آيت الله خويي و قدر متيقن در امور حسبيه؟

با عرض سلام و احترام اگر ممكن است عبارت قدر متيقن در امور حسبيه كه از نقطه نظرات آيت الله خويي رحمه الله عليه درباره ولايت فقيه است را توضيح دهيد.

با سلام و تحيت و قدرداني از مكاتبه ي شما با اين مركز همانگونه كه خود نيز به درستي اشاره نموده ايد تعابير قدر متيقن و امور حسبيه ، شاه بيت هاي نظريه مرحوم آيت الله خويي درباره ي ولايت فقيه مي باشد. در اين باره لازم است ابتدا هر كدام از اين دو تعبير را مورد بررسي قرار داده و سپس مقصود از آنها را در نظريه ولايت فقيه آيت الله خويي روشن نماييم. كلمه « قدر» به معناي اندازه و كلمه « متيقن » به معناي مسلم و قطعي و مورد يقين است . قدر متيقن به معناي مقدار قطعي و مسلم و يقيني است . «حسبه» در لغت به معناي اجر و ثواب است و در اصطلاح فقهي، به كارهايي گفته مي‏شود كه شخص يا نهاد خاصي، متولّي آنها نيست و از ديگر سو مي‏دانيم كه خداوند راضي نيست اين امور بر زمين بماند؛ مثل و اجراي احكام اسلامي، حفظ نظام ، و...... در اين بخش از پاسخ لازم است توضيحي درباره نظريه ايت الله خويي در باب ولايت فقيه داده شود تا مقصود از تعابير فوق روشن گردد.. آيت الله خويي هر چند اثبات منصب ولايت سياسي فقيه را از طريق ادله روايي و لفظي ناكافي مي دانستند، اما بر لزوم شرط فقاهت و اگاهي كافي ديني براي رهبري كشور تاكيد مي كنند. ايشان شرط اجتهاد و فقاهت را براي مسووليت هاي اصلي دولت اسلامي و مديريت ان لازم مي دانند و از اين طريق آن را اثبات مي نمايند كه براي كسي به جز فقيه ، حق رهبري و الزام سياسي بر جامعه ثابت نشده است و او قدر متيقن از كساني است كه ولايت بر جامعه دارند . به عبارت ديگر ايشان چنين استدلال مي نمايند كه از يك سو ما مي دانيم اموري در سطح جامعه وجود دارد كه يقين داريم شارع يا همان خداوند متعال راضي نيست كه اين امور بر زمين بماند. مانند اجراي احكام انتظامى اسلامي ، ايجاد نظم در جامعه و حفاظت از مصالح همگانى و برخي موارد جزئي تر مانند سرپرستي اطفال بي سرپرست و حفظ اموال آنان، دفن مسلماني كه خويشاوند ندارد، حفظ اموالِ اشخاص غايب و .... . به چنين اموري ، امور حسبه يا حسبيه گويند. از سوي ديگر اين سوال براي ما مطرح مي گردد حال كه خداوند راضي به زمين ماندن امور حسبه نمي باشد چه كسي حق تصدي اين امور و بر عهده گرفتن مسووليت انجام آنها را بر عهده دارد؟ ايشان استدلال مي نمايند كه در اين كه اجراى اين امور بر عهده چه كسانى است، بيان صريحى از شارع نرسيده و از ديدگاه‏عقل ضرورى مى‏نمايد كه مسؤول اجرايى اين گونه احكام، آحاد مردم نيستند، تا آن‏كه هركس در هر رتبه ومقام، و در هر سطحى از معلومات باشد، بتواند متصدى اجراى آنها گردد زيرا اين خود، اختلال‏در نظام است، و مايه درهم ريختگى اوضاع و نابسامانى مى‏گردد. در اين جاست كه ايشان بحث قدرمتيقن را وارد مي كنند و مي فرمايند حال كه از سويي اموري وجود دارد كه شارع راضي به ترك آنها نيست و از سوي ديگر شخص خاصي را معين به تصدي اين امور نكرده است ، ما به ضميمه ي برخي مقدمات ديگر به اين نتيجه مي رسيم كه تصدي اين امور از سوي فقيه جامع الشرايط ، يقينا مورد رضايت خداوند متعال بوده و به عبارت ديگر فقيه جامع الشرايط ، قدر متيقن از كساني است كه مي توانند متصدي انجام امور حسبيه گردند. يعني فقيه، قطعي ترين و يقيني ترين شخصي است كه مي تواند متصدي انجام امور حسبيه گردد. در پايان مجددا از مكاتبه ي شما با اين مركز قدرداني مي نماييم. منتظر سوالات بعدي شما هستيم. براي كسب اطلاعات بيشتر پيرامون نظريه ي ولايت فقيه با نگرش ايت الله خويي مي توانيد به منابع ذيل مراجعه نماييد : ولايت فقيه ، مصطفي جعفر پيشه فرد، مركز مطالعات و پژوهش هاي فرهنگي حوزه علميه قم مبانى تكمله المنهاج، آيت الله خويي، ج 1 ص 224-. 226 و التنقيح، آيت الله خويي ، ص 419

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
10 + 7 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .