كتاب آسماني ياد شده است و روش و سنّت عملي اين دو پيغمبر بزرگ مشخص است. زرتشت هم اگر چه پيامبر نبوده و يا حداقل مشخص نيست، ولي با اين وجود، پيروان آن در فقه جعفري اثني عشري، ملحق به اهل كتاب هستند و احكام اهل كتاب بر آنان بار مي شود. ممكن است اين سؤال نيز مطرح شود كه نام صابئين نيز در آيه شريفه 62 از سورة بقره آمده است چرا از آنان ذكري به ميان نيامده است؟ در پاسخ گفته مي شود كه با توجه به بررسي هاي به عمل آمده توسط گروه تخصّصي مأمور از طرف مجلس بررسي نهايي قانون اساسي، معلوم گرديد كه اين فرقه، شعبه اي از يهود يا شعبه اي از مسيحيت و يا مخلوطي از عقايد دو گروه مي باشد و بنابراين به عنوان يك دين مستقل نيستند كه جداگانه از آنها نامي برده شود و طبعاً اقليت آنان به طور ضمني مقبول است.( صورت مشروح مذاكرات مجلس بررسي نهايي قانون اساسي، ج 1، ص 494 و 495(امّا در مورد ساير غير مسلمانان غير اهل كتاب، حتي بودائيسم كه پيروان زيادي نيز در دنيا دارند چون ريشه آسماني نداشته و ندارند، به عنوان دين پذيرفته نيست تا چه رسد به مكتب هاي فلسفي يا مسلك هاي سياسي و دسته هاي ساختگي چون بهائيّت كه نام دين بر خود نهاده اند.( يزدي، محمد، قانون اساسي براي همه،184-185) بنابراين، مي توان گفت: اولاً نظام سياسي ايران مبتني بر حاكميت مذهب و دين است و از آنجا كه دين اكثر ساكنين و تابعين ايران، اسلام است دين اسلام به عنوان دين رسمي و مذهب جعفري اثني عشري نيز باز به خاطر بر خورداري از اكثريت مذهب رسمي ايران در قانون اساسي معرفي شده است و ثانياً بر اساس دين و آموزه هاي اسلامي تنها حقوق اهل كتاب پذيرفته شده است و به همين جهت سه دين يهوديت، مسيحيت و زرتشت به عنوان اقليت ديني شناخته شده در قانون اساسي پذيرفته شده است و در مورد ساير اديان چون ريشه آسماني ندارند و از نظر اسلام نيز مورد قبول نيستند در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران نيز به رسميت شناخته نشده اند هر چند كه پيروان زيادي هم داشته باشند. «حقوق اقليت ها در زمان پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله » حقوق اقليت‌ها يكي از موضوعات مهم در تاريخ اسلام است كه از زواياي مختلف مورد توجه متفكران مسلمان قرار گرفته است. پيامبر اسلام در سيره و رفتار خويش به خوبي احترام به حقوق اقليت‌ها را به نمايش گذاشته است و بدون شك الگوي رفتاري همه مسلمانان در اين موضوع و موضوعات ديگر است و تاريخ، رفتار پيامبر(ص) با اقليت‌هايي كه در پناه حكومت ايشان در مدينه و اطراف آن مي‌زيستند، را ثبت كرده است. قرآن كريم همه انسانها را از نظر اجتماعي برابر اعلام كرد و رسول خدا(ص) و اولياي گرامي‌اش با راه و رسم و رفتار خود اين برابري را عينيت بخشيدند و جاودانه ساختند. (ابن سعد، محمد؛ الطبقات الكبري، بيروت، دارصدرا 1968، ج2، ص 40 و 47) پيامبر(ص) پس از هجرت به مدينه نيز با انعقاد پيمان نامه‌ها عمومي مدينه برابري حقوق مسلمانان و يهوديان را به رسميت شناخت و به آنان اجازه داد بر اعتقادات خود باقي بمانند، علي‌رغم همه حسادت‌ها و دشمني‌هاي يهوديان با پيامبر(ص) با آنها صبور بود و از انفاقشان چشم مي‌پوشيد و ‌آنان را با مسلمانان برابر مي‌دانست و دينشان را محترم مي‌شمرد.( ابن هشام، عبدالملك؛ سيره ابن هشام، ترجمه هاشم محلاتي، ص 241) احترام به شريعت و آداب و رسوم اقليت‌ها از حقوق اقليت‌هاي ساكن در حكومت نبوي، احترام به دين آنان است. براين اساس آنان حق دارند به طور علني و رسمي بر دين خود باقي بوده و اعمال عبادي خويش را انجام دهند، اين حق را پيامبر(ص) براي اقليت‌هاي ديني كه در مدينه يا اطراف آن زندگي مي‌كردند، قائل بودند و به حق آنان احترام مي‌گذاشتند. پيامبر(ص) از همان آغاز كه به مدينه مهاجرت كردند، يهود مدينه را به پيمان همزيستي مسالمت آميز دعوت كردند و آنان و مسلمانان و كليه هم پيمانان آنان را از يك امت خواندند .(ابن هشام، عبدالملك؛ سيره النبوي، بيروت، دارالمعرفه، ج2، ص 149) ايشان محدوديت خاصي براي دين يهوديان در مدينه قائل نشدند؛ همچنان كه مسلمانان در مسجد مدينه نماز مي‌خوانند، آنان هم در معابر خويش آزادانه به عبادت مي‌پرداختند و هيچ مسلماني حق تعرض به معابر آنان را و اعتراض به حضور علني آنان به عنوان غيرمسلمان نداشت، تا زماني كه اين اقليت‌ها بر پيمان خود با پيامبر(ص) استوار بودند و حتي زماني كه گروهي از مسيحيان نجران براي بررسي تحقيق درباره اسلام به مدينه آمدند، پيامبر(ص) آنان را در مسجد به حضور پذيرفت و به آنان اجاره داد تا در همان عبادت كنند و مسيحيان به سوي مشرق ايستادند و عبادت خويش را به جا آوردند. (سبحاني، جعفر، فروغ ابديت، قم، انتشارات دفتر تبليغات حوزه علميه قم، ج2، ص 433 به نقل از سيره حلبي، ج3، ص 239 ) كه اين به معناي پذيرش حقوق اقليت‌ها در عرصه مذهبي و ديني است. آزادي داشتن معابد نيز در اسلام پذيرفته شد و بر همين اساس معابد اهل كتاب در جنگ‌هاي صدر اسلام هيچ گونه مورد تعرض واقع نشده است.( ابن سعد، پيشين، ج1، ص 50) پيامبر(ص) در عرصه جامعه هم به اقليت‌ها احترام مي‌گذاشت و براي آنان هم از حقوق و آزادي هاي يكسان قائل بودند. پيامبر(ص) به شخصيت انساني آنان هم احترام مي‌گذاشت. ايشان حتي به مأموران مالياتي خود سفارش مي‌كرد كه در رفتار با اقليت‌ها ملاطفت بيشتري به خرج دهند، همچنان كه با عبدالله ارقم كه مأمور جمع آوري جزيه از اهل كتاب بود، فرمودند: «الا من ظلم معاهداً او كلفه فوق طاقته او انتقصه او اخذ منه شيئاً بغير طيب نفسه فأنا حجيجه يوم القيامه». «آگاه باش هركس كه به كافر معاهدي ظلم كند يا او را به امري فوق توان و طاقتش وادار نمايد يا نقصاني به او وارد كند يا بدون رضايت خاطر از وي چيزي بگيرد من در روز قيامت طرف او هستم.[عليه او به پا مي‌خيزم]».( ابويوسف قاضي، الخراج، قاهره للمطبعه السلطيه، 1396، ص 135) اقليت‌ها و حقوق قضايي در حكومت اسلامي‌ يكي از حقوق شهروندان يك كشور كه لازم است براي او به رسميت شناخته شود حوق نشأت گرفته از عدالت قضايي است كه غيرمسلمانان ساكن در مدينه النبي بارها براي حل اختلافات خويش به پيامبر(ص) مراجعه مي‌كنند؛ البته برخي از اين مراجعات جنبه حق طلبي نداشت و چه بسا كه بسياري از افراد با ظلم به ديگران و به دنبال منافع شخصي به پيامبر(ص) مراجعه مي‌كردند، تا به نفع آنان حكم كند و بر اساس همين رفتارها خداوند به پيامبر(ص) مي فرمايد كه مجبور به رسيدگي به چنين دعاويي نيست و ايشان را مخير به رسيدگي كرد. «فان جاوءك فاحكم بينهم او اعرض عنهم و ان تعرض عنهم فلن يضروك شيئا»«پس اگر نزد تو آمدند بين آنان حكم كن و يا از آنان اعراض نما و اگر اعراض نمودي هرگز زياني به تو نخواهد رسيد. »(سوره مائده ، آيه 33) رسول خدا در دادن حقي كه بر مردمان تعلق مي‌گرفت، هيچ تبعيضي روا نمي‌داشت و ميان فرزندان اسماعيل(عربها) و فرزندان اسحاق(غيرعرب) تفاوتي نمي‌گذاشت و همه مردم در برابر قانون مساويند. اجراي عدالت مستلزم برخورد يكسان با همه افراد يك جامعه در دادگاهها است تا اقليت ساكن در كشور اسلامي نيز با اطمينان خاطر بتواند زندگي كنند و بدانند در صورت نياز به احقاق حق به دادگاه رجوع كرده و دادگاه نيز به عدالت و مساوات با آنان برخورد خواهد كرد. «فأن حَكَمت فاحكم بينهم بالقسط» «اگر بين آنها حكم مي كني ، به عدالت حكم كن». (سوره مائده ، آيه 32) بعضي از مفسران نقل كرده‌اند كه يهود مدينه براي عدم اجراي حكم فرد زناكاري كه از اشراف بود، نزد پيامبر(ص) آوردند، تا ايشان حكمي ديگر دهد، راي ايشان نيز همان حكم را تأييد كرد. در حالي كه عالمان يهود مي‌خواستند به دليل اشراف زادگي فرد حكم الهي را تغيير دهند. پيامبر(ص) آنان را نزد عالم ترين فرد يهود بود و وي را قسم داد تا حكم الهي كه در تورات آمده را بيان كند و او نيز همان حكم پيامبر(ص) را بيان كرد و چنين فرمود: «اين را ما در مورد اشراف اجرا نمي‌كنيم و به همين خاطر زنا در بين اشراف ما زياد است.» (طباطبايي، سيد محمد حسين، الميزان، بيروت، موسسه الاعلمي للمطبوعات، الطبعه الثاني، 1391، ج5، ص 379) حق آرامش و امنيت خاطر در جامعه مهمترين حقي كه لازم است، اقليت‌ها از آن برخوردار باشند. اين حق در سطوح مختلف لازمه زندگي است و نبود آن چيزي جز دلهره، اضطراب، جنگ و خونريزي و عدم آرامش نيست پيامبر(ص) در پيمان هايي كه با يهود و ديگر ساكنان مدينه بست، تأكيد داشتند كه داخل شهر مدينه هم در امنيت و آرامش كامل هستند و هيچ كس حق تعرض به كسي را ندارد. يعني مي‌توان گفت كه از ديدگاه پيامبر(ص) اقليت‌هاي ديني نسبت به ديگران از حق ويژه‌اي برخوردارند؛ زيرا حتي جنگ با آنان در صورتي كه تمايل به همزيستي با مسلمانان را داشته باشند، ممنوع است. (ابن هشام، السيره النبويه، پيشين، ج2، ص 148) اگر اقليت‌ها دعوت اسلام را نپذيرفتند؛ ولي حاضر به انعقاد پيمان همزيستي باشند، جنگ با آنان ممنوع است. در صورتي كه فرمانده لشكر قراردادي منعقد نكرد و به جنگ دست زد بايد ديه كشته‌ها پرداخت شود. چنانكه پيامبر(ص) خالدبن وليد را با لشكري به مقابله با دشمنان فرستاد، خالد به گروهي از اهل كتاب برخورد كرد و پس از عدم پذيرش اسلام با آنان جنگيد و عده‌اي را كشت پيامبر(ص) از اين امر ناراحت شد و دستور داد كه ديه كشته‌ها از بيت¬المال به خانواده‌هايشان پرداخت شود. ( حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، قم، موسسه آل البيت، الثانيه، ج19، ص 161) نكاتي ديگر اينكه هيچ كس حق تعرض به مال و جان و ناموس اقليت‌ها را ندارد و در صورت تعرضي مجازات مي‌شود؛ زيرا امنيت آنان بر عهده حكومت اسلامي است، حتي پيامبر(ص) به كساني كه به طور موقت به كشور اسلامي پناه مي‌آوردند، هم امنيت كامل مي‌داد. مردم قرباء و أذرح در علقه شام كه همگي به آيين مسيحيت بودند چون پيامبر(ص) آنان را به اسلام دعوت كرد و آنان پذيرفتند و معاهده صلح بسته شد كه بر اساس آن پيامبر(ص) آنان را در پناه خود كرد و همواره در آسايش و آرايش زندگي كنند و خداوند سرپرست ايشان خواهد بود.( ابن سعد، همان، ج1، ص 37) همچنين پيماني كه با مردم ايله (سرزميني در كنار درياي مديترانه كه مسيحي بودند) منعقد شد كه طي آن مردم ايله در امنيت و آرامش كامل باشند و همچنين امنيت كشتي‌ها كاروانهاي آنان و كساني هم كه با آنان مراوده دارند امنيت آنها را هم تضمين مي‌كند.( ابن سعد، پيشين، ج1 ص 37)

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
13 + 3 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .