از آنیلی تا استون

شان استون: مانند آنیلی آماده شهادتم
از آنیلی تا استون
جواد حق گو

تمركز هانتینگتون بر تقابل سخت و خشن میان تمدن اسلام و غرب بوده است. او بی توجه به پیش زمینه های فكری این تقابل تنها به نهایت كار پرداخته و فرآیند رسیدن به وضعیت تقابلی میان اسلام و غرب را چندان مورد توجه قرار نداده است. با این حال این تقابل به انحاء گوناگون سخت و نرم قابلیت تحقق دارد، اما بدیهیست كه تقابل نرم بسترهای لازم برای تقابل سخت را مهیا خواهد نمود. پاسخ به این پرسش كه؛ غرب به كجا می رسد و چه شرایطی را در برابر خود می بیند كه جز نبرد نظامی راه دیگری را در برابر امت واحده اسلامی برای خود متصور نیست؟، را بی تردید باید در ماهیت مكتب اسلام و وجه فرهنگی، معنایی و فطری آن جستجو كرد.

بی تردید نظریه جنجال برانگیز ساموئل هانتینگتون متفكر شهیر غربی پیرامون تقابل تمدنهای بزرگ به ویژه تمدن اسلام و غرب عمده ترین نظریه ایست كه در دنیای مدرن به بررسی تئوریك تقابل تمدنها پرداخته است. هانتینگتون با ترسیم شرایط پسا جنگ سرد بر این باور بود كه تمدن لیبرال دموكراسی به رهبری دولت آمریكا در دوران پسادوقطبی با چالشهای متعددی كه عمده آن ریشه در پارامترهای فرهنگی دارد، برخورد خواهد كرد. او دیدگاه خود را در قالب نظریه برخورد تمدنها مطرح نمود. مطابق این نظریه با پایان جنگ سرد فرهنگ و هویت مذهبی سرچشمه همه در گیریها، تعارضات و كشمكشها خواهد بود. هانتینگتون دیدگاه خود را برای اولین بار در سال 1993 و در قالب یك مقاله با همین نام و در واكنش به نظریه پایان تاریخ فرانسیس فوكویاما مظرح كرد. هانتینگتون در سال 1996 تئوری خود را با انتشار كتابی به نام «برخورد تمدن‌ها و تغییر جهان» گسترش داد.

از دیدگاه هانتینگتون تمدنهای جهان را باید به بخشهای مجزایی چون تمدن غرب، تمدن اسلامی، تمدن ارتدوكس، تمدن شرق آسیا(كنفسیوسی و شینتو)، تمدن آمریكای لاتین، تمدن آفریقا، تمدن بودایی و هندوئیسم تقسیم كرد. هانتینگتون با اشاره به موضوعاتی چون جنگ یوگسلاوی و درگیری هند و پاكستان، مذهب را به عنوان عامل كلیدی در این در گیرها مطرح می‌كند و در همین راستا تركیه و ایران را به عنوان كشورهای نوظهور در عرصه بنیاد گرایی اسلامی مطرح می سازد. دیدگاه هانتینگتون به انحاء گوناگون مورد نقد و ارزیابی قرار گرفته است.

برخی با باور بر اینكه این نظریه و نظریه های مشابه در خدمت سیاست خارجی دولت ایالات متحده قرار دارند؛ مهیا نمودن بسترهای فكری و تبلیغاتی لازم برای دولت آمریكا برای تجاوزات آتی خود را علت و منشا اصلی اینگونه نظریه پردازیها دانسته اند. درمقابل عده ای با تاكید برآنكه نقش فرهنگ و سنت، به ویژه پارامتر مذهب در دنیای مدرن قابل انكار نیست معتقدند دیدگاه هانتینگتون از جایگاه ویژه نظری برخوردار است و قابلیت تحلیل و تبیین بسیاری از پدیده های مدرن اجتماعی را دارد. فارغ از آنكه به راستی كدامین علت و یا علل عامل اصلی مطرح شدن چنین نظریه ای از سوی هانتینگتون بوده است پرداختن به این واقعیت كه در میان تمدنهای متعدد شرقی و غربی نزاع نهایی و اصلی تمدن غرب با تمدن اسلامی خواهد بود نكته ایست كه نه می توان و نه باید با بی تفاوتی از آن عبور كرد.

تمركز هانتینگتون بر تقابل سخت و خشن میان دو تمدن بوده است. او بی توجه به پیش زمینه های فكری این تقابل تنها به نهایت كار پرداخته و فرآیند رسیدن به وضعیت تقابل آشكار و سخت میان اسلام و غرب را چندان مورد توجه قرار نداده است. با این حال این تقابل به انحاء گوناگون سخت و نرم قابلیت تحقق دارد، اما بدیهیست كه تقابل نرم بسترهای لازم برای تقابل سخت را مهیا خواهد نمود. این موضوع كه غرب به كجا می رسد و چه شرایطی را در برابر خود می بیند كه جز نبرد نظامی راه دیگری را در برابر امت واحده اسلامی برای خود متصور نیست خود جای تامل فراوان دارد.

بی تردید رجوع به مشخصه های اصلی مكتب اسلام كه از منبع اصلی دین(وحی) تراوش نموده و توسط بزرگان شریعت اسلام بارها بیان شده است پاسخی برای پرسش فوق خواهد بود. به تبع بزرگان دین نكته ای كه در عصر جدید همواره ازسوی متفكرین جهان اسلام و به ویژه امام خمینی(ره) مورد تاكید قرار گرفته است جنس قدرت مكتب اسلام است. برخلاف تصور رایج در كشورهای غربی، اسلام نه با ضرب شمشیر بلكه از همان ابتدا با بیان اعجاز بر انگیز فطری خود با تسلط بر روح و انگاره های حقیقت طلبانه فطرت بشری توانست تا آندلس و دروازه های تمدن غرب گسترش یابد.

جنس فرهنگی قدرت اسلام و نوع هدفگیری آن به گونه ایست كه در ابتدا به باور بسیاری از متفكرین غربی تنها با سلاح نرم و پاتك فرهنگی می توان در برابر آن جبهه آرایی كرد. اما پاتك فرهنگی و تلاشهای شبانه روزی رسانه های غربی در تبلیغ و تجویز فرهنگ جذاب غربی نیز نتوانست بیان فطری و الهی مكتب اسلام را بی رونق نماید. امروز در جوامع غربی به ویژه كشورهای فراصنعتی اروپای غربی و آمریكای شمالی اوضاع به گونه ایست كه بسیاری از جوانان تربیت شده در بطن فرهنگ غرب ندای فطری اسلام را شنیده و به آن لبیك گفته اند. دیروز شهید ادواردو آنیلی پسر رئیس شركت بزرگ فیات و امروز شان استون پسر یكی از معروفترین هنرمندان آمریكایی تهاجم نرم و فرهنگی علیه تمدن سرمایه داری را از درون نظام سرمایه داری آغاز كرده اند.
http://www.irdc.ir/fa/content/16083/default.aspx

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
2 + 4 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .