اسلام ستیزی؛ فراروایتی تاریخی

جریانی در طول تاریخ تقابل تمدن غرب با تمدن اسلام شكل گرفته است كه هم از راس و هم از بدنه شیپور تقابل با اسلام را نواخته و می نوازد. این جریان هم در دولتها و هم در ملتهای غربی(به ویژه گروه های افراطگرای ضد مسلمان) رخنه كرده است. به عبارتی ساده تر تقابل اسلام با غرب كه موج اسلام ستیزی در غرب را منجر شده است نه تنها در بعد دولتها و عرصه سیاست بلكه در بعدی فراتر در عرصه تقابلات تمدنی، اجتماعی و فرهنگی وجود داشته و دارد و گسترش خودآگاهی فرهنگی در ملل غرب، شرق و اسلامی هر روز بیشتر از دیروز بر این تقابل دامن می زند.

موج تظاهرات ضد آمریكایی-صهیونیستی جهان اسلام را فراگرفته است. این تیتر اصلی بسیاری از رسانه ها در روزهای اخیر است. بسیاری از كشورهای مسلمان و حتی غیرمسلمان شاهد تظاهرات‌ گسترده‌ در اعتراض به جسارت اخیر آمریكایی-اسرائیلی‌ به ساحت پیامبر اكرم (ص) هستند. بی تردید این آخرین اقدام توهین آمیز علیه مقدسات اسلامی نخواهد بود همانگونه كه نخستین آنها نبوده است. در چرایی گسترش اقدامات توهین آمیز علیه اسلام و مسلمین تاكنون و به ویژه در دوران پس از حوادث 11 سپتامبر نظرات مختلفی ازسوی كارشناسان مطرح گردیده است. اگر بخواهیم دسته بندی ای از این تحلیلها را ارائه دهیم در مجموع با دو دسته از تحلیلها مواجه خواهیم شد.

دسته اول با اعتقاد به وجود سناریویی كلان و مشترك، اینگونه اقدامات را براساس سناریویی از پیش طراحی شده تبیین می نماید. این نگرش با تاكید بر وجود دستهای پنهان در عرصه حكمرانی جهانی معتقد است هرگونه اقدامی كه در عرصه سیاسی چه داخلی و چه خارجی بار و تاثیری داشته باشد بی شك با هماهنگی و برنامه ریزی سازمانهای مخوف حكومت مخفی جهانی صورت می پذیرد. دسته دوم برخلاف نگرش اول اعتقاد چندانی به وجود سناریویی مشترك نداشته و اقدامات سیاسی ای مانند اقدامات توهین آمیز سالهای اخیر بر ساحت مقدس دین مبین اسلام را نه براساس برنامه و طرحی خاص بلكه اساساً بر مبنای تك حوادث اتفاقی و غیربرنامه ریزی شده تبیین می نماید. با دقت بر دو دیدگاه مطرح شده واضح است كه هر دو نگرش رگه هایی از افراط را در دل خود دارند. برای یافتن پاسخی مستدل به چرایی مطرح شده نگاهی تاریخی، قانونمند و به عبارت بهتر یافتن فراروایتی تاریخی لازم و ضروری می نمایاند.

در فلسفه علوم اجتماعی در پرداختن و بررسی پدیده های اجتماعی درمجموع دو نگرش قانونیت باوری و تاریخیت باوری حاكم است. نگرش قانونیت باوری با تاكید بر استفاده از روشهای علمی، منطقی و به عبارت گویاتر پوزیتیویستی كه در جریان معمول علوم طبیعی رایج است بر آنست تا با استفاده از چنین روشی به بررسی و تحلیل پدیده های اجتماعی بپردازد. این نگرش رویكردی كاملاً مكانیكی به جامعه داشته و قصد، نیت و به معنای عمل كارگزاران وقعی ننهاده است. نگرش تاریخیت باوری در مقابل رویكرد قانونیت باوری با تاكید بر خاص بودن هر پدیده اجتماعی اساساً هرگونه كلی گویی و فراروایت را نامطلوب دانسته و معتقد است عرصه علوم اجتماعی در تقابلی آشكار با علوم طبیعی قرار دارد لهذا روش بررسی و مطالعه آن نیز باید كاملاً متفاوت و منطبق با پدیده های اجتماعی و اقتضائات موجود در آن باشد. بر این اساس در این رویكرد نگرشهای هرمنوتیكی و تفسیری حرف اول و آخر را می زند.

هر دو نگرش مطروحه با انتقادات فراوانی مواجه شده اند و هر دو به دلیل عدم پرداختن جامع به مقولات اجتماعی مجكوم به نقص و كمبود گردیده اند. دانشمندان و فیلسوفان جدید علوم اجتماعی برای حل چنین مشكلی با باور بر اینكه این دو نگرش هردو صحیح است نقایص هركدام را مطرح كرده اند. عمده انتقادات وارده به این دو رویكرد آنست كه این دو تنها از تك دریچه و تك چشم انداز خاص خود به پدیده های اجتماعی می نگرند. نتیجه آنكه؛ این دسته از منتقدین استفاده توامان از دو رویكرد را برای فهم، درك مطلوبتر و صحیحتر پدیده های علوم اجتماعی تجویز نموده اند.

بر این اساس دانشمندان علوم اجتماعی در شاخه های گوناگونی چون علوم سیاسی، جامعه شناسی، اقتصاد و . . . ، با اهمیت قائل شدن به خصیصه های تاریخی یك پدیده اجتماعی به جستجوی یك فراروایت كلان نیز می پردازند. با چنین اقدامی علاوه برآنكه خاص بودن پدیده های اجتماعی مورد توجه قرار می گیرد و موضوعات با اهمیت و اساسی ای چون قصد، نیت، انگیزه و . . . لحاظ می گردد به مرور نگاهی كلان و نه همیشه صحیح نیز به عنوان قانونی متفاوت از قانون موجود در حوزه علوم طبیعی دانشمندان و محققین حوزه علوم اجتماعی را مساعدت می نماید.

در بررسی اسلام ستیزی موضوع محوری این نوشتار نیز تنها نگاه "فراروایتگرایانه تاریخی" قادر به بررسی دقیق علل و عوامل و به بیانی صحیحتر چرایی این جریان است. تاریخ به وضوح و با استناد به فكتهای متعدد بر وجود تقابل ذاتی و تاریخی تمدن غرب با تمدن اسلام شهادت می دهد. نقطه اوج تقابل این دو تمدن همزمان با جنگهای چند صد ساله صلیبی بروز یافت. جنگهایی كه به استناد روایات مورخین غربی ازسوی غرب و برای ایستادگی در برابر گسترش دین مبین اسلام صورت پذیرفت. این جنگها كه به زنجیره‌ای از جنگ‌های مذهبی گفته می‌شود به دعوت پاپ توسط شاهان و نجبای اروپایی داوطلب برای بازپس‌گیری سرزمین‌های مقدس از دست مسلمانان برافروخته‌شد. صلیبیان از جای‌جای اروپای غربی در جنگ‌هایی مجزا بین سال‌های ۱۰۹۵ تا ۱۲۹۱ شركت‌داشتند. صلیبیان در ابتدا با هدف بازپس‌گیری اورشلیم و سرزمین‌های مقدس از دست مسلمانان شروع به جنگ كردند و مبارزات آنها در حقیقت پاسخی بود به درخواست رهبران امپراتوری روم شرقی برای جلوگیری از پیشروی تركان سلجوقی در آناتولی.

بررسی دقیق جنگهای صلیبی و دیگر نمونه های تاریخی موجود از تقابل غرب با تمدن اسلامی حكایت از آن دارد كه غرب همزمان با برخاستن از خواب هزار ساله همواره اسلام و مسلمانان را به عنوان دشمن درجه اول خود شناسایی كرده و به انحاء گوناگون به دنبال تقابل با آن است. بررسی نمونه های مشابه تاریخی در این باب فراروایتی كلان(قاونون) را برملا می سازد: «همزمان با اوجگیری فتوحات مادی و معنوی اسلام و مسلمانان دامنه تجاوز و تعدی غرب بر ممالك، مقدسات و هویت اسلامی گسترش می یابد». با این حال این امر به معنای آن نیست كه دولتهای غربی دست به برنامه ریزی دقیق و كاملاً مشخصی برای اسلام ستیزی زده اند و اقداماتی چون اقدام توهین آمیز اخیر قطعا از قبل برنامه ریزی شده است و نیز به این معنا نیست كه اینگونه اقدامات بی پشتوانه و حمایت دولتهای غربی صورت می گیرد بلكه اساساًَ جریانی در طول تاریخ تقابل تمدن غرب با تمدن اسلام شكل گرفته است كه هم از راس و هم از بدنه شیپور تقابل با اسلام را نواخته و می نوازد. این جریان هم در دولتها و هم در ملتهای غربی(به ویژه گروه های افراطگرای ضد مسلمان) رخنه كرده است. به عبارتی ساده تر تقابل اسلام با غرب كه موج اسلام ستیزی در غرب را منجر شده است نه تنها در بعد دولتها و عرصه سیاست بلكه در بعدی فراتر در عرصه تقابلات تمدنی، اجتماعی و فرهنگی وجود داشته و دارد و گسترش خودآگاهی فرهنگی در ملل غرب، شرق و اسلامی هر روز بیشتر از دیروز بر این تقابل دامن می زند.

اسلام ستیزی؛ فراروایتی تاریخی
صالح شاه میرزایی
مرکز اسناد انقلاب اسلامی

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
9 + 11 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .